• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pasożyt wewnątrzkomórkowy

    Przeczytaj także...
    Pasożytnictwo, parazytyzm – forma antagonistycznego współżycia dwóch organizmów, z których jeden czerpie korzyści ze współżycia, a drugi ponosi szkody. Termin ten stosowany jest w biologii – w odniesieniu do dwóch organizmów różnych gatunków – oraz w socjologii, gdzie pasożytnictwem nazywany jest próżniaczy tryb życia osoby zdolnej do pracy. Zbliżonymi do pasożytnictwa formami – spotykanymi w biologii rozwoju – są szczególne taktyki rozrodcze prowadzone przez parazytoidy, pasożyty lęgowe oraz niektóre gatunki tzw. pasożytów płciowych (np. matronicowate).Listeria monocytogenes – gatunek względnie beztlenowej, wewnątrzkomórkowo żyjącej bakterii, która jest czynnikiem etiologicznym listeriozy. Jest jednym z najbardziej zjadliwych patogenów przenoszonych przez żywność (20 do 30 procent infekcji kończy się śmiercią), na przykład w Stanach Zjednoczonych jest ona odpowiedzialna za około 2500 zachorowań i 500 zgonów rocznie (9,7 przypadków zachorowań na milion mieszkańców), powodując tym samym większą śmiertelność niż salmonella czy Clostridium botulinum.
    Chlamydie (łac. Chlamydiae) – rodzaj bakterii bezwzględnie wewnątrzkomórkowych. Bakterie te nie wytwarzają własnego ATP, lecz wymieniają swoje ADP na ATP gospodarza. Bakterie pokrewne riketsjom. Posiadają lipopolisacharyd (LPS) w swojej ścianie komórkowej, podobnie jak większość bakterii Gram-ujemnych, jednak w przeciwieństwie do nich nie posiadają w ścianie peptydoglikanu. Są zdolne do syntezy własnych białek, dzięki posiadaniu rybosomów.

    Pasożyty wewnątrzkomórkowe są to pasożytnicze mikroorganizmy i wirusy posiadające zdolność do wzrostu i reprodukcji (bądź namnażania) w komórkach żywiciela.

    Fakultatywne pasożyty wewnątrzkomórkowe[]

    Fakultatywne (względne) pasożyty wewnątrzkomórkowe są zdolne do przeżycia i reprodukcji również poza komórkami żywiciela.

    Przykładowe bakterie - Neisseria meningitidis, Francisella tularensis i Listeria monocytogenes. Również bakterie z rodzaju Brucella, Legionella, Mycobacterium, oraz Yersinia.

    Komórka eukariotyczna - komórka mająca jądro komórkowe ograniczone otoczką jądrową, zawierające DNA z histonami upakowane w chromosomy (eucyty mają zazwyczaj tylko jedno jądro, choć np. komórki mięśniowe czy megakariocyty mają wiele jąder, orzęski mają dwa różne jądra: mikro- i makronukleus, zaś czerwone krwinki ssaków i człony rurek sitowych roślin tracą w trakcie rozwoju jądra). Inną cechą odróżniającą komórki eukariotyczne od prokariotycznych (bakterie, archeony) jest wysoce skomplikowana struktura wewnętrzna. Eukarionty mają bowiem cytoszkielet, skomplikowany system organelli błonowych (retikulum endoplazmatyczne, aparat Golgiego itd.) i organelli półautonomicznych (mitochondria, chloroplasty). Komórki eukariotyczne mogą być samodzielnymi organizmami, tworzyć kolonie lub agregaty wielokomórkowe.Dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, meningokok (Neisseria meningitidis) - Gram-ujemna bakteria wywołująca meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Czasami zapalenie opon mózgowych może przebiegać wraz z sepsą, maskując jej objawy. Występuje tylko u ludzi i nie ma zwierzęcego rezerwuaru bakterii. Tylko ten rodzaj zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych przebiega epidemicznie.

    Przykładem grzybów jest Histoplasma capsulatum.

    Obligatoryjne pasożyty wewnątrzkomórkowe[]

    Obligatoryjne (bezwzględne) pasożyty wewnątrzkomórkowe nie mają zdolności do reprodukcji poza komórkami żywiciela, co związane jest z obecnością niezbędnych do tego procesu składników wewnątrz komórki.

    Przykłady obligatoryjnych pasożytów wewnątrzkomórkowych:

    Yersinia – jeden z rodzajów Gram-ujemnych bakterii należący do rodziny Enterobacteriacea, które wywołują zoonozy. Obecnie wyodrębnionych jest 12 gatunków tej bakterii.Mikroorganizm (gr. μικρός, mikrós – mały, ὀργανισμός, organismós – organizm), drobnoustrój, mikrob – organizm obserwowany dopiero pod mikroskopem. Pojęcie to nie jest zbyt precyzyjne, lecz z pewnością mikroorganizmami są bakterie, archeony, pierwotniaki i niektóre grzyby. Najprecyzyjniej grupa ta definiowana jest jako ogół organizmów jednokomórkowych, dlatego nie można terminu tego stosować do bardzo małych przedstawicieli różnych grup zwierząt, takich jak np. nicienie, wrotki, roztocza, niesporczaki, owady itd.
  • Wirusy
  • Niektóre bakterie, w tym:
  • Chlamydie
  • Riketsje
  • Coxiella
  • Niektóre gatunki Mycobacterium np. Mycobacterium leprae
  • niektóre pierwotniaki, włączając:
  • Zarodziec
  • wiciowce z rodzaju Leishmania wywołujące leiszmaniozy
  • Toxoplasma gondii
  • Trypanosoma cruzi
  • Cryptosporidium parvum
  • Możliwe, iż mitochondria w komórkach eukariotycznych pierwotnie również były pasożytami wewnątrzkomórkowymi, jednak ich aktywność przekształciła się w związek mutualistyczny (teoria endosymbiotyczna).

    Prątki (Mycobacterium) – drobnoustroje należące do rodziny Mycobacteriaceae, rząd Actinomycetales, klasa Schizomycetes.Mutualizm – jedna z interakcji protekcjonistycznych między populacjami, charakteryzująca się obopólnymi korzyściami o takim stopniu, który praktycznie wzajemnie uzależnia istnienie obu populacji.

    Badania nad obligatoryjnymi patogenami wewnątrzkomórkowymi są trudne ze względu na fakt, iż niemożliwe jest ich reprodukcja poza komórkami żywiciela. Jednakże, w 2009 roku naukowcy donieśli o technice pozwalającej na wzrost pałeczek Coxiella burnetti (czynnik etiologiczny gorączki Q) bez obecności komórek żywiciela, co ma również pomóc w badaniach nad innymi patogenami wewnątrzkomórkowymi.

    Wirusy (łac. virus – trucizna, jad) – skomplikowane cząsteczki organiczne, nie mające struktury komórkowej, zbudowane z białek i kwasów nukleinowych. Zawierają materiał genetyczny w postaci RNA (wirusy RNA) lub DNA, wykazują jednak zarówno cechy komórkowych organizmów żywych, jak i materii nieożywionej.Gorączka Q – bakteryjna, zakaźna choroba owiec i bydła. Jej czynnik etiologiczny jest też zaraźliwy dla człowieka – gorączka Q jest zoonozą. Wywołują ją gram ujemne pałeczki należące do rodzaju Coxiella, a należące do rodziny Legionellaceae. U zwierząt przebiega najczęściej w postaci utajonej z wieloletnim nosicielstwem.

    Przypisy

    1. Spinosa MR, Progida C, Talà A, Cogli L, Alifano P, Bucci C. The Neisseria meningitidis capsule is important for intracellular survival in human cells. „Infect. Immun.”. 75 (7), s. 3594–603, July 2007. DOI: 10.1128/IAI.01945-06. PMID: 17470547. 
    2. Sebghati TS, Engle JT, Goldman WE. Intracellular parasitism by Histoplasma capsulatum: fungal virulence and calcium dependence. , s. 1368–72, November 2000. DOI: 10.1126/science.290.5495.1368. PMID: 11082066. 
    3. Amann R, Springer N, Schönhuber W, et al.. Obligate intracellular bacterial parasites of acanthamoebae related to Chlamydia spp. „Applied and environmental microbiology”. 63 (1), s. 115–21, January 1997. PMID: 8979345. 
    4. Host cell-free growth of the Q fever bacterium Coxiella burnetii
    PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Brucella - to rodzaj Gram ujemnych bakterii będących przyczyną zakaźnej choroby - brucelozy. Brucella ma kształt małej pałeczki, nie posiada rzęsek (a więc zdolności ruchu), otoczki, nie wytwarza też przetrwalników. Drobnoustrój opisał po raz pierwszy David Bruce u zmarłego na Malcie chorego (stąd też inna nazwa: choroba maltańska). Rezerwuarem zarazka są zwierzęta.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pierwotniaki, protisty zwierzęce (Protozoa) – drobne (według tradycyjnych definicji – jednokomórkowe) organizmy eukariotyczne, zaliczane tradycyjnie (do XX w.) do królestwa zwierząt, w randze typu lub podkrólestwa. W nowszych systemach klasyfikacji włączane są do królestwa Protista jako sztuczny takson (dział). Według jednej z propozycji taksonomicznych, pierwotniaki są wydzielane jako odrębne królestwo Protozoa, obejmując również wielokomórkowe śluzowce, nie obejmując z kolei licznych grup jednokomórkowców zaliczanych do roślin, grzybów lub chromistów.
    Histoplazma capsulatum - owalny, drożdżakowaty grzyb wywołujący histoplazmozę. Komórki, wielkości 2-4 nm, rozwijają się przeważnie wewnątrz komórek krwi obwodowej, w makrofagach szpiku kostnego i śledziony. Histoplazma capsulatum wzrasta dobrze na podłożach sztucznych. Do badań diagnostycznych przesyła się krew, skrawki tkanki (biopsja) lub plwocinę (przy zakażeniu płuc). Z badań serologicznych wykonuje się odczyn wiązania dopełniacza. W przebiegu zakażenia pojawia się nadwrażliwość, którą można wykazać za pomocą odczynu skórnego.
    Cryptosporidium parvum – gatunek chorobotwórczego pierwotniaka powodującego choroby układu pokarmowego człowieka oraz wielu gatunków zwierząt.
    Bakterie (łac. bacteria, od gr. bakterion – pałeczka) – grupa mikroorganizmów, stanowiących osobne królestwo. Są to jednokomórkowce lub zespoły komórek o budowie prokariotycznej. Badaniem bakterii zajmuje się bakteriologia, gałąź mikrobiologii.
    Teoria endosymbiozy – teoria stanowiąca, że mitochondria, plastydy (jak chloroplasty) i być może inne organella komórki eukariotycznej powstały na skutek endosymbiozy pomiędzy różnymi mikroorganizmami. Zgodnie z nią niektóre organella pochodzą od wolno żyjących bakterii, które dostały się do innych komórek jako endosymbionty. Mitochondria rozwinęły się więc z proteobakterii (w szczególności zaś z Rickettsiales, kladu SAR11 lub ich bliskich krewnych), chloroplasty zaś od sinic.
    Toxoplasma gondii – gatunek chorobotwórczego pierwotniaka z rodzaju Toxoplasma wywołującego u zwierząt toksoplazmozę, która u człowieka wywołuje chorobę odzwierzęcą (zoonozę).
    Legionella – rodzaj Gram-ujemnej pałeczki, obejmujący gatunki wywołujące legionellozę (chorobę legionistów, gorączkę Pontiac).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.