• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pasmo Pewelskie

    Przeczytaj także...
    Kocońka – potok, dopływ Lachówki. Ma źródła w miejscowości Kocoń, na południowych stokach Pietrasowej, na wysokości około 650 m. Spływa w południowym kierunku, tuż poniżej wschodnich stoków przełęczy Przydawki zmienia kierunek na północno-wschodni i płynie szeroką doliną przez miejscowości Kocoń, Las, Kuków, w którym zmienia kierunek na południowo-wschodni. Na wysokości 389 m, w miejscu o współrzędnych 49°43′48,8″N 19°30′23,8″E/49,730222 19,506611 uchodzi do Lachówki jako jej lewy dopływ.Baków, inne nazwy: Bąków, Batków Groń, Czeretnik lub Czeretniki (766 m) – najwyższy szczyt w Paśmie Pewelskim. Znajduje się w nim pomiędzy szczytami Bigoska (742 m) i Ubocz (733 m). Według Jerzego Kondrackiego, autora regionalizacji fizycznogeograficznej Polski pasmo to należy do Beskidu Makowskiego.
    Łękawka – rzeka, prawy dopływ Soły (Jeziora Żywieckiego). Ma źródła na południowych stokach Pietrasowej należącej do Beskidu Małego, na wysokości około 580 m. Spływa w południowo-zachodnim kierunku przez miejscowości Ślemień, Gilowice, Łękawica i Rychwałd. W należącej do Żywca dzielnicy Moszczanica uchodzi do Jeziora Żywieckiego na wysokości około 340 m, w miejscu o współrzędnych 49°42′36″N 19°14′30″E/49,710000 19,241667. Głównymi prawymi dopływami są potoki: Młyńska Rzeka, Mała Łękawka, Wracław, Kocierzanka, lewymi potoki Czeretnik, Kaniowiec, Nawieśnik.
    Fragment Pasma Pewelskiego
    Widok na Pasmo Pewelskie z Kalikowego Gronia
    Wajdów Groń i Małysiaków Groń

    Pasmo Pewelskie – pasmo szczytów górskich i wzgórz, będące najbardziej na zachód wysuniętą częścią Beskidu Makowskiego. W niektórych przewodnikach i na niektórych mapach nazywane jest czasami Pasmem Pewelsko-Ślemieńskim lub Czeretnikami i zaliczane jest do Beskidu Żywieckiego.

    Groń (687 m) – wzgórze na północno-wschodnim końcu Pasma Pewelskiego, znajdujące się pomiędzy Wajdowym Groniem (677 m) a Matysiakowym Groniem (680 m). Według Jerzego Kondrackiego, autora regionalizacji fizycznogeograficznej Polski pasmo to należy do Beskidu Makowskiego.Kotlina Żywiecka (513.46) – duża kotlina śródgórska w Beskidach Zachodnich, której centrum znajduje się w rejonie ujścia do Soły jej dwóch dużych dopływów: prawobrzeżnej Koszarawy i lewobrzeżnej Żylicy.

    Pasmo Pewelskie ma długość około 15 km. Biegnie od doliny Koszarawy w Pewli Małej w północno-wschodnim kierunku do doliny Kocońki. Południowo-wschodnie zbocza pasma opadają do doliny Pewlicy (wschodniej) i Lachówki, północno-zachodnie do Kotliny Żywieckiej i doliny Łękawki. Doliny tych rzek i potoków całkowicie oddzielają Pasmo Pewelskie od sąsiednich pasm górskich, jedynie przez Przełęcz Hucisko łączy się ono z Pasmem Laskowskim.

    Bigoska (742 m) – wzgórze w środkowej części Pasma Pewelskiego, znajdujące się w nim pomiędzy Garlejowym Groniem (730 m) a Bakowem (765 m). Według Jerzego Kondrackiego, autora regionalizacji fizycznogeograficznej Polski pasmo to należy do Beskidu Makowskiego.Matysiaków Groń (680 m) – wzniesienie na północno-wschodnim końcu Pasma Pewelskiego, znajdujące się pomiędzy Wajdowym Groniem (677 m) a Kocońką (701 m). Według Jerzego Kondrackiego, autora regionalizacji fizycznogeograficznej Polski pasmo to należy do Beskidu Makowskiego.

    Lasy w stosunkowo niskim i mającym dość łagodnie nachylone stoki Paśmie Pewelskiem zostały w wyniku wielowiekowej działalności ludzkiej w większości wycięte i zamienione na pola uprawne. Zabudowania gospodarstw dochodzą aż na sam grzbiet pasma. Dzięki temu, że na grzbiecie są pola uprawne, ze szlaku turystycznego wiodącego tym grzbietem rozciągają się szerokie widoki. Obecnie wiele dawnych pól ornych zamienionych zostało na łąki i pastwiska, części z nich już w ogóle nie uprawia się i stopniowo zarastają one lasem..

    Ubocz (ok. 740 m) – szczyt w Paśmie Pewelskim, znajdujący się w nim pomiędzy Bakowem (733 m) a Gachowizną (766 m). Według Jerzego Kondrackiego, autora regionalizacji fizycznogeograficznej Polski pasmo to należy do Beskidu Makowskiego.Palenica (624 m) – wzgórze na północno-wschodnim końcu Pasma Pewelskiego. Znajduje się pomiędzy Wajdowym Groniem (677 m) a Łopuszniakiem (538 m). Według Jerzego Kondrackiego, autora regionalizacji fizycznogeograficznej Polski pasmo to należy do Beskidu Makowskiego.

    Szczyty[ | edytuj kod]

    W głównym grzbiecie Pasma Pewelskiego znajdują się następujące szczyty (w kolejności od zachodu na wschód):

  • Janikowa Grapa (737 m),
  • Madejów Groń (703 m),
  • Garlejów Groń (730 m)
  • Zwaliska (757 m),
  • Bigoska (742 m),
  • Baków (Czeretnik) (766 m),
  • Gachowizna (758 m),
  • Kocońka (701 m),
  • Małysiaków Groń (680 m),
  • Groń (687 m),
  • Wajdów Groń (677 m),
  • Palenica (624 m).
  • Po północno-zachodniej stronie tego ciągu głównych wzniesień Pasma Pewelskiego znajduje się drugi, niższy ciąg wzniesień z wzgórzami: Łyska (640 m), Barutka (614 m), Ostry Groń (643 m) i Jasna Górka (502 m). Swoimi północno-zachodnimi stokami opada on do Kotliny Żywieckiej, zaś od głównego ciągu wzniesień Pasma Pewelskiego oddzielony jest doliną potoku Pewlica (zachodnia).

    Kocońka lub Kościanka (701 m) – wzgórze w środkowej części Pasma Pewelskiego, znajdujące się pomiędzy Gachowym Groniem (758 m) a Matysiakowym Groniem (680 m). Według Jerzego Kondrackiego, autora regionalizacji fizycznogeograficznej Polski pasmo to należy do Beskidu Makowskiego.Jeleśnia – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Jeleśnia. W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie bielskim. Miejscowość jest siedzibą gminy Jeleśnia.

    Szlaki turystyczne[ | edytuj kod]

    szlak turystyczny żółty żółty: Jeleśnia (Mutne) – Janikowa Grapa – Garlejów Groń – ZwaliskaBakówUbocz – Gachowizna. Czas przejścia: 2.30 h, ↓ 2.10 h szlak turystyczny niebieski niebieski: Ślemień – Gachowizna – Przełęcz Hucisko. Czas przejścia: 1.20 h, ↓ 1. 20 h

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
    2. Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000. Kraków: Wyd. „Compass”, 2011. ISBN 978-83-7605-084-3.
    3. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2012-01-10].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

    Strona internetowa i przewodnik po Paśmie Pewelskim

    Przełęcz Hucisko (560 m) – przełęcz oddzielająca Pasmo Pewelskie od Pasma Laskowskiego. Według Jerzego Kondrackiego, autora regionalizacji geograficznej Polski pasma te należą do Beskidu Makowskiego.Gachowizna lub Gachów Groń (758, 759 m) – szczyt w Paśmie Pewelskim, znajdujący się w nim pomiędzy Uboczą (740 m) a Kocońką (701 m). Według Jerzego Kondrackiego, autora regionalizacji fizycznogeograficznej Polski pasmo to należy do Beskidu Makowskiego.




    Warto wiedzieć że... beta

    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.
    Janikowa Grapa (737 m) – szczyt w Beskidzie Makowskim, w południowo-wschodniej części Pasma Pewelskego, gdzie jest czwarty pod względem wysokości (mapa Geoportalu podaje wysokość 726 m). Pierwsza część nazwy tego szczytu pochodzi od położonego na wschodnich stokach osiedla Janiki, druga część zaś od słowa grapa, które w gwarze podhalańskiej oznacza stromy stok lub brzeg rzeki.
    Wajdów Groń (677 m) – wzgórze w północno-wschodniej części Pasma Pewelskiego, znajdujące się w nim pomiędzy Groniem (687 m) a Palenicą (624 m). Według Jerzego Kondrackiego, autora regionalizacji fizycznogeograficznej Polski pasmo to należy do Beskidu Makowskiego.
    Beskid Żywiecki (513.51) – drugie co do wysokości (po Tatrach) pasmo górskie w Polsce. Należy do Zewnętrznych Karpat Zachodnich, a w ich obrębie do Beskidów Zachodnich. Przebiega przez niego Wielki Europejski Dział Wodny między zlewiskami Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego.
    Pewlica – nazwa dwóch blisko siebie i mniej więcej równolegle płynących potoków. Obydwa są prawymi dopływami rzeki Koszarawa.
    Ślemień – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Ślemień. Miejscowość jest siedzibą gminy Ślemień. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.
    Ostry Groń (643 m) – wzgórze w zachodniej części Pasma Pewelskiego w Beskidzie Makowskim. Wraz z wzgórzami Łyska, Barutka i Jasna Górka, tworzy drugi, niższy ciąg wzniesień Pasma Pewelskiego. Swoimi północno-zachodnimi stokami opad on do Kotliny Żywieckiej, zaś od głównego ciągu wzniesień Pasma Pewelskiego oddzielony jest doliną potoku Pewlica. Ostry Groń znajduje się w środku, pomiędzy Jasną Górka i Barutką.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.