• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Partia Socjaldemokratyczna - Rumunia



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Partia Europejskich Socjalistów (fr. Parti Socialiste Européen, PSE, ang. Party of European Socialists, PES) – europejska partia polityczna, w skład której wchodzą partie socjaldemokratyczne i demokratyczno socjalistyczne krajów Unii Europejskiej. PES powstała w listopadzie 1992 w wyniku przekształcenia Konfederacji Partii Socjalistycznych (utworzonej w 1974). Tworzy drugą co do wielkości frakcję w Parlamencie Europejskim.Partia Ludowa – Dan Diaconescu (rum. Partidul Poporului – Dan Diaconescu, PP-DD) – rumuńska partia polityczna, deklarująca się jako ugrupowanie centrowe, określana jednocześnie jako formacja populistyczna i nacjonalistyczna.

    Partia Socjaldemokratyczna (rum. Partidul Social Democrat, PSD) – rumuńska postkomunistyczna partia polityczna o profilu socjaldemokratycznym, wywodząca się ze środowisk postkomunistycznych. Ugrupowanie działające od 1992, początkowo jako Demokratyczny Front Ocalenia Narodowego (rum. Frontul Democrat al Salvării Naționale, FDSN), od 1993 jako Partia Socjaldemokracji w Rumunii (rum. Partidul Democrației Sociale din România, PDSR), od 2001 jako Partia Socjaldemokratyczna. PSD należy do Międzynarodówki Socjalistycznej i Partii Europejskich Socjalistów.

    Partia Wielkiej Rumunii (rum. Partidul România Mare lub PRM) – nacjonalistyczna rumuńska partia polityczna. W wyborach parlamentarnych w 2004 roku zajęła trzecie miejsce po Unii Narodowej (Partia Socjaldemokratyczna i Partia Konserwatywna) i Sojuszu Prawdy i Sprawiedliwości (Narodowej Partii Liberalnej i Partii Demokratycznej) zdobywając 13.0% i 48 mandatów w Izbie Deputowanych i 13.6% i 21 mandatów w Senacie.Sorin Mihai Grindeanu (ur. 5 grudnia 1973 w Caransebeș) – rumuński polityk, informatyk i samorządowiec, w latach 2014–2015 minister ds. łączności i społeczeństwa informacyjnego, parlamentarzysta, w 2017 premier Rumunii.

    Historia[ | edytuj kod]

    FDSN i PDSR[ | edytuj kod]

    Powstanie partii wiąże się z konfliktem wewnątrz Frontu Ocalenia Narodowego, zdominowanego przez postkomunistów ugrupowania, które przejęło władzę po rewolucji w Rumunii w 1989. Spory między umiarkowanymi zwolennikami byłego premiera Petre'a Romana a socjalistycznymi stronnikami urzędującego prezydenta Iona Iliescu spowodowały założenie przez tych drugich Demokratycznego Frontu Ocalenia Narodowego. FDSN formalnie powstał 7 kwietnia 1992.

    Emil Constantinescu (wym. [eˈmil konstantiˈnesku]; ur. 19 listopada 1939 w Benderach) – rumuński polityk i geolog, nauczyciel akademicki, od 1992 do 1996 rektor Uniwersytetu Bukareszteńskiego, w latach 1996–2000 prezydent Rumunii. Partia Narodowo-Liberalna (rum. Partidul Naţional Liberal lub PNL) jest liberalną rumuńską partią polityczną, trzecią pod względem wielkości w rumuńskim parlamencie, zaraz po Partii Liberalno-Demokratycznej i socjaldemokratach.

    We wrześniu tego samego roku FDSN zwyciężył w wyborach parlamentarnych, a Ion Iliescu w październiku uzyskał prezydencką reelekcję. Postkomuniści uzyskali większość parlamentarną dzięki koalicji z narodowcami z PUNR oraz poparciu nacjonalistów z Partii Wielkiej Rumunii i neokomunistów z Socjalistycznej Partii Pracy. Kierowany przez Nicolae Văcăroiu gabinet urzędował przez całą kadencję. W 1993 do FDSN dołączyły niewielkie ugrupowania – Partia Demokratycznego Socjalizmu Rumunii, Partia Republikańska i Partia Spółdzielcza. 10 lipca 1993 front przekształcił się w Partię Socjaldemokracji w Rumunii.

    Front Ocalenia Narodowego (rum. Frontul Salvării Naţionale) – organ sprawujący rządy w Rumunii w pierwszych tygodniach po rewolucji 1989 r., stopniowo przekształcony w partię polityczną o tej samej nazwie (do 1993 r.).Rovana Plumb (ur. 22 czerwca 1960 w Bukareszcie) – rumuńska polityk i ekonomistka, od 2007 do 2012 posłanka do Parlamentu Europejskiego, minister środowiska w rządzie Victora Ponty.

    W listopadzie 1996 startująca samodzielnie PDSR przegrała w wyborach parlamentarnych, a rekomendowany przez nią prezydent uległ w walce o reelekcję liderowi centroprawicy Emilowi Constantinescu. Partia, w której przewodnictwo objął Ion Iliescu, znalazła się w opozycji. W 1997 wykluczeni z ugrupowania parlamentarzyści będący stronnikami byłego ministra Teodora Meleșcanu zawiązali Sojusz na rzecz Rumunii. Natomiast w 1999 do socjaldemokratów przyłączyły się Narodowa Partia Kierowców i Partia Ochrony Socjalnej.

    Partia Demokratyczno-Liberalna (ro. Partidul Democrat-Liberal skr. PD-L) jest centroprawicową rumuńską partią polityczną.Vasilica-Viorica Dăncilă (ur. 16 grudnia 1963 w Roșiorii de Vede) – rumuńska polityk i inżynier, deputowana do Parlamentu Europejskiego VI, VII i VIII kadencji, od 2018 premier Rumunii.

    Na potrzeby kolejnych wyborów parlamentarnych PDSR zawiązała koalicję pod nazwą Biegun Socjaldemokracji. Współtworzyły ją Rumuńska Partia Socjaldemokratyczna (PSDR) i Rumuńska Partia Humanistyczna (PUR), której lider Dan Voiculescu zapewnił znaczące wpływy w kontrolowanych przez siebie mediach. Sojusz zwyciężył w wyborach z listopada 2000, większość mandatów w jego ramach przypadła PSDR (w tym 144 ze 155 w Izbie Deputowanych). W grudniu Ion Iliescu zwyciężył w drugiej turze wyborów prezydenckich, powracając na ten urząd po czteroletniej przerwie.

    Oliviu Gherman (ur. 26 kwietnia 1930 w miejscowości Mihai Viteazu w okręgu Kluż) – rumuński polityk, fizyk i matematyk, wykładowca akademicki, w latach 1992–1996 przewodniczący Senatu i postkomunistycznych socjaldemokratów.Liviu Nicolae Dragnea (ur. 28 października 1962 w miejscowości Gratia w okręgu Teleorman) – rumuński polityk, inżynier i samorządowiec, wicepremier, minister i deputowany, od 2015 przewodniczący Partii Socjaldemokratycznej.

    Nowym przewodniczącym ugrupowania został wówczas Adrian Năstase, który w 2000 objął stanowisko premiera. Jego gabinet uzyskał wsparcie ze strony Demokratycznego Związku Węgrów w Rumunii (UDMR).

    PSD[ | edytuj kod]

    16 czerwca 2001 do PDSR przyłączyła się Rumuńska Partia Socjaldemokratyczna, a partia przekształciła się w Partię Socjaldemokratyczną. W 2003 PSD wchłonęła Socjalistyczną Partię Pracy i Socjalistyczną Partię Odrodzenia Narodowego.

    W listopadzie 2004 PSD w koalicji z PUR zwyciężyła w wyborach parlamentarnych. Adrian Năstase w grudniu przegrał jednak w drugiej turze wyborów prezydenckich z Traianem Băsescu popieranym przez Partię Demokratyczną (PD) i Partię Narodowo-Liberalną (PNL). W wyniku negocjacji koalicyjnych nowy gabinet utworzył Călin Popescu-Tăriceanu z PNL, a PSD przeszła do opozycji. Adrian Năstase, wobec którego wkrótce wszczęto postępowania karne zakończone prawomocnymi wyrokami skazującymi, utracił przywództwo w partii, której nowym liderem został Mircea Geoană.

    Izba Deputowanych (rum. Camera Deputaţilor) - izba niższa parlamentu Rumunii. Konstytucyjnie liczy 315 członków wybieranych na czteroletnią kadencję, jednak ze względu na specyfikę ordynacji wyborczej, faktyczna liczba deputowanych może być większa. W bieżącej kadencji (2012-2016) wynosi ona 412 posłów.Sojusz na rzecz Rumunii (rum. Alianța pentru România, ApR) – rumuńska partia polityczna o profilu centrowym, działająca w latach 1997–2002.

    W listopadzie 2008 PSD w koalicji z konserwatystami z PC (powstałej z przemianowania PUR) uzyskała najwyższe poparcie w wyborach parlamentarnych i niemal identyczną liczbę mandatów co prezydencka Partia Demokratyczno-Liberalna (PDL). W grudniu oba ugrupowania zawiązały koalicję rządzącą, współtworząc rząd, na czele którego stanął lider PDL Emil Boc. Socjaldemokracji opuścili jednak gabinet już w październiku 2009, gdy premier zdymisjonował rekomendowanego przez ministra spraw wewnętrznych Dana Nicę, zarzucając mu niekompetencję.

    Rumuńska Partia Jedności Narodowej (rum. Partidul Unității Națiunii Române, PUNR) – rumuńska partia polityczna o profilu nacjonalistycznym, działająca w latach 1990–2006.Rewolucja rumuńska – tygodniowa seria chaotycznych walk i protestów pomiędzy 16 i 27 grudnia 1989 roku, w wyniku której obalono reżim komunistyczny Nicolae Ceaușescu. Proces rozgrywał się na dwóch płaszczyznach – ludzie protestowali na ulicach, a w tym samym czasie wojsko, policja i część polityków organizowali naprędce zamach stanu. Zamach zakończył się pokazowym sądem oraz szybką egzekucją dyktatora i jego żony Eleny.

    W grudniu 2009 Mircea Geoană nieznacznie przegrał w drugiej turze wyborów prezydenckich z ubiegającym się o reelekcję Traianem Băsescu. W lutym 2010 przewodniczącym PSD został Victor Ponta. W lutym 2011 PSD wraz z opozycyjnymi Partią Narodowo-Liberalną i Partią Konserwatywną zawiązała sojusz pod nazwą Unia Socjalno-Liberalna.

    Socjaldemokracja – lewicowy ruch społeczny wywodzący się z ruchu robotniczego, który za główny cel stawia sobie budowę ustroju i społeczeństwa socjalistycznego drogą demokratycznych reform.Demokratyczny Związek Węgrów w Rumunii (węg.: Romániai Magyar Demokrata Szövetség, RMDSZ; rum.: Uniunea Democrată Maghiară din România, UDMR) rumuńska partia polityczna reprezentująca mniejszość węgierską. W wyborach parlamentarnych w 2004 roku partia zajęła czwarte miejsce po Unii Narodowej (Partia Socjaldemokratyczna (Rumunia) i Partia Konserwatywna (Rumunia)), Sojuszu Prawdy i Sprawiedliwości (Narodowa Partia Liberalna i Partia Demokratyczna), Partii Wielkiej Rumunii otrzymując 6.2% głosów i 22 (na 330) mandaty w Izbie Deputowanych oraz także 6.2% w wyborach do Senatu i 10 mandatów. Obecnie współtworzy wspólnie z liberałami z Narodowej Partii Liberalnej i demokratami z Partią Demokratyczną (Sojusz Prawdy i Sprawiedliwości) rumuński rząd.

    W maju 2012 po upadku kolejnych rządów centroprawicowych USL przejął władzę – lider Partii Socjaldemokratycznej objął urząd premiera. W grudniu 2012 uzupełniony o Narodowy Związek na rzecz Rozwoju Rumunii (UNPR) sojusz zdecydowanie zwyciężył w wyborach parlamentarnych. Victor Ponta sformował swój drugi gabinet, a w lutym 2014 trzeci po zerwaniu koalicji przez PNL. Do koalicji dołączył węgierski UDMR, ponadto ugrupowania rządowe zasiliła znaczna grupa parlamentarzystów Partii Ludowej.

    Dan Nica (ur. 2 lipca 1960, w Panciu, Okręg Vrancea), rumuński polityk, minister komunikacji i technologii informatycznych w latach 2000-2004, wicepremier od 22 grudnia 2008 do 1 października 2009, minister spraw wewnętrznych od 2 lutego 2009 do 1 października 2009.Ion Iliescu (wym. [iˈon iliˈesku]; ur. 3 marca 1930 w Oltenița) – rumuński polityk, wieloletni działacz komunistyczny, minister do spraw młodzieży (1967–1991), jedna z głównych postaci rewolucji z 1989, lider Frontu Ocalenia Narodowego, tymczasowa głowa państwa w latach 1989–1990, prezydent Rumunii w latach 1990–1996 i 2000–2004, przewodniczący ugrupowań postkomunistycznych i senator.

    W listopadzie 2014 Victor Ponta przegrał wybory prezydenckie z Klausem Iohannisem popieranym przez PNL i PDL. W grudniu lider PSD dokonał rekonstrukcji rządu, z którego odeszli przedstawiciele Demokratycznego Związku Węgrów w Rumunii.

    W czerwcu 2015 krajowa instytucja antykorupcyjna wszczęła przeciwko liderowi PSD postępowanie w sprawie oszustw podatkowych i prania brudnych pieniędzy. W lipcu tegoż roku Victor Ponta ustąpił z przywództwa w PSD. W listopadzie Victor Ponta ustąpił z funkcji premiera, a prezydent doprowadził do powołania technicznego gabinetu z Dacianem Cioloșem na czele.

    Postkomunizm – okres, który nastąpił po upadku komunizmu w państwach bloku komunistycznego. Termin "postkomunizm" określa także cechy tej epoki: społeczeństwo, ekonomię, politykę, kulturę. Funkcjonuje także termin postkomuna, który oznacza okres po upadku komunizmu oraz używany jest dla określenia postkomunistów lub politycznych ugrupowań postkomunistycznych. Nie odnosi się jednak do zmodyfikowanej formy komunizmu.Teodor Viorel Meleșcanu (ur. 10 marca 1941 w Bradzie) – rumuński dyplomata, prawnik, polityk i wykładowca akademicki, w latach 1992–1996 i w 2014 minister spraw zagranicznych, od 2007 do 2008 minister obrony, w 2008 p.o. ministra sprawiedliwości, członek Senatu przez trzy kadencje, szef Służby Wywiadu Zagranicznego (2012–2014), dwukrotny kandydat w wyborach prezydenckich.

    W wyborach w 2016 socjaldemokraci odnieśli zwycięstwo z wynikiem ponad 45% głosów do każdej z izb parlamentu. Zawiązali koalicję rządową z Sojuszem Liberałów i Demokratów, współtworząc w styczniu 2017 rząd Sorina Grindeanu, w czerwcu 2017 gabinet Mihaia Tudosego, a w styczniu 2018 rząd Vioriki Dăncili.

    W maju 2019 lider PSD Liviu Dragnea został osadzony celem odbycia kary pozbawienia wolności. Na czele partii stanęła premier Viorica Dăncilă. W październiku 2019 parlament uchwalił wobec jej rządu wotum nieufności. W listopadzie tegoż roku socjaldemokraci znaleźli się w opozycji, a kandydująca w wyborach prezydenckich była premier przegrała z ubiegającym się o reelekcję prezydentem.

    Klaus Werner Iohannis (ur. 13 czerwca 1959 w Sybinie) – rumuński polityk, samorządowiec i nauczyciel niemieckiego pochodzenia, od 2000 burmistrz Sybina, długoletni lider Demokratycznego Forum Niemców w Rumunii, od 2014 przewodniczący Partii Narodowo-Liberalnej.Partia polityczna ("partia" od łac. pars, część) – dobrowolna organizacja społeczna o określonym programie politycznym, mająca na celu jego realizację poprzez zdobycie i sprawowanie władzy lub wywieranie na nią wpływu.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Mircea Geoană (ur. 14 lipca 1958 w Bukareszcie), rumuński polityk, minister spraw zagranicznych w latach 2000-2004. Przewodniczący Partii Socjaldemokratycznej (PSD, Partidul Social Demokrat) od 2005 do 2010. Przewodniczący Senatu od 22 grudnia 2008 do 23 listopada 2011. Kandydat w wyborach prezydenckich w 2009.
    Adrian Năstase (ur. 22 czerwca 1950 w Bukareszcie) – polityk rumuński. Prawnik, specjalista prawa międzynarodowego, absolwent Wydziału Prawa oraz Wydziału Historii i Filozofii Uniwersytetu w Bukareszcie.
    Międzynarodówka Socjalistyczna (ang. Socialist International, SI, fr. l’Internationale Socialiste, IS, hiszp. Internacional Socialista, IS), największa z istniejących obecnie międzynarodówek, skupiająca partie socjaldemokratyczne, socjalliberalne i socjalistyczne. Siedzibą Międzynarodówki Socjalistycznej jest Londyn.
    Narodowy Związek na rzecz Rozwoju Rumunii (rum. Uniunea Naţională pentru Progresul României) – centrolewicowa rumuńska partia polityczna. Pierwszy zjazd partii odbył się 1 maja 2010, nieoficjalnie partia rozpoczęła swoją działalność już w czerwcu 2009.
    Mihai Tudose (ur. 6 marca 1967 w miejscowości Braiła) – rumuński polityk, wiceprzewodniczący Partii Socjaldemokratycznej, długoletni parlamentarzysta, w latach 2014–2015 i w 2017 minister gospodarki, od 2017 do 2018 premier Rumunii.
    Partia Sojuszu Obywatelskiego (rum. Partidul Socialist al Muncii, PSM) – rumuńska partia polityczna o profilu neokomunistycznym, działająca w latach 1990–2003.
    Victor Ponta (ur. 20 września 1972, Bukareszt) – rumuński polityk, były minister, przewodniczący Partii Socjaldemokratycznej (PSD) od 21 lutego 2010, Premier Rumunii od 7 maja 2012 roku.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.