• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Partia Konstytucyjno-Demokratyczna

    Przeczytaj także...
    Rada Komisarzy Ludowych, Sownarkom ros. Сове́т наро́дных комисса́ров, СНК, Совнарко́м – nazwa tymczasowego rządu Rosji, następnie Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (Rada Komisarzy Ludowych RFSRR).Wojna domowa w Rosji – wojna domowa rozpoczęta w wyniku rewolucji październikowej w 1917 roku i ustanowienia przez bolszewików nowej władzy państwowej w Rosji. Zwolenników nowej władzy określano jako "czerwonych", a przeciwników jako "białych". Niekiedy za datę rozpoczęcia wojny uważa się datę podpisania traktatu brzeskiego (3 marca 1918) – podpisanie tego aktu rzeczywiście spowodowało narastanie oporu oraz zagwarantowało zewnętrzną interwencję i wsparcie sił Ententy po stronie "białych". Za zakończenie wojny domowej jest uważane zajęcie przez Armię Czerwoną Krymu w 1920 roku. Na Dalekim Wschodzie walki trwały jednak do 25 października 1922 roku (zdobycie Władywostoku). W Jakucji starcia zbrojne miały miejsce jeszcze w 1923 roku, a na Półwyspie Czukockim – do połowy 1924 roku.
    Wróg ludu - termin używany w praktyce działania reżymów rewolucyjnych (np. Rewolucja Francuska, Rosja sowiecka po 1917 r.) na określenie przeciwników politycznych tych reżymów. Używany pierwotnie jako zwrot retoryczny a następnie termin propagandowy, stawał się niekiedy pojęciem prawnym przez ujęcie w przepisach prawa (np. prawa karnego).

    Partia Konstytucyjno-Demokratyczna (ros. Конституціонно-демократическая партія) – liberalna partia polityczna, działała w Imperium Rosyjskim i w Rosji okresu rewolucji w latach 1905-1917. Znana także jako „Partia Wolności Ludowej” (Партія Народной Свободы), nieformalnie nazywana „Partią Kadetów”, „K-D” oraz „Kadeci” (кадеты).

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Franciszek Marian Drucki-Lubecki (ur. 10 października 1878 w Łuninie, zm. w sierpniu lub wrześniu 1944 w Warszawie) – polski ziemianin i działacz społeczny związany z Polesiem, senator II i III kadencji (1928–1935).

    Powstała 12 października 1905 w czasie rewolucji 1905 roku. Obecna w Dumie od jej powołania w 1906 roku do 1917. Posiadała największą liczbę posłów w Pierwszej Dumie obradującej tylko kilka miesięcy w 1906 roku. W kolejnych Dumach (II, III i IV), do 1917 posiadała po kilkudziesięciu posłów. Do partii kadetów należeli przewodniczący I i II Dumy: Siergiej Muromcew i Fiodor Gołowin. Przewodniczącym partii był historyk Paweł Milukow, a jej współzałożycielem Polak Aleksander Lednicki. Do współtwórców partii należał Józef Władymirowicz Hessen (1866-1943) ojciec wybitnego filozofa i pedagoga Sergiusza Hessena. Został wybrany (1907) do II Dumy Państwowej. W latach 1906-1918 był współredaktorem organu prasowego partii - "Riecz". W 1920 r. wyemigrował z Rosji do Helsinek a potem do Berlina, gdzie reprezentował liberalne dążenia rosyjskich emigrantów. W latach 1921-1937 wydał w Berlinie 22 tomy "Archiwum Rewolucji Rosyjskiej".

    Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.Zgromadzenie Ustawodawcze Rosji (ros. Всероссийское учредительное собрание, Konstytuanta) – najwyższy organ władzy ustawodawczej w Rosji (Republice Rosyjskiej) w 1918 roku.

    Po obaleniu caratu (marzec 1917) działacze partii zajmowali do lipca 1917 większość stanowisk w Rządzie Tymczasowym Rosji, wraz z premierem rządu, którym był Gieorgij Lwow.

    W jedynych wolnych i powszechnych wyborach do Konstytuanty w Rosji 25 listopada 1917 roku na listy partii kadetów padło 2.088 000 głosów, czyli 4,7% ogółu oddanych głosów. Jednak w Piotrogrodzie uzyskali 26,2% głosów, a w Moskwie - 34,2% głosów (36,4% bez głosów garnizonu Moskwy), co dawało im w obu przypadkach drugie miejsce po bolszewikach (45,3% głosów bez garnizonu). Kadeci wygrali z bolszewikami w 11 na 38 stolic guberni, a w wielu innych zajmowali drugie miejsce, przy niewiele gorszych wynikach .

    Piotr B. Struwe (1870-1944) - rosyjski polityk, ekonomista i publicysta. Przedstawiciel tzw. legalnego marksizmu. Od 1905 roku zasiadał w kierownictwie Partii Konstytucyjno-Demokratycznej, liberalnej partii politycznej działającej w Imperium Rosyjskim w latach 1905-1917. Był posłem do II Dumy w 1906 roku. W czasie wojny domowej w Rosji 1917-1922 dołączył do tzw. Białych. Był członkiem gabinetów Antona Denikina i Piotra Wrangla. W rządzie Wrangla, uznanym przez Francję był ministrem spraw zagranicznych. Od 1921 roku przebywał na emigracji.Rewolucja październikowa w Rosji (według terminologii sowieckiej Wielka Socjalistyczna Rewolucja Październikowa) – określenie, stosowane na:

    Z tego powodu partia kadetów została uznana przez bolszewików za głównego przeciwnika po przejęciu władzy w listopadzie 1917 i została zdelegalizowana dekretem Rady Komisarzy Ludowych już w grudniu 1917, wkrótce po wyborach do Konstytuanty, a przed jej zebraniem. Jej działacze, zaliczeni przez bolszewicką propagandę do wrogów ludu, byli pierwszym obiektem represji nowo utworzonej Czeka. Już w styczniu 1918 zostali zamordowani Fiodor Kokoszkin i Nikołaj Kiszkin.

    Leon Petrażycki (ur. 13 kwietnia 1867 w Kołłątajowie, zm. 15 maja 1931 w Warszawie) - polski prawnik, filozof, socjolog prawa, etyk i logik działający w Rosji.Wybory do Zgromadzenia Ustawodawczego Rosji - Konstytuanty były konsekwencją rewolucji lutowej w 1917 roku. Wybory zostały wyznaczone przez Rząd Tymczasowy na 25 listopada (12 listopada s.s) 1917. Bolszewicy, którzy przejęli władzę w wyniku przewrotu w Piotrogrodzie 7 listopada, po początkowych wahaniach podtrzymali datę wyborów, wydając stosowny dekret. Wybory rozpoczęły się 25 listopada 1917 roku w Piotrogrodzie, w tydzień później odbyły się w Moskwie, a wciągu następnej dekady w reszcie Rosji. Zakończyły się one zdecydowanym zwycięstwem eserowców (socjalistów-rewolucjonistów), którzy zdobyli 17 943 000 głosów - ponad dwa razy więcej głosów od bolszewików (10 661 000 głosów - na drugim miejscu). Na dalszych miejscach znaleźli się kadeci oraz mienszewicy.

    Działacze partii uczestniczyli w walce z bolszewikami, wchodząc w skład różnych organów władzy białych. Po zakończeniu wojny domowej większość jej działaczy udała się na emigrację na zachód Europy.

    Wybitnymi działaczami partii byli: Paweł Milukow, Piotr Struwe, Władimir Nabokow, Fiodor Rodiczew, Gieorgij Lwow, Aleksander Lednicki, Nikołaj Niekrasow, Władimir Wernadskij, Siergiej Muromcew, Fiodor Gołowin, Fiodor Kokoszkin, Nikołaj Kiszkin.

    Polacy w partii[ | edytuj kod]

    W Partii Konstytucyjno-Demokratycznej działali także politycy narodowości polskiej. Wśród nich byli m.in. Aleksander Lednicki z Mińszczyzny, Gustaw Wykowski z Mohylewszczyzny i Franciszek Drucki-Lubecki z Pińska. Ten ostatni w czasie zjazdu partii w kwietniu 1906 roku poparł wywłaszczenie wielkiej własności ziemskiej. Proponował, by przyszły ustrój agrarny określały zasady wybrane na podstawie demokratycznego prawa wyborczego do ziemstw. Posłem z ramienia kadetów był również wybitny polski prawnik, socjolog i filozof Leon Petrażycki.

    Pińsk (biał. Пінск, Pinsk, ros. Пинск, Pinsk) – miasto i port na Białorusi, na Polesiu, nad rzeka Piną, u jej ujścia do Prypeci, w odległości 29 km od kanału Dniepr-Bug. Miasto położone jest administracyjnie w obwodzie brzeskim, do 1939 w województwie poleskim (1921 stolica), węzeł drogowy; stolica diecezji pińskiej (1925), seminarium duchowne (1925, 2001); 130 600 mieszkańców (2010).Paweł Nikołajewicz Milukow , ros. Павел Николаевич Милюков (ur. 15 stycznia 1859 w Moskwie, zm. 31 marca 1943 w Aix-les-Bains), historyk, publicysta, polityk rosyjski. Założyciel i pierwszy przewodniczący Partii Konstytucyjno-Demokratycznej (tzw. kadetów), kierował organizacją w całym okresie jej istnienia (1905-1918). W IV Dumie Państwowej w latach 1915-1916 stał na czele Bloku Postępowego, w skład którego weszli wszyscy deputowani poza przedstawicielami skrajnej prawicy i skrajnej lewicy. Obok Wasilija Makłakowa był głównym ideologiem kształtującego się na przełomie XIX i XX w. rosyjskiego liberalizmu, przyczynił się do jego ożywienia i sformułowania jednolitego programu, w którym naczelnym postulatem była likwidacja samodzierżawia. Jego program polityczny w znacznej mierze ukształtował się w czasie podróży, jakie odbył przed 1904 do Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Francji. W czasie wojny rosyjsko-japońskiej wzywał do organizacji zgromadzenia ustawodawczego.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. zapis zgodny z pisownia przed reformą ortografii w 1918 roku
    2. Encyklopedia Judaica, „Jerusalem”, VIII, 1978–1982, s. 438 [dostęp 2020-05-22].
    3. Richard Pipes, Rewolucja Rosyjska, Tadeusz Szafar (tłum.), Warszawa: Wyd. PWN, 1994, s. 427-428, ISBN 83-01-11521-1, OCLC 69600798.
    4. W kręgu polityki i spraw wojskowych. W: Między... s. 107.

    Bibliografia, literatura, linki[ | edytuj kod]

  • Richard Pipes, Rewolucja Rosyjska Warszawa 1994; Wyd. PWN; ​ISBN 83-01-11521-1
  • Richard Pipes, Rosja bolszewików, Warszawa 2005; Wydawnictwo „Magnum”, ​ISBN 83-89656-15-9
  • Program partii kadetów (1917) w: Програмы главнейших русских партий : 1. Народных социалистов. 2. Социал - демократической рабочей партии. 3. Социалистов-революционеров.4. Партии народной свободы. 5. Партии октябристов (Союз 17 октября 1905 г.). 6. Крестьянский союз. 7. Национальной демократическо-республиканской партии. 8. Политические партии различных национальностей России („Украинцев”, „Бунда”, и др.) : с приложением статей: a) О русских партиях, б) Большевики и меньшевики. Broszura 1917 z opublikowanymi programami głównych rosyjskich partii politycznych. (język rosyjski).
  • Dariusz Tarasiuk: Między nadzieją a niepokojem. Działalność społeczno-kulturalna i polityczna Polaków na wschodniej Białorusi w latach 1905–1918. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2007, s. 211. ISBN 978-83-227-2629-7.
  • Aleksander Lednicki (ur. 14 lipca 1866 w majątku rodzinnym koło Mińska, zm. 11 sierpnia 1934 w Warszawie) – polski działacz społeczny i polityczny, adwokat i filantrop, wolnomularz, polityk Imperium Rosyjskiego. Członek Komitetu Centralnego partii kadetów.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.




    Warto wiedzieć że... beta

    Książę Gieorgij Jewgienjewicz Lwow (ros. Георгий Евгеньевич Львов, ur. 21 października/2 listopada 1861 w Dreźnie, zm. 7 marca 1925 w Paryżu) – rosyjski polityk o orientacji liberalnej, członek partii kadetów, z wykształcenia prawnik. Pierwszy premier Rządu Tymczasowego w postcarskiej Rosji i minister spraw wewnętrznych od 23 marca do 21 lipca (7 lipca s.s.) 1917, po obaleniu caratu.
    Fiodor Izmajłowicz Rodiczew, ros. Федор Измайлович Родичев (ur. 9 lutego 1854 r. w Petersburgu, zm. 28 lutego 1933 r. w Lozannie) – rosyjski działacz państwowy i polityczny, działacz emigracyjny
    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Rewolucja rosyjska 1905 roku – ogólnokrajowy spontaniczny zryw o podłożu społecznym i narodowym, skierowany przeciwko absolutyzmowi carskiemu oraz uciskowi obszarników i przemysłowców. Wydarzenie to uważa się za początek zmian ustrojowych w Rosji, prowadzący do rewolucji lutowej i październikowej 1917 roku. W przypadku Królestwa Polskiego rewolucja przybrała formę modernizującego zrywu, którego jedną z długofalowych konsekwencji jest odzyskanie niepodległości Polski w 1918 r.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Liberalizm (łac. liberalis – wolnościowy, od łac. liber – wolny) – ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością, ma charakter indywidualistyczny i przeciwstawia się kolektywizmowi. Innymi wartościami cenionymi przez liberałów są wartości demokratyczne, wolności i prawa obywatelskie czy własność prywatna i wolny rynek.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.818 sek.