• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Partia Koalicji Narodowej



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Umowa międzynarodowa jest obecnie najważniejszym instrumentem regulującym stosunki międzynarodowe i jednym z dwóch niekwestionowanych źródeł prawa międzynarodowego.Unia Europejska, UE – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku – na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę sui generis.

    Koalicja Narodowa (fin. Kansallinen Kokoomus, skr. Kok., szw. Samlingspartiet, skr. Saml.) – fińska partia polityczna o profilu konserwatywno-liberalnym. Jej posłowie w Parlamencie Europejskim zasiadają we frakcji chadeckiej.

    Partia opiera swoją działalność na „indywidualnej wolności i odpowiedzialności, równości, zachodniej demokracji i systemie gospodarczym, zasadach humanitarnych i trosce”.

    Finowie (fiń. suomalaiset) – naród ugrofiński zamieszkujący Finlandię, ok. 7 mln osób. Posługują się językiem fińskim, sporadycznie także szwedzkim i rosyjskim. Finowie najbliżej spokrewnieni są z Estończykami.Fennomani – ruch kulturalny i polityczny w autonomicznej Finlandii wchodzącej w skład Imperium Rosyjskiego. Został zapoczątkowany ok. 1830, a w drugiej połowie XIX wieku przybrał formę narodowego stronnictwa politycznego. Głównym inicjatorem i przywódcą ruchu był Johan Wilhelm Snellman.

    Historia[ | edytuj kod]

    Korzenie partii sięgają ruchów kulturalnych i politycznych w dziewiętnastowiecznej, autonomicznej Finlandii byli tzw. fennomani. Domagali się oni upowszechnienia języka fińskiego i równouprawnienia go z językiem szwedzkim. W końcu XIX wieku, wobec prób ograniczenia przez carat fińskiej autonomii, wśród fennomanów nastąpił rozłam na starofinów, skłonnych do ustępstw wobec Rosji i młodofinów, broniących autonomii.

    Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.Skandynawia – region północnej Europy, obejmujący kraje: Szwecję, Norwegię oraz Danię. Obejmuje część z krajów nordyckich.

    Po rewolucji lutowej 1917 roku nastąpiło odrodzenie narodowe Finów i oderwanie Finlandii od Rosji. Z pomocą wojsk niemieckich 6 grudnia 1917 Finowie ogłosili niepodległość. Pierwsza konstytucja („Akt o Formie Rządu”) została uchwalona 21 czerwca 1919.

    Mniej więcej w tym samym okresie, w 1918, starofinowie utworzyli konserwatywną partię Kansallinen Kokoomus (KOK), czyli Koalicję Narodową. Jednym z przywódców był Juha Kusti Paasikivi, który od maja do października 1918 był premierem Finlandii. Paasikivi chciał przyjaznych stosunków z powstającą Rosją Radziecką i doprowadził nawet do podpisania z nią w 1920 traktatu pokojowego. Sama partia miała jednak odmienne cele i dążenia, gdyż skłaniała się bardziej ku współpracy z Niemcami. Koalicja Narodowa miała konserwatywny, nacjonalistyczny i progermański program z silnymi akcentami antykomunistycznymi. Początkowo opowiadała się za ustanowieniem w Finlandii monarchii, jednak w 1919 zaakceptowała republikańską formę państwa. Bazę społeczną tej partii stanowiła zgodnie z tradycją starofinów burżuazja, wyższe warstwy urzędnicze, duchowieństwo, znaczna część korpusu oficerskiego i część inteligencji, zwłaszcza wykonująca wolne zawody.

    Premier (z fr. premier - pierwszy, od łac. primus - pierwszy) – w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczypospolitej w użyciu były również terminy: prezydent ministrów oraz prezes ministrów). W innych krajach nazywany: pierwszy minister (Wielka Brytania - Prime Minister), kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler), prezydent ministrów (Ministerpräsident) – landy niemieckie, minister stanu (Statsminister) - kraje skandynawskie.Konstytucja (od łac. constituo, -ere – urządzać, ustanawiać, regulować) – akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie.

    W latach 19391944 Koalicja Narodowa wchodziła w skład koalicji rządzącej. Fakt współpracy z nazistami wpłynął na marginalizację polityczną partii tuż po 1945. Po przetargach koalicyjnych partia przeszła do opozycji. Mimo tego lider partii, Juho Paasikivi, do 1946 piastował urząd premiera, a w latach 19461956 – prezydenta (w Finlandii prezydent skupia w rękach dużą władzę).

    Harri Hermanni Holkeri (ur. 6 stycznia 1937 w Oripää, zm. 7 sierpnia 2011 w Helsinkach) – fiński polityk, działacz Partii Koalicji Narodowej i jej przewodniczący w latach 70. W latach 1987–1991 premier Finlandii, od 2000 do 2001 przewodniczący Sesji Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych.Nacjonalizm (z łac. natio – naród) – postawa społeczno-polityczna, uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze (egoizm narodowy), jednak istnieją grupy, które szanują także racje i poglądy innych narodów. Nacjonalizm przejawia się głoszeniem poglądów o zabarwieniu narodowym, szerzeniem myśli narodowej i pamięci o bohaterach danego narodu. Głosi solidarność wszystkich grup i klas społecznych danego narodu. Wyróżniamy dwa typy nacjonalizmu: pozytywny i negatywny (szowinistyczny).

    Po drugiej wojnie światowej, w szczególności w latach sześćdziesiątych, ugrupowanie postanawia nieco zmienić swoje oblicze. Elementy germanofilskie zostają wyeliminowane, a konserwatyzmowi nadano bardziej stonowany i współczesny charakter. Partię cechuje jednak nadal akcentowanie elementów nacjonalistycznych, nordyckich oraz prokapitalistycznych. Zaczęto dążyć do tego aby ugrupowanie objęło swoimi wpływami również warstwy średnie. Program partii obejmował też bliższą współpracę z innymi krajami skandynawskimi i kontynuował linię Paasikiviego w zakresie stosunków z ZSRR. W 1958, po raz pierwszy od 1945, partia weszła w skład koalicji rządzącej.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Rewolucja konserwatywna – szeroki nurt intelektualny w Republice Weimarskiej. Jego przedstawiciele reprezentowali często bardzo odmienne stanowiska polityczne i ideologiczne, łączył ich jednak nacjonalizm, antymarksizm i antyliberalizm. Choć wielu rewolucyjnych konserwatystów wspierało intelektualnie narodowy socjalizm, po roku 1933 ich znaczenie było marginalne.

    Przełom dla Koalicji przyniósł jednak dopiero rok 1979, gdy zdobyła ona około 22% głosów (uważano to za fińską część „konserwatywnej rewolucji” – w tym okresie wzrosło w świecie poparcie dla haseł konserwatywnych). Wtedy też KOK miała najwięcej w swojej historii członków – około 87.000. Partia, dzięki finansowemu i personalnemu wsparciu burżuazji, środowisk menedżerskich oraz wpływowej prasy wywierała duży wpływ na życie gospodarcze kraju. W swoim programie z 1981 roku, w nawiązaniu do wcześniejszej linii politycznej, Koalicja Narodowa akcentowała rolę jednostki i poparła własność prywatną oraz moralne wartości chrześcijaństwa. Skupiono się także na potrzebie zapewnienia Finlandii skutecznej obronności militarnej, przy zachowaniu jej neutralności. Odnośnie ustroju państwa akcentowano potrzebę poszanowania zasad konstytucyjnych, systemu parlamentarnego i podziału władzy, zapewnienia efektywnej pracy administracji oraz zrównoważonego podziału decyzji pomiędzy państwo a poszczególne organy samorządu terytorialnego. Partia podkreślała znaczenie dobrobytu materialnego, osiągając to m.in. poprzez racjonalne gospodarowanie zasobami państwa. KOK skłaniała się także ku ochronie środowiska i zachowując cechy partii prawicowej deklarowała poparcie dla politycznego centrum. Jednocześnie starano się zrzeszać członków o różnych pozycjach społecznych. To wszystko sprawiło, że Koalicja Narodowa zaczęła być postrzegana przez Finów jako partia ogólnonarodowa.

    Edwin Johan Hildegard Linkomies (ur. 22 grudnia 1894 w Wyborgu, zm. 8 września 1963 w Helsinkach) – fiński literaturoznawca i polityk, premier Finlandii w latach 1943–1944. Ville Itälä (ur. 10 maja 1959 w Luumäki) – fiński polityk i prawnik, były poseł do Eduskunty i minister, od 2004 do 2012 deputowany do Parlamentu Europejskiego, od 2012 audytor w Trybunale Obrachunkowym.

    W 1983 partia otrzymała już ponad 22% głosów, stale powiększając swoje wpływy. Na KOK, jako główną partię opozycyjną, głosowały zwłaszcza osoby krytycznie oceniające politykę centrolewicowych rządów koalicyjnych lub poszczególne przedsięwzięcia rządowe. Koalicja Narodowa była partią dość nowoczesną jak na ugrupowanie konserwatywne i dzięki temu zdobyła też poparcie młodzieży. Wzrost swojej popularności KOK osiągnęła kosztem partii centrowych, głównie Centrum i liberałów, którym odebrała elektorat.

    Język szwedzki (szw. svenska språket, svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.Sauli Väinämö Niinistö (ur. 24 sierpnia 1948 w Salo) – fiński polityk i prawnik. Prezydent Finlandii od 2012, deputowany do parlamentu i od 2007 do 2011 jego przewodniczący, były minister i wicepremier, kandydat w wyborach prezydenckich w 2006 i w 2012.

    Rok 1987 to wybory parlamentarne i powód do świętowania dla działaczy Koalicji: partia zdobyła 23,1% głosów i 53 mandaty, wraz z Partią Centrum i Partią Socjaldemokratyczną utworzyła koalicję rządową, a premierem został po raz pierwszy od 1945 polityk z KOK, H. Holkeri. Rząd ten stanowił pewien wyłom w fińskiej tradycji dystansowania się socjaldemokratów od możliwości współdziałania z głównym ugrupowaniem konserwatywnym.

    Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka, Federacja Rosyjska, RFSRR (ros. Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика, РСФСР) - największa powierzchniowo i ludnościowo z 15 republik dawnego Związku Radzieckiego.Pertti Edvard Salolainen (ur. 19 października 1940 w Helsinkach) – fiński polityk, producent telewizyjny i dyplomata, były przewodniczący Koalicji Narodowej oraz minister, wieloletni deputowany.

    Od wyborów w 1987 Koalicja Narodowa pozostawała przy władzy, wchodząc w skład kolejnych gabinetów H. Holkeriego, E. Aho i P. Lipponena. Od 1991 dał się jednak zauważyć spadek popularności partii. W wyborach w 1991 KOK uzyskała 19,3% głosów i 40 mandatów, a w 1995 tylko 17,9% głosów i 39 mandatów. Można to przypisać wydarzeniom związanych z Jesienią Ludów w 1989 i upadkiem ZSRR w 1991. Wpłynęły one niekorzystnie na gospodarkę Finlandii, doprowadzając do spadku dochodu narodowego o 10% i wzrostu bezrobocia do 20%, a to z powodu problemów w handlu zagranicznym, wynikłych z zerwania więzi z wschodnim sąsiadem, dokąd kierowano 1/4 fińskiego eksportu. W związku z tymi problemami podjęto starania o przystąpienie Finlandii do Unii Europejskiej. Koalicja Narodowa już wcześniej propagowała zbliżenie z Zachodem i mocno uczestniczyła w prounijnej kampanii. Ostatecznie Finlandia weszła do UE w 1995.

    Pojęcie autonomia pochodzi od (staro)greckiego αυτονομία, (αὐτονομία) autonomía = możliwość stanowienia norm samemu sobie, samodzielność prawna. Dziś używa się go w zależności od dyscypliny (gospodarka, prawo, polityka) lub kontekstu w znaczeniu suwerenność, niezawisłość, niezależność, samorządność, (całkowita lub częściowa).Petteri Orpo (ur. 3 listopada 1969 w Köyliö) – fiński polityk, poseł do Eduskunty, od 2014 do 2015 minister rolnictwa i leśnictwa, następnie minister spraw wewnętrznych.

    Poprawa sytuacji gospodarczej w kraju poprawiła też sondaże KOK. W wyborach w marcu 1999 partia otrzymała 22,4% głosów i 46 mandatów w parlamencie – to drugi wynik, zaraz po partii socjaldemokratycznej, która uzyskała 22,9% głosów. Rząd utworzyła koalicja KOK z socjaldemokratami, Ligą Lewego Skrzydła, Szwedzką Partią Ludową i Ligą Zielonych.

    Cai-Göran Alexander Stubb (ur. 1 kwietnia 1968 w Helsinkach) – fiński polityk, minister spraw zagranicznych od 2008 do 2011, następnie minister handlu zagranicznego i spraw europejskich, były poseł do Parlamentu EuropejskiegoPaństwo neutralne – państwo, które zadeklarowało neutralność w określonym konflikcie zbrojnym. Państwo neutralne ma obowiązek nieuczestniczenia w konflikcie zbrojnym oraz nieudzielania pomocy żadnej ze stron konfliktu. Na jego terytorium nie mogą stacjonować oddziały wojskowe państw wojujących. Nie może się też odbywać werbunek do armii państw walczących w konflikcie. Z kolei państwa pozostające w konflikcie zobowiązane są do nienaruszania integralności terytorialnej tego państwa. Wszelkie oddziały państw wojujących, które przekroczą granicę państwa neutralnego powinny zostać rozbrojone i internowane.

    Następnym sprawdzianem miały być wybory 16 marca 2003. Po czteroletnich rządach Koalicja Narodowa oraz inne partie rządzące były krytykowane za rosnące bezrobocie (uważano, że 9,1% to jak na warunki unijne dość dużo). Poza tym proamerykańska postawa rządu dotyczące wojny z Irakiem (które chętnie wykorzystywała opozycja, mocno je wyolbrzymiając) budziły niezadowolenie dużej części ludności. Ostatecznie wybory w 2003 wygrała Partia Centrum, zdobywając około 24% głosów. Partia Centrum utworzyła koalicję rządową wraz ze Szwedzką Partią Ludową i socjaldemokratami. Koalicja Narodowa zdobyła 18,6% (40 mandatów) i znalazła się w opozycji. W wyborach w 2007 partia zajęła już drugie miejsce z wynikiem 22,3% głosów, zdobywając 50 mandatów i wchodząc do koalicji rządzącej.

    Grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) – frakcja polityczna w Parlamencie Europejskim, której początki sięgają pierwszej połowy lat 50. Zrzesza przede wszystkim deputowanych organizacji należących do Europejskiej Partii Ludowej. Od 1999 (tj. od V kadencji) jest największą grupą polityczną w PE. Frakcja posługuje się także uproszczoną nazwą Grupa Europejskiej Partii Ludowej. Wybory prezydenckie w Finlandii w 2012 roku odbyły się w dwóch turach 22 stycznia 2012 i 5 lutego 2012. Głosowanie wcześniejsze przed pierwszą turą miało miejsce między 11 a 17 stycznia, zaś głosowanie za granicą w dniach 11–14 stycznia. Pierwszą turę wygrał Sauli Niinistö z rządzącej Partii Koalicji Narodowej z wynikiem 37%, drugie miejsce zajął Pekka Haavisto z Ligi Zielonych. Ponieważ żaden z kandydatów nie zdobył ponad połowy głosów, 5 lutego 2012 przeprowadzono drugą turę, którą wygrał Sauli Niinistö z wynikiem 62,6% głosów. Tym samym został wybrany na sześcioletnią kadencję na nowego prezydenta Finlandii, który zastąpi Tarję Halonen. Urzędująca prezydent nie mogła ubiegać się o reelekcję, gdyż urząd ten sprawowała przez dwie kadencje.

    W wybory prezydenckich w 2012 roku kandydat partii Sauli Niinistö (który bez powodzenia kandydował również w 2006) wygrał w drugiej turze z Pekka Haavisto z Ligi Zielonych, zdobywając 62,6% głosów. W 2018 roku Niinistö z powodzeniem ubiegał się o reelekcję, wygrywając już w pierwszej turze.

    Ilkka Olavi Suominen (ur. 8 kwietnia 1939 w Nakkili) – fiński polityk, były poseł do Eduskunty i jej dwukrotny przewodniczący, a także minister, zaś od 1999 do 2004 deputowany do Parlamentu Europejskiego.Juho Kusti Paasikivi (ur. 27 listopada 1870, zm. 14 grudnia 1956), właściwie Johann August Hellsten – polityk fiński.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Jesień Ludów (lub Jesień Narodów) – termin określający wydarzenia, które przypadły pod koniec 1989 roku w Europie Środkowo-Wschodniej, związane z obaleniem ustroju komunistycznego w krajach tej części świata. Rewolucyjny charakter wydarzeń z 1989 roku nasunął skojarzenie z Wiosną Ludów z 1848 roku. Jesień Narodów zamknęła kilkuletni proces rozpadu porządku jałtańskiego w Europie Środkowo-Wschodniej, zaś ogół przemian do 1991 roku spowodował przede wszystkim odsunięcie partii komunistycznych od władzy w krajach znajdujących się w strefie wpływów ZSRR.
    Jyrki Katainen (ur. 14 października 1971 w Siilinjärvi) – fiński polityk. Premier Finlandii od 22 czerwca 2011. Przewodniczący Koalicji Narodowej od 2004, wicepremier i minister finansów w latach 2007–2011.
    Burżuazja (z fr. bourgeoisie – mieszkańcy miast) – pierwotnie synonim mieszczaństwa, następnie ogółu przedsiębiorców i osób zamożnych. Od końca XV wieku jest to określenie górnych, zamożnych warstw mieszczaństwa, odróżniających się od szlachty a także ludu żyjącego z pracy swoich rąk. Obecnie oznacza ogół ludzi posiadających kapitały i odpowiednio wysoką pozycję społeczną.
    Monarchia (gr. μοναρχία, monarchia – jedynowładztwo) – ustrój polityczny lub forma rządów, gdzie niewybieraną w sposób republikański głową państwa jest jedna osoba, nazywana monarchą. Obecnie monarcha sprawuje władzę zazwyczaj dożywotnio (z wyjątkiem Andory, Malezji oraz Zjednoczonych Emiratów Arabskich). Jego funkcja jest często dziedziczna (z wyjątkiem monarchii elekcyjnych) i zwykle jego stanowisko jest nieusuwalne. Obecnie w wielu państwach z takowym ustrojem politycznym, monarcha pełni jedynie funkcje reprezentacyjne. Kierowanie przez niego polityką jest znikome lub żadne.
    Konserwatyzm ((łac.) conservare – zachowywać, dochować zmian) − ideologia, która bazuje na hasłach obrony porządku społeczno-gospodarczego oraz zachowywania i umacniania tradycyjnych wartości, takich jak: religia, naród, państwo, rodzina, hierarchia, autorytet, własność prywatna. Konserwatyści chcą obronić stary porządek ze względu na przekonanie o ewolucyjnym charakterze zmian społecznych. Konserwatyzm zrodził się na przełomie XVIII i XIX w., był próbą przeciwstawienia się racjonalistycznej myśli oświeceniowej. Nowoczesny konserwatyzm stanowił reakcję na wydarzenia rewolucji francuskiej. Za twórcę podstaw ideologicznych nurtu uważany jest Edmund Burke. Jako idea polityczna termin ten po raz pierwszy użyty został w 1820 r. przez zwolennika restauracji dynastii Burbonów, François-René de Chateaubriand (1768–1848), który wydawał pismo „Konserwatysta”.
    Wybory prezydenckie w Finlandii odbyły się 28 stycznia 2018. Urzędujący prezydent Sauli Niinistö uzyskał w skali kraju 62,7% głosów, tym samym wygrywając w pierwszej turze. Drugim najpopularniejszym kandydatem był Pekka Haavisto, który zdobył 12,4% głosów. Taki sam układ pierwszych dwóch miejsc miał miejsce podczas poprzednich wyborów (w 2012 roku): Niinistö uzyskał wówczas w pierwszej turze 37%, zaś Haavisto 17,5%.
    Wybory parlamentarne w Finlandii, odbyły się 18 marca 2007 roku. Wcześniejsze oddanie głosu (tzw. wstępna faza wyborów) było możliwe w dniach od 7 marca do 13 marca drogą korespondencyjną. Z tej możliwości skorzystało 1,3 miliona obywateli (29,2% uprawnionych do głosowania). O miejsca w 200-osobowym parlamencie Finlandii – Eduskuncie, ubiegało się 2004 kandydatów (w tym 799 kobiet). Ponad ¾ kandydatów nominowanych zostało przez partie polityczne posiadających aktualnie swoich przedstawicieli w parlamencie. Do głosowania uprawnionych było prawie 4,3 miliona osób. Lokale wyborcze były otwarte od godziny 8 do 19.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.048 sek.