• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Parsowie

    Przeczytaj także...
    Persowie – starożytny lud pochodzenia irańskiego, współcześnie zaś naród zamieszkujący głównie obszar Iranu (dawniej znanego jako Persja).Iran (pers. ايران – Irān), (dawniej znany powszechnie na Zachodzie jako Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.
    Język awestyjski, język Awesty – język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry. Zbiór ten nazywany jest Awestą (od średnioperskiego aβastāg "zalecenie, nakaz"). Należy do rodziny języków indoeuropejskich i jest siostrzanym językiem klasycznego sanskrytu.
    Parsyjska ceremonia ślubna, 1905

    Parsowie lub Indyjscy zaratusztrianie − grupa etniczna wywodząca od starożytnych Persów, wyznająca zaratusztrianizm, zamieszkująca przede wszystkim Indie (Bombaj – około 69 tysięcy).

    Liczne skupiska Parsów zamieszkują także Europę (przede wszystkim Londyn – około 4 tys. osób), a także Stany Zjednoczone. Przy nasilającej się asymilacji i emigracji jej udział procentowy w społeczeństwie Indii spada. W Iranie współczesnym żyje mniej niż 30 tys. zaratusztrian – grupy, z której wywodzą się Parsowie. Parsowie są potomkami grupy około 120 tys. Persów, która w VIII wieku uciekła przed muzułmańskim prześladowaniem z Persji i osiedliła się na terenach Gudźaratu w Indiach. Rozwój grupy nastąpił, kiedy na początku XIX wieku stali się pośrednikami w handlu przy Kompanii Wschodnioindyjskiej.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Jamsetji (Jamshedji) Nusserwanji Tata (ur. 3 marca 1839 w Navsari, zm. 19 maja 1904 w Bad Nauheim) – indyjski potentat odzieżowy i filantrop. Założył koncern Tata Group, funkcjonujący obecnie w 80 krajach. Nadano mu przydomek ojca przemysłu indyjskiego.

    Tradycyjnym językiem Parsów jest język awestyjski z księgi Awesta, czyli świętego zbioru tekstów – jednak znajomość jego jest znikoma i ogranicza się do liturgii religijnej. Współcześni Parsowie posługują się więc gudźarati lub coraz częściej angielskim.

    Najbardziej znanymi Parsami byli Freddie Mercury (właściwie: Farrokh Bulsara) i Jamsetji Tata, założyciel Tata Group.

    Mumbaj lub Bombaj (hindi i marathi मुंबई, trl. Muṁbaī, trb. Mumbaj; ang. Mumbai; do 1995 hindi बम्बई/बॉम्बे, trl. Bambaī/Bômbe, trb. Bambaj/Bombe, ang. Bombay – stare nazwy wciąż w powszechnym użyciu) – stolica indyjskiego stanu Maharasztra, położona na wyspie Salsette, na Morzu Arabskim.Awesta, Avesta, Apastak, Awistak (z irańskiego apartak=prawo) – to święta natchniona księga zawierająca teksty religijne wyznawców mazdaizmu i zaratusztrianizmu (zoroastryzmu), czyli fragmenty starych irańskich przekazów datowanych na VII wiek p.n.e. lub na okres jeszcze wcześniejszy: II tysiąclecie p.n.e.

    Parsowie w sztuce[ | edytuj kod]

  • książki Przepaść między nami i Odnaleziony świat (Thrity Umrigar); Sprawy rodzinne Rohintona Mistry; Skin Deep Nergis Dalal
  • filmy Little Zizou, Pestonjee
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

     Wykaz literatury uzupełniającej: Parsowie.
  • zaratusztrianizm
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • UNESCO Parsi Zoroastrian Project
  • http://parsiana.com/
  • Rohinton Mistry ur. 3 lipca 1952 roku w Bombaju (obecnie Mumbaj) - powieściopisarz kanadyjski pochodzenia hinduskiego . Wyznawca zoroastryzmu perskiego.Pestonjee to indyjski dramat zrealizowany w 1988 roku przez autorkę artystycznego kina, aktorkę i reżyserkę teatralną Vijayę Mehtę, nagrodzoną w 1984 reżyserię za Party. Dramat psychologiczny ze środowiska bombajskich Parsów z lat 50-60-ch. W centrum filmu są ewoluujące w czasie relacje dwóch przyjaciół i małżeństwa jednego z nich z kobietą, w której drugi jest zakochany. W rolach głównych aktorzy niezależnego kina Indii - Naseeruddin Shah i Shabana Azmi. Obok nich Anupam Kher i jego żona Kiron Kher.




    Warto wiedzieć że... beta

    Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.
    Little Zizou to bollywoodzki komediodramat z 2009 roku , debiut reżyserski Sooni Taraporevala, scenarzystki nagradzanych filmów Miry Nair - Salaam Bombay! i The Namesake. Akcja filmu rozgrywa się w mumbajskim środowisku Parsów. Oczyma osieroconego przez matkę chłopca oglądamy konflikt między liberalnym redaktorem gazety Parsów (Boman Irani), a fundamentalistą, protestującym przeciwko mieszanym małżeństwom i głoszącym czystość rasową i kastową. To film stworzony przez Parsów o Parsach.
    Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska (ang. British East India Company, początkowo Angielska Kompania Wschodnioindyjska – English East India Company, czasami potocznie nazywana John Company) – kompania handlowa angielskich inwestorów, z siedzibą w Londynie, działająca od 1600 roku do 1858 roku, głównie na terenie dzisiejszych Indii, także w Azji Południowo-Wschodniej i na Dalekim Wschodzie.
    Gudźarat (hindi गुजरात, trb.: Gudżarat, trl.: Gujarāt; gudżarati ગુજરાત; ang. Gujarat) – drugi po stanie Maharasztra najbardziej uprzemysłowiony stan w Indiach. Leży w północno-zachodniej części kraju. Jego stolicą jest Gandhinagar, zaś największym miastem – Ahmadabad.
    Zaratusztrianizm (Zoroastryzm, awest. Daēnā Vañuhi; pers. آيين زرتشتی Âjin-e Zaratoszt-i) – jedna z najstarszych, wciąż istniejąca religia monoteistyczna założona przez Zaratusztrę (jego życie różni badacze umieszczają gdzieś pomiędzy XIII a połową VI wieku p.n.e., przy czym większość przyjmuje, że żył on ok. 1000 r. p.n.e.), w północno-wschodnim Iranie. Religia ta wywodzi się z pierwotnych wierzeń ludów indoeuropejskich, żyjących na terenach obecnego północnego Iranu. Muzułmanie nazywają jej wyznawców czcicielami ognia. Świętą księgą zaratusztrian jest Awesta, której najważniejszą część tworzą Gaty, zgodnie z wierzeniami napisane przez samego Zaratusztrę (zobacz: język awestyjski).
    Gudźarati, gudżarati, gudżaracki (ang. Gujarati) – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 46 mln mówiących – głównie mieszkańców Indii, gdzie w stanie Gudźarat oraz sąsiednich terytoriach Daman i Diu oraz Dadra i Nagar Haweli jest językiem urzędowym – jednym z 23 języków konstytucyjnych Indii. Najbliżej spokrewnione z nim języki to pendźabi i bradź bhasza. Posiada odrębny system pisma, tzw. alfabet sylabiczny gudżarati, wywodzący się ze starożytnego pisma brahmi. Poza Indiami, użytkownicy tego języka mieszkają w Tanzanii (ok. 250 tys.), Ugandzie (ok. 150 tys.), Pakistanie (ok. 100 tys.), w Kenii (ok. 50 tys.) oraz w mniejszych społecznościach w Wielkiej Brytanii (głównie Leicester i Wembley) i Stanach Zjednoczonych (szczególnie w stanach New Jersey, Nowy Jork, Kalifornia i Teksas). Gudźarati był ojczystym językiem Mahatmy Gandhiego, "ojca Indii" oraz Quaid-e Azama Muhammada Alego Jinnaha, "ojca Pakistanu".
    Freddie Mercury, właściwie Farrokh Bulsara (ur. 5 września 1946 w Stone Town, Zanzibar, zm. 24 listopada 1991 w Londynie) – brytyjski muzyk, wokalista rockowy i autor tekstów, frontman brytyjskiej grupy Queen. Wielokrotnie wyróżniany tytułem jednego z najlepszych wokalistów w historii muzyki popularnej, autor takich utworów jak "Bohemian Rhapsody", "We Are the Champions", "Somebody to Love", "Killer Queen" czy "Crazy Little Thing Called Love". Zmarł z powodu powikłań wywołanych przez AIDS.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.