• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Parksosaurus



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Jesiotrowate (Acipenseridae) – rodzina słodkowodnych lub anadromicznych ryb jesiotrokształtnych (Acipenseriformes). Poławiane gospodarczo dla mięsa i kawioru.Cerapody (Cerapoda) – jeden z dwóch grup (według linneuszowskiego systemu klasyfikacji podrzędów) dinozaurów ptasiomiednicznych i takson siostrzany tyreoforów. Cerapody charakteryzują się posiadaniem grubszej warstwy szkliwa na wewnętrznej stronie dolnych zębów. Wydaje się jakoby mogły one odżywiać się twardszymi roślinami niż pozostałe dinozaury. Nazwa Cerapoda jest połączeniem nazw Ceratopsia i Ornithopoda oraz oznacza tyle co "rogate stopy" . Termin ten został ukuty przez Paula Sereno w 1986 r . W 2004 David Weishampel zdefiniował cerapody jako klad obejmujący genuzaury bliżej spokrewnione z triceratopsem niż ankylozaurem . Tej samej definicji użył sześć lat wcześniej Sereno dla utworzonego w 1985 r. przez Coopera taksonu Neornithischia ("nowe dinozaury ptasiomiedniczne") . Z tej przyczyny Cerapoda może być traktowane jako młodszy synonim Neornithischia . Pojawiły się w wczesnej jurze i dotrwały do końca mezozoiku.

    Parksozaur (Parksosaurus) – rodzaj dinozaura ptasiomiednicznego, być może ornitopoda, zaliczanego niegdyś do rodziny hipsylofodontów, uważanej obecnie za parafiletyczną. Osiągał od 2 do 2,5 m długości, posiadał silne kończyny tylne. Żył w mastrychcie na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej. Jego szczątki znaleziono w formacji Horseshoe Canyon, której faunę dinozaurów określa się mianem Edmonton, i być może również formacji Prince Creek. Starsze źródła podają też formację Scollard. Jego najbliższym krewnym był Thescelosaurus neglectus.

    Szczęka (łac. maxilla) albo kość szczękowa (łac. os maxillare) – kość parzysta, stanowiąca zasadniczą część składową czaszki twarzowej. Kość szczękowa składa się z trzonu (corpus) i czterech wyrostków: czołowego, jarzmowego, podniebiennego i zębodołowego.Daspletozaur (Daspletosaurus) – rodzaj dużego teropoda z rodziny tyranozaurów (Tyrannosauridae). Żył w Ameryce Północnej w późnej kredzie (ok. 80-72 mln lat temu). Obecnie tylko jeden gatunek daspletozaura jest uważany za ważny – D. torosus, choć nadal kilka jego potencjalnych gatunków z Alberty, Montany i Nowego Meksyku pozostaje nieopisanych. Wliczając nieopisane gatunki oraz te nieważne, daspletozaur obejmuje najwięcej gatunków ze wszystkich tyranozauroidów.

    Anatomia[ | edytuj kod]

    Porównanie wielkości parksozaura i człowieka
    Czaszka parksozaura

    Wymiarów parksozaura nigdy formalnie nie oszacowano, ale William Parks stwierdził, że kończyny tylne tego zauropsyda i Thescelosaurus neglectus są podobnej wielkości, miały bowiem 93,0 cm, podczas gdy u T. neglectus – 95,5 cm. Na tej podstawie wnioskuje się, że ogólne wymiary obu zwierząt również były podobne: długość wynosiłaby więc pomiędzy 2 a 2,5 m, podczas gdy wysokość w biodrach – 1 m.

    Formacja – podstawowa formalna jednostka litostratygraficzna wydzielana wyłącznie na podstawie cech litologicznych. Ornitopody, dinozaury ptasionogie (Ornithopoda, z gr. ornis – ptak + pous – stopa) – grupa dinozaurów z rzędu ptasiomiednicznych (Ornithischia).

    Długi pysk przypomina ten spotykany u Thescelosaurus neglectus czy Bugenasaura infernalis, co stanowi efekt spłaszczenia kości czołowych. Kość łuskowa jest szeroka w kierunku poprzecznym. Dół przedoczodołowy jest małych rozmiarów, najmniejszy wśród przebadanych bazalnych ornitopodów; odpowiadający mu otwór przyjmuje kształt półksiężyca lub też jest mały i owalny. Kość kwadratowo-jarzmowa odsunęła się od stawu żuchwy, co jest wspólną cechą kladu łączącego parksozaura, tescelozaura i gasparinizaurę. Krótki boczny wyrostek kości przedszczękowej nie oddziela się zupełnie od kości nosowej czy szczęki, podobny stan występuje u większości bazalnych euornitopodów. Szczęka łączy się z kością nosową szerokim szwem. Kość szczękowa nosiła 18 zębów, tyle samo, co kość zębowa. Szkliwo pokrywa z obu stron koronę zębów o powierzchni usianej niskimi, zaokrąglonymi grzbietami układającymi się pionowo, rozpoczynającymi się u podstawy korony i skierowanymi w kierunku bocznego brzegu zęba. Natomiast u niektórych innych „hipsylofodontów” jego rozkład jest nierównomierny. Wedle niektórych autorów szkliwo na powierzchniach językowych zanikało u zaawansowanych ewolucyjnie „hipsylofodontów”, pozostając u form bazalnych. U Parksosaurus, Hypsilophodon i Dryosaurus odnotowano też zazębiające się fasetki. U bazalnych ornitopodów występowało uzębienie polifiodontyczne, wytwarzały się dwie generacje zębów.

    Paleobatrach (Palaeobatrachus) – rodzaj niewielkich płazów bezogonowych z rodziny Palaeobatrachidae występujących w Europie i Ameryce Północnej od późnej kredy do pliocenu. Jego nazwa oznacza „pradawna żaba”.Czaszka (łac. cranium) – struktura kostna lub chrzęstna, która służy jako szkielet głowy. Stanowi naturalną osłonę mózgu i innych narządów znajdujących się w głowie.

    Mostek jest spłaszczony, widziany od strony brzusznej przyjmuje kształt nerkowaty czy półksiężycowaty. Podobne wrażenie sprawia rzeczona kość u Hypsilophodon foxii. Parksozaur należy do nielicznych ornitopodów, u których uważa się tą kość za parzystą, prócz wymienionego „hipsylofodonta” mostek podobnie wygląda u otnielii, driozaura i tenontozaura. Wymienione rodzaje z wyłączeniem driozaura łączą chrzęstne mostkowe części żeber, co odróżnia je od Parksosaurus, u którego trzecią i czwartą parę żeber mostkowych budowała kość. W odróżnieniu od agilizaura o pięciu parach żeber krzyżowych w tym odcinku kręgosłupa parksozaur miał ich sześć, podobnie jak tescelozaur, orodrom, otnielia czy nawet jego odległy krewny heterodontozaur. Występowały wyrostki międzyżebrowe, obecne też u hipsylofodonta czy tescelozaura, nie znalezione u holotypu Koreanosaurus. Ogon liczy sobie 42 kręgi, mniej niż w przypadku hipsylofodonta. Środkowe i tylne szewrony rozciągają się w kierunku tylno-brzusznym, jak u gasparinizaury czy Macrogryphosaurus.

    Rabdodon (Rhabdodon) – roślinożerny dinozaur z grupy iguanodonów (Iguanodontia) z rodziny rabdodonów (Rhabdodontidae).Driozaur (Dryosaurus) - dwunożny, roślinożerny ornitopod będący bazalnym przedstawicielem kladu Iguanodontia, żyjący w późnej jurze na terenach dzisiejszej Ameryki Północnej. Jego skamieniałości odkryto na zachodzie USA. Miał mocno umięśnioną szczękę, zakończoną kostnym, bezzębnym dziobem. Długość - 3-4 metry, wagi 400 - 500 kg. Znaczenie nazwy - jaszczur drzewny, jaszczur leśny, jaszczur dąb.

    Powierzchnia łopatki na jej dystalnym końcu wykazuje dziurkowanie, co wskazuje na obecność nadłopatkowej struktury chrzęstnej, która u parksozaura ulegała częściowemu kostnieniu. Wyrostek barkowy nie występuje, a łokciowy jest umiarkowanie rozwinięty, podobnie jak u Hypsilophodon foxii.

    Grzbietowy brzeg kości biodrowej jest szeroki i wypukły. Krótka kość łonowa odróżnia parksozaura od większości bazalnych ornitopodów. Uda są solidniej zbudowane, niż u bardziej pierwotnych ornitopodów. Nie występuje rysa rozdzielająca tzw. cranial trochanter od krętarza większego na kości udowej, krótszej od piszczeli (stosunek długości piszczeli do kości udowej wynosi 1,18, czyli bardzo podobnie, jak u hipsylofodonta i nieco mniej, niż u Oryctodromeus, u Thescelosaurus występowały odwrotne stosunki).

    Hadrozaury (Hadrosauridae) – rodzina ornitopodów z grupy hadrozauroidów (Hadrosauroidea), znana też jako „dinozaury kaczodziobe”.Kość udowa (łac. femur) — kość kończyny dolnej będąca elementem wspierającym tkanki miękkie uda. Jest to kość długa, dlatego wyróżnić w niej można trzon i dwa końce: koniec bliższy i koniec dalszy. Jednocześnie jest to najcięższa i najdłuższa z kości długich organizmu; mierząc prawie dokładnie 26% długości ciała człowieka, jest pomocnym wskaźnikiem rekonstrukcji szkieletowych. Występuje u człowieka i zwierząt. U człowieka jest ustawiona pionowo, u zwierząt w kierunku przednio-dolnym.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Chirostenot (Chirostenotes) – dwunożny, mięsożerny dinozaur z grupy celurozaurów. Teropod spokrewniony z elmizaurem.
    Agilizaur (Agilisaurus) – rodzaj ptasiomiednicznego dinozaura pochodzącego ze środkowej jury z terenów obecnej wschodniej Azji.
    Hipsylofodon (Hypsilophodon) - rodzaj niedużego wymarłego roślinożernego dinozaura ptasiomiednicznego z rodziny hipsylofodontów, żyjącego we wczesnej kredzie. Jego szczątki znaleziono na terenie Wielkiej Brytanii, Portugalii i Hiszpanii. Nazwa "Hypsilophodon" oznacza po łacinie "wysoki żeberkowany ząb"
    Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.
    Skaczące (Salientia) – nadrząd lub infragromada płazów obejmująca współczesne bezogonowe i ich wymarłych przodków.
    Charles Whitney Gilmore (ur. 1874, zm. 1945) – amerykański paleontolog, który naukowo opisał wiele dinozaurów z Ameryki Północnej i Mongolii. Napisał kilka monografii poświęconych między innymi stegozaurowi i drapieżnym dinozaurom. Ustanowił wiele taksonów dinozaurów, między innymi rodzaje: Alamosaurus, Alectrosaurus, Brachyceratops, Chirostenotes, Pinacosaurus i Styracosaurus.
    Iguanodony (Iguanodontia) to grupa ornitopodów znanych od środkowej jury do późnej kredy. Należą do nich między tak znane dinozaury jak Iguanodon, Camptosaurus, Ouranosaurus czy Edmontosaurus. Iguanodony są ogólnie dość dobrze poznaną grupą dinozaurów ptasiomiednicznych i najwcześniejszą odkrytą (iguanodon był po megalozaurze pierwszym odkrytym dinozaurem). Największy z nich – Zhuchengosaurus osiągał do ok. 16 m długości co czyniło go największym dinozaurem ptasiomiednicznym. Iguanodony charakteryzujące się masywniej zbudowanym i większym ciałem niż bardziej bazalne ornitopody, rozbudowanymi kośćmi nosowymi oraz minimum sześcioma kręgami piersiowymi zazwyczaj klasyfikuje się jako infrarząd ornitopodów, choć Benton (2004)uważa te drugie za infrarząd, a Iguanodontia nie nadaje rangi. Tradycyjnie do iguanodonów wliczano nadrodzinę Iguanodontoidea i rodzinę Iguanodontidae. Nowsze jednak badanie wykazały, że tak rozumiane Iguanodontia jest grupą grupą parafiletyczną, gdyż nie umieszcza się w ich obrębie Hadrosauridae. Obecnie w literaturze naukowej termin Iguanodontia jest nadal stosowany, choć nie posiada rangi i wlicza się do niego także hadrozaury.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.196 sek.