• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Parki narodowe w Nowej Zelandii

    Przeczytaj także...
    Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.
    Park narodowy – obszar chroniony ze względu na swoje walory, głównie przyrodnicze. W Polsce w brzmieniu Ustawy o ochronie przyrody z 2004 r. "obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe. Park narodowy tworzy się w celu zachowania różnorodności biologicznej, zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej i walorów krajobrazowych, przywrócenia właściwego stanu zasobów i składników przyrody oraz odtworzenia zniekształconych siedlisk przyrodniczych, siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów".
    Parki narodowe na mapie Nowej Zelandii.

    Parki narodowe w Nowej Zelandii - obecnie na terenie Nowej Zelandii zostało utworzonych 14 parków narodów, które zarządzane są przez Departament Konserwacji. Łącznie parki narodowe Nowej Zelandii zajmują powierzchnie ponad 30 tys. km² co stanowi około 10% powierzchni kraju. Pierwszym parkiem założonym na terenie kraju był Park Narodowy Tongariro w roku 1887, ponadto obecnie pięć parków narodowych jest wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

    Park Narodowy Tongariro - najstarszy park narodowy Nowej Zelandii. Założony w 1887 roku. Wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Zlokalizowany w centrum Wyspy Północnej. Obejmuje obszar 795,98 km².Wielkie Szlaki (ang. Great Walks) - grupa szlaków turystycznych zarządzanych i wyróżnionych przez Departament Konserwacji w Nowej Zelandii ze względu na ich wyjątkowe walory krajoznawcze oraz ponadprzeciętne przygotowanie bazy turystycznej na tych trasach (schroniska, kempingi, utrzymanie szlaku oraz oznakowanie).

    Ustawa z roku 1980 (ang. National Parks Act 1980) przewiduje tworzenie parku narodowego i rezerwatu na terenie wyróżniającym się naturalnymi cechami lub systemem ekologicznym ważnym ze względu naukowego. Ustawa przewiduje również udostępnienie obszarów parku narodowego w celu zwiedzania przez społeczeństwo z zachowaniem odpowiednich regulacji prawnych w celu ochrony i zachowania rodzimej fauny i flory. Stwierdza również, że parki narodowe powinny być w jak największym stopniu zachowane w stanie pierwotnym w odniesieniu do gleb, wód i lasów. Gatunki napływowe w sytuacji gdy ich występowanie będzie zagrażać rodzimej faunie i florze muszą zostać wytępione. Na terenie parku możliwa jest działalność szlaków i budynków badawczych w celu prowadzenia badań naukowych. Ponadto ustawa zezwala na działanie schronisk, campingów, wyciągów narciarskich oraz parkingów. Niektóre usługi na terenach parków narodowych takie jak piesze wycieczki lub nauka jazdy na nartach mogą być świadczone przez prywatne firmy na podstawie koncesji wydanej przez Departament Konserwacji.

    Gatunek zawleczony – gatunek napływowy roślin lub zwierząt, pochodzący z innego obszaru geograficznego, który przypadkowo dostał się na dany teren i rozprzestrzenił się w środowisku naturalnym. Gatunki zawleczone, łącznie z gatunkami introdukowanymi, stanowią grupę tzw. gatunków allochtonicznych, czyli obcych na danym terenie. Zawleczenie gatunków roślin i zwierząt może następować np. wraz z transportem żywności. Tak została zawleczona do Europy stonka ziemniaczana i wiele innych roślin i zwierząt. Szczury europejskie zostały przypadkowo zawleczone na inne kontynenty i liczne wyspy przez statki, na których były dawniej stałymi, nieproszonymi gośćmi. Stosunkowo często dochodzi do zawleczenia gatunków roślin i zwierząt wodnych, wraz z wodami balastowymi statków. Niektóre rośliny i zwierzęta przybyły do nas przyczepione do kadłubów statków. Czasami gatunki obce sprowadzone do celów hodowlanych, ogrodów botanicznych, jako przydomowe rośliny ozdobne, itp. przypadkowo wydostaną się do naturalnego środowiska, jak np. moczarka kanadyjska. Zawlekaniu gatunków na obce tereny sprzyja zwiększony tranzyt ludzi i towarów oraz wojny.Parki narodowe w Australii - obecnie na terytorium Australii zostało utworzonych 610 parków narodowych, z czego trzy parki narodowe położone są na obszarach zależnych. Parki narodowe zarządzane są przez władze stanowe oraz 6 parków narodowych podlega rządowi federalnemu. Parki podlegające jurysdykcji rządowi federalnemu zarządzane są przez Departament ds. Środowiska, Wody, Dziedzictwa Kulturowego i Sztuki (DEWHA). DEWHA sprawuje kontrole nad następującymi parkami: Booderee, Christmas Island, Kakadu, Norfolk Island, Pulu Keeling, Uluru-Kata Tjuta.

    Parki Narodowe[]

    Zobacz też[]

  • Parki narodowe Ameryki Północnej
  • Parki narodowe w Australii
  • Parki narodowe Europy
  • Parki narodowe w Polsce
  • Wielkie Szlaki
  • Linki zewnętrzne[]

  • New Zealand Department of Conservation - informacje o parkach narodowych Nowej Zelandii.
  • Department of Conservation - informacje o ustawie z 1980.
  • National Parks Act 1980 - tekst ustawy o parkach narodowych z 1980.
  • W Europie powołano kilkaset parków narodowych, w większości odpowiadających kategorii II obszarów chronionych wg Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody. Pierwsze z nich powstały w 1909 r. w Szwecji. Do wybuchu II wojny światowej pierwsze parki narodowe powstały w 12 państwach (w Szwecji od 1909 r., Francji 1913 r., Szwajcarii 1914 r., Hiszpanii 1918 r., Włoszech 1922 r., Islandii 1930 r., Polsce i Irlandii 1932 r., Bułgarii 1934 r., Rumunii 1935 r. oraz Finlandii i Grecji 1938 r.). Największym parkiem jest rosyjski Park Narodowy Jugyd Wa mający obszar 18 917 km². W artykule nie uwzględniono parków państw europejskich, bądź ich terytoriów zależnych znajdujących się poza granicami fizycznymi kontynentu (dotyczy Danii, Francji, Hiszpanii, Holandii, krajów Kaukazu, Kazachstanu, Rosji, Turcji oraz byłych kolonii) Departament Konserwacji (ang. Department of Conservation, język maoryski Te Papa Atawhai) – departament sektora publicznego w Nowej Zelandii, którego zadaniem jest ochrona narodowego dziedzictwa naturalnego i kulturalnego. Ministrem Konserwacji w rządzie Nowej Zelandii jest Tim Groser. Departament Konserwacji zarządza m.in. parkami narodowymi, rezerwatami przyrody i szlakami turystycznymi.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.