• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Parafia Świętych Kosmy i Damiana w Bartnem

    Przeczytaj także...
    Joanna Szwajko, z domu Łotocka (ur. w 1899 w Gajach Lewiatyńskich – zm. 28 sierpnia 1943 w Grabowcu) – święta męczennica prawosławna, jedna z męczenników chełmskich i podlaskich. Żona ks. Pawła Szwajki.Cerkiew pod wezwaniem św. Dymitra w Bodakach – prawosławna cerkiew filialna. Należy do parafii Świętych Kosmy i Damiana w Bartnem, w dekanacie Nowy Sącz diecezji przemysko-nowosądeckiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Położona na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.
    Cerkiew (z gr. kyriaké – należąca do Pana, w uzupełnieniu do eklezja – zgromadzenie, później świątynia, kościół) – budynek przeznaczony do sprawowania nabożeństw w cerkwi prawosławnej lub unickiej (greckokatolickiej). Jest przestrzenią sakralną dla celebracji Boskiej Liturgii. Prawosławni oraz grekokatolicy wierzą, iż jest ona miejscem szczególnego przebywania samego Boga.

    Parafia Świętych Kosmy i Damiana w Bartnemparafia prawosławna w dekanacie Gorlice diecezji przemysko-gorlickiej.

    Na terenie parafii funkcjonują 3 cerkwie:

  • cerkiew Świętych Kosmy i Damiana w Bartnem – parafialna
  • cerkiew św. Dymitra w Bodakach – filialna
  • cerkiew Opieki Matki Bożej w Wołowcu – filialna
  • W obrębie parafii, w Rozstajnem znajduje się kapliczka pod wezwaniem Świętych Męczenników Pawła i Joanny.

    Ryboły – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Zabłudów. Siedziba prawosławnej parafii pod wezwaniem Świętych Kosmy i Damiana (w miejscowości znajdują się 2 cerkwie: parafialna pw. Świętych Kosmy i Damiana oraz cmentarna pw. św. Jerzego). We wsi od 2009 roku funkcjonuje Muzeum Kultury Materialnej "Baćkauszczyna".Patron – symboliczny religijny opiekun kraju, miasta, diecezji, przedsięwzięcia, profesji, obiektu budowlanego, ludzi, zawodów itp. W Kościele katolickim i innych kościołach chrześcijańskich takimi osobami są święci, którzy najczęściej stają się opiekunami świątyń i poszczególnych ludzi, noszących ich imię (wezwanie).

    Historia[]

    Nabożeństwa prawosławne w Bartnem odbywały się już podczas I wojny światowej, celebrowane przez kapelana wojsk carskich dla stacjonującego tam pułku Kozaków Dońskich. Po wojnie pierwszą liturgię sprawowano 18 marca 1928, co miało związek ze schizmą tylawską i powstaniem w Bartnem parafii prawosławnej. Jeszcze we wrześniu tego roku rozpoczęto budowę cerkwi pod wezwaniem Świętych Kosmy i Damiana, którą ukończono po 2 miesiącach (konsekracja miała miejsce 14 listopada, w święto patronów). Po rozpoczęciu wysiedleń ludności łemkowskiej w ramach Akcji „Wisła” (1947), parafia przestała funkcjonować. W opustoszałej cerkwi urządzono owczarnię. W związku z powrotem części wysiedlonej ludności, w 1958 parafię reaktywowano. W latach 1968–1969 dokonano gruntownego remontu cerkwi parafialnej, a w 1996 zbudowano nową plebanię.

    Akcja "Wisła" (Operacja "Wisła") – akcja militarna o charakterze międzynarodowym, wymierzona w struktury Ukraińskiej Powstańczej Armii i Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, oraz przesiedleńcza, dokonana w celu usunięcia wybranych grup ludnościowych, m.in. Ukraińców, Bojków, Dolinian i Łemków, jak również rodzin mieszanych polsko-ukraińskich, głównie z terenów Polski południowo-wschodniej (obszary na wschód od Rzeszowa i Lublina), głównie na Ziemie Odzyskane, która miała miejsce w dwa lata po zakończeniu II wojny światowej. Przeprowadzona została przez formacje wojskowe Rzeczypospolitej Polskiej, oddziały Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Milicję Obywatelską, Ochotniczą Rezerwę Milicji Obywatelskiej), jak i jej agendy cywilne (Państwowy Urząd Repatriacyjny).Paweł Szwajko (ur. 4 kwietnia 1893 w Zabłotcach – zm. 28 sierpnia 1943 w Grabowcu) – kapłan prawosławny, jeden z męczenników chełmskich i podlaskich z tytułem kapłana męczennika.

    Murowana kapliczka w Rozstajnem została zbudowana w 1928, w czasie schizmy tylawskiej. W latach 1947–2003 obiekt nie był użytkowany. Obecnie pod wezwaniem Świętych Męczenników Pawła i Joanny. Nabożeństwo jest odprawiane raz w roku, w drugą sobotę czerwca.

    Zasięg terytorialny[]

    Bartne, Wołowiec, Bodaki, Rozstajne, Sękowa

    Parafia (z łac. parochia), probostwo – podstawowa jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego i wielu innych wyznań chrześcijańskich. Według koncepcji teologicznych to przede wszystkim określona wspólnota wiernych. Zwierzchnikiem parafii jest proboszcz, któremu mogą pomagać inni księża wikariusze, oraz kapelani czy rezydenci. Centralnym ośrodkiem życia parafii jest kościół parafialny (farny).Grzegorz Sosna (ur. 30 kwietnia 1939 w Szerniach, w województwie podlaskim) – polski duchowny prawosławny, publicysta i historyk, doktor nauk teologicznych.

    Wykaz proboszczów[]

  • 1943–1947 – ks. Jan Lewiarz
  • 1984–1991 – ks. Anatol Fiedoruk
  • 1991–? – ks. Jerzy Kulik
  • – ks. Mirosław Cidyło (obecnie)
  • Galeria[]

  • Kapliczka Świętych Męczenników
    Pawła i Joanny w Rozstajnem
  • Zobacz też[]

  • Parafia Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Zimnej Wodzie
  • Męczennicy chełmscy i podlascy
  • Przypisy

    1. Serwis Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Świętych Męcz. Chełmskich i Podlaskich w Świątkowej [dostęp: 21.06.2013.]
    2. A. Brożyniak, R. Ziobroń, Prawosławie w Bieszczadach po II wojnie światowej [w:] red. J. Izdebski, K. Kaczmarski, M. Krzysztofiński, Bieszczady w Polsce Ludowej 1944–1989, Instytut Pamięci Narodowej, Oddział w Rzeszowie, Rzeszów 2009, ISBN 9788376291116, s.334.

    Bibliografia[]

  • Kalendarz Prawosławny 2016, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, ISSN 1425-2171, s.189
  • Hierarchia i kler kościoła prawosławnego w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej w XIX–XXI wieku, ks. Grzegorz Sosna i m. Antonina Troc-Sosna, Ryboły 2012
  • Linki zewnętrzne[]

  • Sercu bliski Beskid Niski, Bartne – cerkiew prawosławna
  • Schizma tylawska – potoczne określenie dwóch związanych ze sobą zdarzeń w dziejach cerkwi greckokatolickiej w Polsce okresu międzywojennego.I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Diecezja przemysko-gorlicka – jedna z 6 diecezji kościoła prawosławnego w Polsce. Graniczy z diecezjami: lubelsko-chełmską i łódzko-poznańską.
    Cerkiew pod wezwaniem Świętych Kosmy i Damiana w Bartnem – prawosławna cerkiew parafialna. Należy do dekanatu Nowy Sącz diecezji przemysko-nowosądeckiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Świątynia znajduje się na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.
    Dekanat Gorlice (do 2016 dekanat Nowy Sącz) – jeden z 3 dekanatów diecezji przemysko-gorlickiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
    Łemkowie (l. poj. Łemko, kobieta to Łemkini, łem. Лемкы; l. poj Лемкo, kobieta to Лемкыня) – wschodniosłowiańska grupa etniczna, do okresu wysiedleń w latach 1945-1947 (wysiedlenia do ZSRR, Akcja „Wisła”) zamieszkująca w zwartej grupie obszar Łemkowszczyzny.
    Cerkiew pod wezwaniem Opieki Matki Bożej w Wołowcu – prawosławna cerkiew filialna. Należy do parafii Świętych Kosmy i Damiana w Bartnem, w dekanacie Nowy Sącz diecezji przemysko-nowosądeckiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
    Jan Lewiarz (ur. 23 kwietnia 1903 w Rybotyczach, zm. 11 października 1992 w Pielgrzymce) - polski duchowny prawosławny, organizator struktur Kościoła prawosławnego na Rzeszowszczyźnie oraz na ziemiach, dokąd przesiedlono Ukraińców w ramach Akcji Wisła.
    Bartne (łemkow. Бортне, Bortne) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Sękowa.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.