• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Paradoks



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Paradoksy Zenona z Elei – zbiór kilku paradoksów pochodzących od greckiego filozofa, Zenona z Elei. Są to paradoksy, które łączy ukazanie trudności w rozumieniu czasu i przestrzeni jako wielkości ciągłych, które można w związku z tym dzielić w nieskończoność. Oprócz znaczenia czysto filozoficznego, paradoksy te mają też znaczenie matematyczne i fizyczne.Paradoks Protagoras przeciwko Euathlosowi to paradoks z pogranicza logiki i prawa. Paradoks dotyczy następującej sytuacji: Sofista Protagoras uczył prawa niejakiego Euathlosa. Mistrz i uczeń zawarli umowę, według której Euathlos zapłaci za naukę, o ile wygra swój pierwszy proces.

    Paradoks (gr. παράδοξος parádoxos – „nieoczekiwany, nieprawdopodobny, zadziwiający”) – twierdzenie logiczne prowadzące do zaskakujących lub sprzecznych wniosków. Sprzeczność ta może być wynikiem błędów w sformułowaniu twierdzenia, przyjęcia błędnych założeń, a może też być sprzecznością pozorną, sprzecznością z tzw. zdrowym rozsądkiem, np. paradoks hydrostatyczny, czy paradoks bliźniąt.

    Paradoks Richarda jest antynomią w teorii zbiorów i języku naturalnym po raz pierwszy opisaną w 1905 roku przez Julesa Richarda. Istnieje wiele sformułowań tego paradoksu, w oryginalnej postaci antynomia bazuje na modyfikacji metody przekątniowej Cantora. Paradoks Richarda jest często omawiany w kontekście rozróżnienia pomiędzy zdaniami matematyki i metamatematyki. Paradoks dziadka – następujące rozumowanie: „jeśli ktoś podczas podróży w czasie wstecz zabije własnego dziadka przed poczęciem swojego ojca, to ten ktoś się nie narodzi i nie odbędzie podróży w czasie i nie zabije własnego dziadka, więc się narodzi i zabije własnego dziadka, więc istnieje paradoks”. Paradoks dziadka jest szczególnym przypadkiem sytuacji, gdy podczas podróży w czasie uniemożliwia się ją. Jednak jest proponowanych kilka rozwiązań tej sprzeczności, jaką jest paradoks dziadka, mających uczynić ją sprzecznością pozorną:

    Wybrane paradoksy[ | edytuj kod]

  • Paradoksy filozoficzne:
  • paradoks Fermiego – obce cywilizacje nie mogą istnieć
  • paradoksy Zenona z Elei – żółw i Achilles; strzała która nigdy nie dotrze do celu
  • paradoks Menona – nie można zdobyć nowej wiedzy
  • paradoksy megarejskie – Elektra, łysy, „mistrz i uczeń”, „matka i krokodyl”
  • paradoks Chyla z Tybetu – jak przegrasz to i tak wygrasz
  • paradoks strzelby i służącego – inaczej paradoks związku przyczynowo-skutkowego (David Hume)
  • paradoks Epimenidesa (paradoks kłamcy, paradoks Berry’ego)
  • paradoks omnipotencji – czy istota wszechmogąca może stworzyć tak ciężki kamień, by sama nie mogła go unieść?
  • paradoks skazanego – skoro dzień egzekucji ma być niespodzianką dla wieszanego, to zdarzenie to nigdy nie nastąpi
  • paradoks Curry’ego – wszystko jest prawdą
  • paradoks ciotki – która lubi tych, co nie lubią siebie
  • paradoks Protagoras przeciwko Euathlosowi – obaj sobie przypisują rację, lecz który ją ma?
  • paradoks wody i diamentu – dlaczego woda, która jest niezbędna do życia jest tania, podczas gdy diamenty są bardzo drogie, choć można się bez nich obejść?
  • paradoks szklanki wody – w jaki sposób mogą istnieć dwa zdania prawdziwe, stojące ze sobą w sprzeczności?
  • paradoks kłamcy – kłamca zaczyna mówić zarówno prawdę, jak i kłamstwo.
  • paradoks wszechmogących – czy może istnieć więcej niż jedna istota wszechmogąca?
  • Paradoksy matematyczne:
  • paradoks czarnego kruka
  • paradoks głosowania
  • paradoks Hilberta (teoria mnogości), znany też jako paradoks Grand Hotelu
  • paradoks Monty’ego Halla
  • paradoks księgowego (teoria mnogości)
  • paradoks zbioru wszystkich zbiorów (teoria mnogości, Bertrand Russell)
  • paradoks koni – wszystkie konie są tej samej maści
  • paradoks Richarda
  • paradoks dnia urodzin – jakie jest prawdopodobieństwo, że dwóch piłkarzy na boisku ma urodziny tego samego dnia?
  • paradoks Bertranda – uznajemy za naturalny taki rozkład prawdopodobieństwa, w którym każda wartość zmiennej losowej jest równo prawdopodobna. Jednak tak otrzymany „naturalny” rozkład zależy od wybranego układu współrzędnych (np. kartezjański lub biegunowy)
  • paradoks Banacha-Tarskiego (rozkład kuli)
  • paradoks Newcomba (teoria gier)
  • paradoks losowania – najbardziej prawdopodobne jest wylosowanie kuli czarnej i jednocześnie nie-czarnej.
  • paradoks Parrondo (teoria gier)
  • paradoks Cassiniego – prostokąt złożony z pewnych elementów ma pole większe niż złożony z nich kwadrat.
  • paradoks malarzy – związany z bryłą zwaną rogiem Gabriela (która ma nieskończoną powierzchnie, ale skończoną objętość)
  • Paradoksy fizyczne:
  • paradoks dziadka – co się stanie, gdy po cofnięciu się w czasie zabijemy własnego dziadka?
  • paradoks bliźniąt – bliźnięta podróżujące z prędkościami podświetlnymi
  • paradoks EPR – próba wykazania, że teoria kwantów jest teorią niepełną (1935), która po głębszej analizie (John Stewart Bell, 1964) okazała się potwierdzeniem teorii kwantów
  • paradoks Olbersa – dlaczego w nocy jest ciemno, skoro wszędzie są gwiazdy?
  • paradoks Gibbsa – wzrost entropii przy mieszaniu jednakowych gazów. Paradoks znika jeśli uwzględnimy zasady mechaniki kwantowej, zgodnie z którymi jednakowe cząsteczki są nierozróżnialne. Przybliżoną, ale dobrą receptą jest podzielenie entropii cząstek przez
  • paradoks Algola – o gwiazdach podwójnych
  • paradoks hydrostatyczny – identyczne ciśnienie w różnych naczyniach
  • Inne paradoksy:
  • paradoks kota z kromką posmarowaną masłem
  • paradoks Abilene
  • paradoks głosowania Arrowa
  • paradoks Jevonsa
  • paradoks Kano
  • paradoks Leontiefa
  • paragraf 22 (paradoks)
  • Paradoks literacki wymyślony w powieści Josepha Hellera, który wszedł do mowy potocznej jako określenie sytuacji bez wyjścia, polegającej na występowaniu wewnętrznie wykluczających się, a przez to niestosowalnych przepisów. W powieści polega on na tym, że istnieje przepis pozwalający unikać uczestnictwa w lotach bojowych żołnierzom chorym psychicznie. Niezrównoważenie może orzec jedynie lekarz na podstawie pisemnego wniosku zainteresowanego. Jednakże złożenie wniosku jest automatycznie uznawane za oznakę zdrowia psychicznego. Antynomia Russella lub paradoks Russella – sprzeczność wykryta w naiwnej teorii mnogości przez Bertranda Russella w 1901 roku. Sprzeczność ta stanowiła duży cios dla rozwoju logicyzmu, będącego próbą aksjomatyzacji matematyki, zgodnie z którym wszystkie obiekty matematyczne powinny dać się wyrazić jako zbiory. Obserwacje dokonane przez Russella zmusiły matematyków do rewizji tego fundamentalnego stanowiska i następnie przyjęcia, że istnieją obiekty niebędące zbiorami, opisywane formułami logicznymi – nazywa się je klasami właściwymi. Paradoks ten wynika z autoreferencji, czyli odwoływania się do samego siebie, i ma charakter podobny do takich paradoksów jak paradoks zbioru wszystkich zbiorów, paradoks kłamcy czy paradoks Berry’ego; por. twierdzenia Gödla i problem stopu.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Paradoks Kano – polega na tym, że w walce wręcz techniki mniej niebezpieczne dla zdrowia (na przykład chwyty) są w praktyce skuteczniejsze od technik bardziej destrukcyjnych czy brutalnych (na przykład wbijanie palców w oczy), ponieważ można je wielokrotnie przećwiczyć na żywym, stawiającym opór przeciwniku (sparingpartnerze), bez wyrządzenia mu krzywdy. Bardziej niebezpieczne techniki stwarzają natomiast zagrożenie dla ćwiczących, przez co wymuszają takie sposoby ich trenowania, które są mniej zbliżone do rzeczywistych warunków walki wręcz (np. markowanie ciosów czy wykonywanie technik z ograniczoną siłą lub szybkością). Ich doskonalenie jest więc bardziej czasochłonne i daje gorsze rezultaty niż analogiczny trening technik mniej niebezpiecznych.
    Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) jest ogólnie dostępną encyklopedią internetową filozofii opracowaną przez Stanford University. Każde hasło jest opracowane przez eksperta z danej dziedziny. Są wśród nich profesorzy z 65 ośrodków akademickich z całego świata. Autorzy zgodzili się na publikację on-line, ale zachowali prawa autorskie do poszczególnych artykułów. SEP ma 1260 haseł (stan na 20 stycznia 2011). Mimo, że jest to encyklopedia internetowa, zachowano standardy typowe dla tradycyjnych akademickich opracowań, aby zapewnić jakość publikacji (autorzy-specjaliści, recenzje wewnętrzne).
    Paradoks Berry’ego dotyczy liczb naturalnych. Jego autorem jest Bertrand Russell. Jego nazwa pochodzi od nazwiska bibliotekarza Uniwersytetu w Oxfordzie, którego pomysł zainspirował Russella.
    Antynomia (gr. antinomia - sprzeczność praw) - logiczna sprzeczność, paradoks, zdanie logiczne bądź rozumowanie dedukcyjne, które prowadzi do sprzeczności. Termin używany w logice, epistemologii.
    Paradoks wody i diamentu - paradoks sformułowany na polu ekonomii, który najczęściej przyjmuje postać pytania, jakie postawił Arystoteles: "Dlaczego woda, która jest niezbędna do życia, jest tania, podczas gdy diamenty są bardzo drogie, choć można się bez nich obejść?".
    Paradoks losowania - pozorna sprzeczność dwóch zdań określających prawdopodobieństwo przy pewnym szczególnym eksperymencie polegającym na losowaniu kolorowych kul. Eksperyment polega na umieszczeniu 100 różnokolorowych kul w pojemniku w taki sposób, że znajduje się w nim:
    Teoria mnogości lub inaczej: teoria zbiorów – dział matematyki, a zarazem logiki matematycznej zapoczątkowany przez niemieckiego matematyka Georga Cantora pod koniec XIX wieku. Teoria początkowo wzbudzała wiele kontrowersji, jednak wraz z postępem matematyki zaczęła ona pełnić rolę fundamentu, na którym opiera się większość matematycznych rozważań.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.