• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Panphagia

    Przeczytaj także...
    Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.Zauropodomorfy (Sauropodomorpha) – grupa długoszyjnych, roślinożernych dinozaurów z rzędu gadziomiednicznych wśród których były największe zwierzęta jakie kiedykolwiek chodziły po Ziemi.
    Filogeneza (gr. φυλη – gatunek, ród i γενεσις – pochodzenie) – droga rozwoju rodowego, pochodzenie i zmiany ewolucyjne grupy organizmów, zwykle gatunków. Termin wprowadzony w 1866 roku przez Ernsta Haeckla w Generelle Morphologie der Organismen.

    Panphagiarodzaj wczesnego dinozaura z grupy zauropodomorfów. Żył w późnym triasie na terenie dzisiejszej Ameryki Południowej. Jego szczątki odnaleziono w karnickich warstwach formacji Ischigualasto w północno-zachodniej Argentynie, w osadach liczących około 228,3 mln lat. Został opisany w 2009 roku przez Ricarda Martíneza i Oscara Alcobera w oparciu o fragment czaszki, kręgi, kości obręczy kończyn górnych i dolnych oraz zęby z kości zębowej (PVSJ 874). Zgodność rozmiarów różnych kości oraz brak dwóch takich samych kości wskazują na fakt, iż pochodzą one od jednego osobnika. Martínez i Alcober wskazują na podobieństwo w rozmiarach szkieletu i proporcjach między Panphagia i eoraptorem, stwierdzają jednak, iż Panphagia była nieco większa, bardziej wydłużona i miała stosunkowo krótsze kończyny przednie. Osobnik, którego kości odkryto mierzył około 130 cm długości.

    Język grecki klasyczny, greka klasyczna – stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.Karnik − w stratygrafii piętro górnego triasu w eratemie mezozoicznym, trwające w zależności od przyjmowanego podziału triasu od około 10 do około 12 milionów lat. Dokładny czas jego trwania jest przedmiotem sporów. Do 2012 roku Międzynarodowa Komisja Stratygrafii przyjmowała, że karnik rozpoczął się około 228,7 milionów lat temu a zakończył 216,5 ± 2,0 mln lat temu; w roku 2013 Komisja poprawiła datowanie na ok. 237–227 milionów lat temu. Młodsze piętro od ladynu a starsze od noryku.
    Kości czaszki Panphagia protos (PVSJ 874)

    Według analiz filogenetycznych przeprowadzonych przez Martíneza i Alcobera Panphagia protos to najbardziej bazalny ze wszystkich znanych zauropodomorfów. Późniejsze analizy wykonane przez Ezcurrę nie wsparły jednak takiej hipotezy, zasugerowały natomiast, że Panphagia należy do kladu Guaibasauridae, będącego jedną z najstarszych linii ewolucyjnych zauropodomorfów. Na podstawie obecności skamieniałości Panphagia w dolnokarnickich osadach, Martínez i Alcober sugerują, że zauropodomorfy wyewoluowały w środkowym, a nie dopiero w późnym triasie.

    Klad bazalny – w filogenetyce jest to najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu, stanowiąca grupę zewnętrzną pozostałych przedstawicieli kladu.Gatunek typowy – gatunek wyznaczony przez systematyków jako typ nomenklatoryczny rodzaju. Typ nie musi być typowym przedstawicielem reprezentowanego taksonu, nie musi też świadczyć o jego zmienności. Typ umożliwia identyfikację taksonów. Okazy będące typami przechowywane są w specjalnych kolekcjach, a miejsce przechowywania wzorca jest dokładnie znane. W razie wątpliwości można odwołać się do gatunku typowego i wyróżnionych dla niego cech diagnostycznych.

    Nazwa Panphagia pochodzi od greckich słów pan („wszystko”) oraz phagein („jeść”), ze względu na przypuszczalną wszystkożerność dinozaura, będącą prawdopodobnie stadium przejściowym pomiędzy drapieżnictwem a roślinożernością. Nazwa gatunkowa gatunku typowego, protos, oznaczająca „pierwszy”, odnosi się do faktu, iż jest to najstarszy i zarazem najbardziej bazalny (według Martíneza i Alcobera) znany zauropodomorf.

    Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. R.N. Martínez, O.A. Alcober. A basal sauropodomorph (Dinosauria: Saurischia) from the Ischigualasto Formation (Triassic, Carnian) and the early evolution of Sauropodomorpha. „PLoS ONE”. 4(2): e4397, 2009. DOI: 10.1371/journal.pone.0004397 (ang.). 
    2. Martín D. Ezcurra. A new early dinosaur (Saurischia: Sauropodomorpha) from the Late Triassic of Argentina: a reassessment of dinosaur origin and phylogeny. „Journal of Systematic Palaeontology”. 8 (3), s. 371–425, 2010. DOI: 10.1080/14772019.2010.484650 (ang.). 
    Eoraptor – rodzaj wczesnego dinozaura żyjącego w późnym triasie na terenie współczesnej Ameryki Południowej. Jego skamieniałości odkryto w formacji Ischigualasto w północno-zachodniej Argentynie, w osadach datowanych na karnik, około 232–229 mln lat. Zostały one odkryte w 1991 roku przez Ricarda Martíneza i opisane w 1993 przez Paula Sereno i współpracowników. Eoraptor był niewielkim dinozaurem, osiągającym długość około 1 m, ogólną budową i rozmiarami przypominającym prawdopodobnie ostatniego wspólnego przodka wszystkich dinozaurów. Eoraptor miał nietypowe dla większości dinozaurów uzębienie heterodontyczne, jest też jedynym, obok współczesnych mu niewielkich dinozaurów gadziomiednicznych Eodromaeus i Pampadromaeus, znanym dinozaurem mającym zęby na kości podniebiennej. Kończyny przednie, zakończone chwytnymi trójpalczastymi dłońmi, stanowiły mniej niż połowę długości kończyn tylnych, co sugeruje dwunożność eoraptora. Kształt koron zębów wskazuje, że Eoraptor był wszystkożerny lub całkowicie roślinożerny.PLOS ONE (do 2012 „PLoS ONE”) – recenzowane internetowe czasopismo naukowe wydawane przez Public Library of Science na zasadach otwartego dostępu. Publikowane w nim prace dotyczą niemal wszystkich dziedzin nauki. Wszystkie treści umieszczone w „PLOS ONE” publikowane są na wolnej licencji Creative Commons w wersji 2.5 z uznaniem autorstwa (CC-BY-2.5). Teksty indeksowane są m.in. w Google Scholar, Scopus, PubMed, PubMed Central i MEDLINE.




    Warto wiedzieć że... beta

    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
    Klad (z gr. ο κλάδος – gałąź) – w kladystyce, grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne (linie rozwojowe). W ujęciu ścisłym klady rozdzielają się dychotomicznie, tworząc dychotomiczne drzewo pokrewieństw. Diagramy przedstawiające drzewa pokrewieństw konstruowane metodami kladystycznymi nazywane są kladogramami. Ponieważ klady obejmują organizmy wszelkich rang systematycznych i mogą dotyczyć grup organizmów opisywanych w systemach klasyfikacyjnych w ramach zróżnicowanych kategorii systematycznych (lub ich części) – zwykle organizmy należące do określonego kladu nazywa się mianem "grupy".
    Linia rozwojowa - organizmy (w biologii) lub produkty (w inżynierii) pochodzące (w przypadku organizmów) lub rozwijane (w przypadku produktów) od wspólnego przodka. Obejmuje wszystkie organizmy powstałe w wyniku ewolucji biologicznej lub produkty powstałe w wyniku rozwoju technologicznego i stanowiące ogniwa pośrednie między najstarszym przodkiem lub prototypem, a grupą potomków lub jednym z wybranych potomków lub produktów rozwijanych na bazie prototypu.
    Holotyp – pojedynczy typ nomenklatoryczny wskazany przez autora nazwy taksonu, na podstawie którego wyróżniono i opisano nowy gatunek lub podgatunek, ewentualnie także takson w randze gatunku wzorcowy dla rodzaju i rodzaj dla rodziny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.075 sek.