Panier

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maria Antonina Austriaczka, królowa Francji, w sukni dworskiej à la polonaise z 1779 opartej na bardzo szerokich paniers, mal. Élisabeth Vigée-Lebrun

Panier (IPA: /paˈnje/), rogówka – rodzaj stelaża noszonego w XVIII wieku w celu zwiększenia szerokości sukni, a składającego się z 3-8 obręczy najczęściej wykonanych z fiszbinu, rzadziej z wikliny, cienkiej stali czy pikowanego włosia; również suknia opierająca się na takim stelażu.

Krynolina to sztywna spódnica, suknia, halka uszyta z materiału rozpiętego na metalowych obręczach lub włosiance. Po raz pierwszy pojawiła się już ok. roku 1830, ale dopiero od 1850 słowo to oznacza mocno nakrochmaloną halkę lub sztywną spódnicę opartą na metalowej konstrukcji, mającej nadawać sukni pożądany kształt.Maria Antonina Habsburg, właściwie: Maria Antonia Josefa Johanna von Österreich (ur. 2 listopada 1755, w pałacu Hofburg, w Wiedniu, zm. 16 października 1793, w Paryżu) – arcyksiężniczka austriacka, Królowa Francji.

Nazwa panier odnosi się najczęściej do sukni bardzo szerokiej po bokach, natomiast z przodu i z tyłu spłaszczonej, choć z biegiem lat kształt stelaża i samej sukni ulegał zmianom. Powstały z przodu płaski klin tkaniny był zwykle bogato zdobiony, np. haftem, falbanami, koronkami, plisami czy wstążkami.

Francuski termin panier (le panier "kosz") pochodzi od koszy wiklinowych przymocowywanych do boków zwierząt jucznych, które stelaż sukni przypominał wyglądem.

Suknia, sukienka – wierzchni jednoczęściowy strój kobiecy, okrywający tułów i nogi, często także ręce. W przeszłości był to ubiór zarówno męski jak i kobiecy. Suknia wyewoluowała z wczesnośredniowiecznych płaszczy i peleryn na skutek zmiany ich kroju i udoskonalenia tkanin. Za moment pojawienia się sukni uważa się upowszechnienie w połowie XV wieku wąskiego, dopasowanego do sylwetki stroju cotardie (istniało męskie i kobiece). Cotardie kobiece miało wysoki stanik, rozszerzany do połowy bioder i przechodzący w spódnicę. Stanik z przodu miał głębokie wcięcie i u góry był zakończony kołnierzem. Taki krój sukni optycznie wyszczuplał sylwetkę.François Boucher (ur. 29 września 1703 w Paryżu, zm. 30 maja 1770 w Paryżu) – francuski malarz, grafik i dekorator, jeden z najbardziej znanych przedstawicieli rokoka. Zrobił nadzwyczajną karierę: pracował dla króla Ludwika XV, markizy de Pompadour, królewskich manufaktur, obcych dworów oraz kolekcjonerów prywatnych. Regularnie wystawiał na Salonie Paryskim, a jego obrazy były przyjmowane z entuzjazmem przez publiczność i krytykę. Dopiero pod koniec życia stracił na popularności.

Historia panier[ | edytuj kod]

Madame de Pompadour w sukni o kroju francuskim, mal. François Boucher, 1758

Panier pojawił się po raz pierwszy w Anglii lub Niemczech już w pierwszej dekadzie XVIII wieku, najprawdopodobniej pod wpływem kostiumu teatralnego – spódnice wsparte na rzędach fiszbinowych lub wiklinowych obręczy noszone były najpierw przez aktorki i tancerki dla podkreślenia szczupłości talii, później moda na nie rozpowszechniła się i zapanowała na długie lata.

Kosz to rodzaj pojemnika, plecionego najczęściej z wikliny, czyli młodych giętkich pędów odpowiednich gatunków wierzby. Rzadziej kosze wyplatane są ze słomy lub korzeni, na przykład jałowca lub świerka.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

Podobne w stylu suknie zwane verdugado noszone były w XVII wieku na hiszpańskim dworze, jak widać na znanych portretach infantek autorstwa Diego Velázqueza – być może powstanie panier było również w jakiś sposób nimi inspirowane.

Stelaż panier, przymocowywany do sztywnego gorsetu, pozwalał na zachowanie modnej w epoce rokoka sylwetki, przypominającej odwrócony kieliszek. Cienka, ściągnięta gorsetem talia, proste plecy i bardzo szeroka spódnica potęgowały to wrażenie.

Henrietta Anna Burbon, księżniczka francuska, mal. Jean-Marc Nattier, 1754

Panier w latach swej popularności wielokrotnie zmieniał nie tylko swój rozmiar, ale i kształt. W latach 20. i 30. XVIII wieku kobiety nosiły obszerne okrągłe paniers. W latach 30. suknie przybrały kształt kopuły, ewoluując w tzw. robe à la française – suknię o kroju francuskim, której przykłady można zobaczyć np. na portretach Madame de Pompadour, François Bouchera. Miała ona plisowane plecy szyte z jednego kuponu, z fałdami rozchodzącymi się od linii ramion w dół na stelaż a następnie opadającymi na ziemię trenem. Z przodu, dopasowany stanik, schodząc klinem poniżej pasa, łączył się z obszernymi spódnicami wspartymi na panier – wierzchnią rozchylającą się na dwie poły i wyłaniającą się spod niej drugą, bogato zdobioną.

Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.Falbana (fr. falbala, wł. falpalà) – rodzaj ozdoby stosowanej w bieliźniarstwie, krawiectwie, galanterii i modniarstwie.

W latach 40. XVIII wieku z Anglii przyszła moda na owalne paniers, które rozszerzały znacznie spódnicę po bokach, czyniąc ją jednocześnie płaską z przodu i z tyłu.

W latach 50. i 60. paniers stały się na chwilę nieco skromniejsze i na powrót przybrały bardziej zaokrąglony kształt, jednak w latach 70. znowu wrócono do owalnego kształtu uzyskiwanego przez odpowiednie wygięcie fiszbinów i naszycie ich na taftową spódnicę w kilku rzędach od dołu. W drugiej połowie XVIII wieku stelaż rozdzielił się również na dwie półkoliste części, dla każdego biodra oddzielnie, mocowane w talii taśmą, co było znacznie wygodniejsze przy siadaniu.

Infant (tytuł męski), infantka, także infanta (tytuł kobiecy) (hiszp. i port. infante, z łac. infans "dziecko"), w Hiszpanii i Portugalii tytuł przysługujący dzieciom królewskim. Król mógł nadawać ten tytuł także dalszym członkom rodziny.Élisabeth-Louise Vigée Le Brun (ur. 16 kwietnia 1755 w Paryżu, zm. 30 marca 1842 w Louveciennes) – malarka francuska, najsłynniejsza malarka XVIII wieku. Była portrecistką królowej Francji Marii Antoniny.

Epoka królowej Marii Antoniny to apogeum panier i przesadnej mody – suknie stały się tak szerokie i niewygodne w noszeniu, że stelaże zmieniły konstrukcję, stały się składane dzięki m.in. zawiasom, aby suknie można było swobodniej unosić, przechodząc przez drzwi, czy idąc po schodach. Niekiedy radzono sobie również np. poszerzając drzwi karet.

Gorset – część ubioru damskiego używana od końca XIV wieku do pierwszej dekady XX wieku. Podstawowym zadaniem gorsetu jest usztywnienie korpusu, uwydatnienie biustu, podkreślenie i wysmuklenie linii talii. Niekiedy zakładany również przez mężczyzn dla odpowiedniego ukształtowania sylwetki.Diego Rodriguez de Silva y Velázquez (ochrzcz. 6 czerwca 1599 w Sewilli, zm. 6 sierpnia 1660 w Madrycie) – hiszpański malarz, przedstawiciel baroku, portrecista, nadworny malarz króla Filipa IV.

Pod koniec lat 80. XVIII wieku panier przestał być modny, a zastąpiły go tzw. faul-cul – małe poduszeczki zakładane z tyłu pod spódnicą. W końcu XVIII wieku szerokie wspaniałe suknie ostatecznie wyszły z mody, ustąpiwszy miejsca prostszym w kroju strojom w stylu empire.

Moda na "antyk" nie trwała jednak długo i już pod koniec lat 20. XIX wieku modna talia z powrotem stała się cienka, a spódnice rozszerzyły się. Lata 18301860 to odnowienie zainteresowania modą rokokową. Kulminacją tego zainteresowania stała się krynolina.

Koronka – wyrób sztuki użytkowej, często o dużych walorach artystycznych, będący rodzajem ażurowej plecionki z nici (najczęściej bawełnianych lub lnianych, czasem metalowych).Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.




Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Turniura, tiurniura, cul de Paris (fr. tournure) – stosowany głównie w drugiej połowie XIX wieku element sukni, podkreślający tył bioder i nadający kobiecej sylwetce kształt litery S.
Akcent (od łac. accentus, zaśpiew), właśc. akcent wyrazowy – wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu.
Stal – stop żelaza z węglem, plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie, o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,10%, co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali stopowych zawartość węgla może być dużo wyższa). Węgiel w stali najczęściej występuje w postaci perlitu płytkowego. Niekiedy jednak, szczególnie przy większych zawartościach węgla, cementyt występuje w postaci kulkowej w otoczeniu ziaren ferrytu.
Bernardo Bellotto (zw. Canaletto lub Canaletto młodszym, ur. 30 stycznia 1721 w Wenecji, zm. 17 listopada 1780 w Warszawie) ojciec: Lorenzo Antonio, matka Fiorenza Domenica ur. Canal – przedstawiciel weneckiego malarstwa wedutowego.
Uczył się u swego ojca malarza i być może u Jeana Jouveneta. W 1703 rozpoczął naukę malarstwa w paryskiej Akademii Królewskiej. W 1715 pracował w Amsterdamie, portretując cara Piotra I i carycę Katarzynę I. Od 1718 był członkiem Królewskiej Akademii Malarstwa i Rzeźby, od 1732 jej profesorem. W roku 1740 został nadwornym malarzem króla Ludwika XV.
Giovanni Antonio Canal, zw. Canaletto (ur. 28 października 1697, zm. 19 kwietnia 1768) – wenecki malarz, rysownik i rytownik okresu rokoka, wedutysta.
<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

Reklama