• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pancerz - anatomia

    Przeczytaj także...
    Stawonogi (Arthropoda, z gr. ἄρθρον arthron – staw + πούς, ποδός pous, podos – noga) – najliczniejszy w gatunki typ zwierząt na Ziemi. Dotychczas opisano ponad milion gatunków. Według danych IUCN opisano 950 000 gatunków owadów i 40 000 skorupiaków. Liczby w pozostałych grupach stawonogów wahają się – w zależności od źródła – od kilkunastu tysięcy (np. wije) do ponad 60 tysięcy gatunków pajęczaków, a z każdym rokiem przybywa ich coraz więcej.Ostrakodermy, bezszczękowce pancerne (Ostracodermi) – nazwa stosowana dla kilku grup niewielkich paleozoicznych wodnych kręgowców o rybim pokroju ciała, należących do kilku rzędów lub gromad bezżuchwowców (Agnatha), pospolitych zwłaszcza w późnym sylurze i wczesnym dewonie (ok. 387-421 mln lat temu) w Europie i Ameryce Północnej. Zwierzęta te nie miały jeszcze wykształconych szczęk i zwykle płetw parzystych. Cechy te wiążą ostrakodermy ze współczesnymi krągłoustymi – minogami i śluzicami – z którymi często łączy się je w nadgromadę bezżuchwowców. Ich ciało okrywał pancerz skórny (stąd nazwa: gr. ὄστρακον ostrakon - skorupka i δερμα derma - skóra); niekiedy występowały także skostnienia szkieletu wewnętrznego. Osiągały kilkadziesiąt centymetrów długości.
    Pancerniki (Dasypodidae) – rodzina ssaków łożyskowych zaliczanych do rzędu szczerbaków. Obejmuje 8 rodzajów i 20 gatunków.

    Pancerz – twarda powłoka ciała zwierząt. Może chronić przed utratą wody lub przed uszkodzeniami mechanicznymi.

    U bezkręgowców jest to oskórek zawierający chitynę (u stawonogów) lub węglan wapnia (u skorupiaków) i określany jako szkielet zewnętrzny.

    Pancerz kostny pokrywał ryby pancerne i ostrakodermy. Wśród współczesnych gadów występuje u jaszczurek, żółwi i krokodyli. U żółwi tarcze kostne pochodzenia skórnego tworzące pancerz są pokryte naskórkiem i płytkami rogowymi. Pancerz żółwi składa się z połączonych więzadłami skórnymi: plastronu i karapaksu.

    Chityna (C8H13O5N)n (gr. chiton - wierzchnia szata) - polisacharyd glukozy (β-glukozy). organiczny związek chemiczny, z którego są zbudowane szkielety zewnętrzne stawonogów. Chityna jest wytwarzana przez hipodermę, czyli nabłonkowy oskórek. Substancje bardzo zbliżone do chityny występują również u ramienionogów, mszywiołów i mięczaków, a ponadto w ścianach komórkowych grzybów, wodorostów i bakterii.Plastron – u żółwi jest to prawie płaska, brzuszna część pancerza zbudowana z zewnętrznej warstwy płytek rogowych (parzyste tarcze szyjne, ramieniowe, piersiowe, brzuszne, udowe i odbytowe) oraz wewnętrznej warstwy płytek kostnych. U żółwiaków, miękkoskórkowatych i żółwi skórzastych część rogowa nie występuje.

    U pancerników pokryty jest zrogowaciałym naskórkiem.

    Przypisy

    1. Popielarska-Konieczna 2003 ↓, s. 366.
    2. Biologia: słownik encyklopedyczny. Warszawa: Wydawnictwo Europa, 2001, s. 240. ISBN 83-87977-73-X.
    3. Jolanta Hempel-Zawitkowska: Zoologia dla uczelni rolniczych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 321. ISBN 978-83-01-15076-1.
    4. Popielarska-Konieczna 2003 ↓, s. 586.

    Bibliografia[]

  • Marzena Popielarska-Konieczna: Słownik szkolny: biologia. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003. ISBN 83-7389-096-3.
  • Żółwie (nazwa systematyczna nieustalona, zobacz niżej) – rząd owodniowców z gromady zauropsydów (Sauropsida) lub według linneuszowskiej klasyfikacji rząd z gromady gadów (Reptilia). Rząd żółwi dzieli się na 2 podrzędy, 14 rodzin i obejmuje 328 gatunków oraz 124 podgatunki żyjące w czasach nowożytnych, tj. od 1500 roku n.e. W tym czasie wyginęło 8 gatunków oraz 2 podgatunki.Szkielet zewnętrzny (egzoszkielet) – szkielet znajdujący się na zewnątrz ciała. Szkielet taki posiadają mięczaki i stawonogi. Podobnie jak endoszkielet, dostarcza on twardego oparcia i zaczepu dla mięśni, umożliwiając poruszanie się. Ponadto pełni funkcję ochronną. Ograniczeniem wynikającym z posiadania egzoszkieletu, jest ograniczenie wzrostu. Rozwiązaniem jest proces linienia.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Powłoka ciała, pokrycie ciała – zewnętrzna warstwa ciała zwierząt (wielokomórkowych Metazoa oraz jednokomórkowych protistów zwierzęcych) stanowiąca jego osłonę odgraniczającą od otoczenia. Pełni funkcję ochronną, umożliwia utrzymanie homeostazy. Powłoki ciała poszczególnych linii ewolucyjnych zwierząt nie są ze sobą homologiczne, różnią się budową i składem chemicznym.
    Oskórek, kutykula, kutikula (łac. cuticula) – zbudowany w dużej części z chityny zewnętrzny szkielet (chitynowy pancerz) lub warstwa skóry pokrywająca ciało wielu zwierząt bezkręgowych (m.in. skorupiaków, owadów i pajęczaków) lub wyścielająca ektodermalne narządy wewnętrzne. Jest wytworem nabłonka i zawiera jego wydzieliny w postaci związków chemicznych. Oskórek chroni narządy wewnętrzne, jest miejscem przyczepu mięśni, ogranicza wzrost organizmu. Oskórek jest co jakiś czas zrzucany i tworzy się nowy. Zjawisko to nosi nazwę linienia. Do momentu stwardnienia nowego oskórka organizm rośnie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.