• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pancerniki

    Przeczytaj także...
    Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.Kręgowce (Vertebrata, od łac. vertebra – kręg) – najliczniejszy podtyp strunowców (Chordata), mocno zróżnicowany morfologicznie; obejmujący kręgouste, ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki. Dotychczas opisano około 58 000 gatunków kręgowców, co stanowi około 5% opisanych gatunków zwierząt. Wielkość współcześnie żyjących kręgowców waha się od 7,7 mm u żab Paedophryne amauensis do 33,9 m u płetwala błękitnego. Cechują się obecnością tkanki kostnej, mają dwuboczną symetrię ciała z dobrze wyodrębnioną głową. Szkielet wewnętrzny stanowi podporę dla tkanek i narządów w trakcie rozwoju, umożliwiając osiąganie dużych rozmiarów. Charakterystyczną cechą kręgowców jest posiadanie czaszki, kręgosłupa i dwóch par kończyn. Układ mięśniowy składa się z dwóch mas mięśni położonych równolegle po bokach kręgosłupa. Ruch odbywa się dzięki skurczom mięśni, przyczepionych do kości lub chrząstek.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Pancerniki (Dasypodidae) – rodzina ssaków łożyskowych zaliczanych do rzędu szczerbaków. Obejmuje 8 rodzajów i 20 gatunków.

    Występowanie[]

    Pancerniki zamieszkują otwarte tereny Ameryki Południowej, a zasięg występowania jednego gatunku (pancernik dziewięciopaskowy) rozszerza się w ostatnich latach ku północy, dotarł do środkowych Stanów Zjednoczonych.

    Charakterystyka[]

    Charakteryzują się obecnością pancerza złożonego z szeregów łusek kostnych pokrytych warstwą rogową, rzadką sierścią na górnej części ciała i bujnym owłosieniem spodniej. Pancerz okrywa niemal całe ciało z wyjątkiem spodniej części tułowia i wewnętrznych stron kończyn. Pomiędzy łuskami występuje elastyczna skóra zapewniająca im ruchliwość. Poszczególne gatunki różnią się rozmiarami, kształtem pyska, wielkością uszu i liczbą palców. Również liczba zębów jest różna w zależności od gatunku.

    Gliptodonty (Glyptodontidae) – rodzina wymarłych ssaków, większych i bardziej uzbrojonych krewnych dzisiejszych pancerników. Występowały w Ameryce Południowej od miocenu do końca plejstocenu. Gliptodonty żyjące na początku tej epoki posiadały jeszcze wiele cech prymitywnych i do takich właśnie należał Parapropalaehoplophorus septentrionalis, odkryty w dzisiejszym Chile i opisany stosunkowo niedawno, bo w 2007. Kiedy z kolei 3 mln lat temu pojawił się Przesmyk Panamski, południowoamerykańskie gliptodonty dostały się na nieznane im wcześniej tereny Ameryki Północnej, tak jak wiele innych gatunków zwierząt w tym okresie.Chlamyphorus retusus – gatunek ssaka z rodziny pancerników. Występuje w centralnej części Ameryki Południowej. Ze względu na brak dostatecznych danych, by ocenić stopień zagrożenia gatunku, IUCN nadało mu status DD (Data Deficient).

    Pancerniki są przede wszystkim mięsożerne, zjadają drobne kręgowce, bezkręgowce (głównie owady) i padlinę, rzadziej rośliny. Kopią nory. Żyją zwykle samotnie, niektóre w parach lub małych grupach. Znane z paleocenu Ameryki Południowej.

    Rodzaje i gatunki[]

  • Chlamyphorus
  • Chlamyphorus retusus
  • Chlamyphorus truncatuspancernik karłowaty
  • Cabassous
  • Cabassous centralis
  • Cabassous chacoensis
  • Cabassous tatouay
  • Cabassous unicinctuskabassu
  • Chaetophractus
  • Chaetophractus nationi
  • Chaetophractus vellerosus
  • Chaetophractus villosuspancernik włochaty
  • Dasypus
  • Dasypus hybridus
  • Dasypus kappleri
  • Dasypus novemcinctuspancernik dziewięciopaskowy
  • Dasypus pilosus
  • Dasypus sabanicola
  • Dasypus septemcinctus
  • Euphractus
  • Euphractus sexcinctus – pancernik białowłosy
  • Priodontes
  • Priodontes maximuspancernik olbrzymi
  • Tolypeutes
  • Tolypeutes matacusbolita południowa
  • Tolypeutes tricinctuspancernik kulowaty
  • Zaedyus
  • Zaedyus pichiy – pancernik mały
  • Gibb i współpracownicy (2016) przenoszą wszystkie wyżej wymienione rodzaje poza rodzajem Dasypus do odrębnej rodziny Chlamyphoridae. Z analiz filogenetycznych przeprowadzonych przez Delsuca i współpracowników (2016) oraz Mitchella i współpracowników (2016) wynika, że pancerniki nie tworzą kladu, do którego nie należałyby także gliptodonty; na tej podstawie Delsuc i współpracownicy (2016) sklasyfikowali gliptodonty jako podrodzinę Glyptodontinae wchodzącą w skład rodziny Chlamyphoridae.

    Szczerbaki (Xenarthra) – grupa lądowych ssaków łożyskowych o zredukowanym uzębieniu. Zaliczane są do nich mrówkojady, leniwce i pancerniki – zwierzęta różniące się wyglądem zewnętrznym i trybem życia, ale o podobnej budowie anatomicznej. Pojawiły się w paleocenie na terenie Ameryki Południowej. Do czasów współczesnych przetrwało 30 gatunków występujących obecnie w obydwu Amerykach.Pancernik dziewięciopaskowy, dawniej: pancernik długoogonowy, peba (Dasypus novemcinctus) – gatunek ssaka lądowego z rodziny pancerników. Prowadzi nocny tryb życia. Występuje na obszarze obu Ameryk. Zamieszkuje nory różnorodnych terenów. Ssaka tego można spotkać w USA w stanach Kansas, Missouri i Teksas oraz w Meksyku, Panamie, Brazylii, Argentynie i na południu Urugwaju.

    Przypisy

    1. Dasypodidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. Gillian C. Gibb, Fabien L. Condamine, Melanie Kuch, Jacob Enk, Nadia Moraes-Barros, Mariella Superina, Hendrik N. Poinar i Frédéric Delsuc. Shotgun mitogenomics provides a reference phylogenetic framework and timescale for living xenarthrans. „Molecular Biology and Evolution”. 33 (3), s. 621–642, 2016. DOI: 10.1093/molbev/msv250 (ang.). 
    3. Frédéric Delsuc, Gillian C. Gibb, Melanie Kuch, Guillaume Billet, Lionel Hautier, John Southon, Jean-Marie Rouillard, Juan Carlos Fernicola, Sergio F. Vizcaíno, Ross D.E. MacPhee i Hendrik N. Poinar. The phylogenetic affinities of the extinct glyptodonts. „Current Biology”. 26 (4), s. R155–R156, 2016. DOI: 10.1016/j.cub.2016.01.039 (ang.). 
    4. Kieren J. Mitchell, Agustin Scanferla, Esteban Soibelzon, Ricardo Bonini, Javier Ochoa i Alan Cooper. Ancient DNA from the extinct South American giant glyptodont Doedicurus sp. (Xenarthra: Glyptodontidae) reveals that glyptodonts evolved from Eocene armadillos. „Molecular Ecology”. 25 (14), s. 3499–3508, 2016. DOI: 10.1111/mec.13695 (ang.). 

    Bibliografia[]

    1. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
    2. Myers, P.: Dasypodidae (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2001. [dostęp 21 kwietnia 2008].
    3. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
    Łożyskowce (Placentalia) – takson klasyfikowany w randze infragromady (czasem podgromady lub szczepu), obejmujący ssaki żyworodne, u których występuje łożysko. Należy do nich ok. 95% gatunków współczesnych ssaków (wszystkie z wyjątkiem stekowców i torbaczy).Bezkręgowce (Invertebrata) – zespół wszystkich grup zwierzęcych o rozmaitych planach budowy i różnym pochodzeniu, przeciwstawiany potocznie kręgowcom (Vertebrata). Jest to sztuczna jednostka systematyczna grupująca zwierzęta wielokomórkowe (Metazoa), wyodrębniane na podstawie negatywnej cechy diagnostycznej – braku szkieletu wewnętrznego (osiowego) w postaci kręgosłupa i czaszki. Pozostałe cechy, którymi określa się bezkręgowce nie są jednoznaczne. Do bezkręgowców należy 97–99% współcześnie występujących zwierząt. Liczba opisanych gatunków przekracza 1 milion.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Padlina – określenie zwierzęcych zwłok, które przeszły w stan rozpadu gnilnego. Określenia tego nie używa się w stosunku do zwłok ludzkich.
    Kabassu (Cabassous unicinctus) – gatunek ssaka z rodziny pancerników (Dasypodidae). Występuje na terenie Ameryki Południowej i Środkowej m.in. w Kolumbii, Wenezueli, w Peru, Boliwii, w Brazylii.
    Pancernik karłowaty, mysz pancerna (Chlamyphorus truncatus) – gatunek ssaka łożyskowego z rodziny pancerników. Najmniejszy przedstawiciel rodziny pancerników.
    Pancernik kulowaty, bolita (Tolypeutes tricinctus) – gatunek ssaka z rodziny pancerników, brazylijski endemit, zagrożony wyginięciem. Długość ciała do 45 cm, ogona do 10 cm. Odżywia się roślinami i owadami (termitami). Jest drugim najmniejszym z pancerników, zaraz po pancerniku karłowatym. W razie niebezpieczeństwa może zwijać się w pancerną kulę, której żaden drapieżnik nie jest w stanie rozerwać.
    Pancernik włochaty, pancernik szczeciniasty (Chaetophractus villosus) – gatunek ssaka z rodziny pancerników. Charakteryzuje się obfitszym od pozostałych pancerników owłosieniem i większymi uszami. Płytki kostne pancerza są ułożone w 8 rzędów.
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
    Rośliny (Archaeplastida Adl i in. 2005, dawne nazwy naukowe: Vegetabilia, Plantae, Phytobionta, Plastida, Primoplantae) – eukariotyczne i autotroficzne organizmy, wykorzystujące energię promieniowania słonecznego za sprawą barwników asymilacyjnych (zdarzają się wśród roślin także organizmy cudzożywne – pasożytnicze, w tym też myko-heterotroficzne, ale mają one charakter wtórny).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.076 sek.