• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pan - księżyc

    Przeczytaj także...
    Voyager 2 (pl. Podróżnik 2) – bezzałogowa sonda kosmiczna wysłana w 1977 roku w przestrzeń kosmiczną z Przylądka Canaveral przez amerykańską agencję kosmiczną NASA. Rozpoczęcie lotu zbiegło się w czasie z bardzo korzystnym położeniem planet, które umożliwiło odwiedzenie wszystkich gazowych olbrzymów: Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna przez jeden próbnik. Z początku zadaniem misji było dokładne zbadanie Jowisza oraz Saturna, jednak sonda sprawowała się na tyle dobrze, że przeprogramowano ją, aby przeprowadziła badania również pozostałych planet zewnętrznych. Voyager 2 przesłał obrazy wszystkich czterech planet, ich księżyców i pierścieni. Do dnia dzisiejszego jest jedyną sondą, która dotarła do Urana i Neptuna.Saturn – gazowy olbrzym, szósta planeta Układu Słonecznego pod względem oddalenia od Słońca, druga po Jowiszu pod względem masy i wielkości. Charakterystyczną jego cechą są pierścienie, składające się głównie z lodu i w mniejszej ilości z odłamków skalnych; inne planety-olbrzymy także mają systemy pierścieni, ale żaden z nich nie jest tak rozległy ani tak jasny. Według danych z lipca 2013 roku znane są 62 naturalne satelity Saturna.
    Naturalny satelita (księżyc) – ciało niebieskie pochodzenia naturalnego, obiegające planetę, planetę karłowatą lub planetoidę. Słowo „Księżyc” pisane wielką literą oznacza naturalnego satelitę Ziemi.

    Pan (Saturn XVIII) – księżyc Saturna, drugi (po S/2009 S 1) pod względem odległości od planety. Został odkryty przez Marka R. Showaltera w 1990 r. na podstawie analizy zdjęć pochodzących z sondy Voyager 2 wykonanych dziewięć lat wcześniej.

    Pan krąży w przerwie Enckego w pierścieniu A Saturna. Jego obecność jest przyczyną istnienia tej przerwy; przerwa Enckego nie jest pusta, oprócz Pana krążą tam również wąskie pasma pyłu, poskręcane i lokalnie zagęszczone przez przyciąganie księżyca.

    Cassini-Huygens – misja bezzałogowej sondy kosmicznej przeznaczonej do wykonania badań Saturna, jego pierścieni, księżyców i magnetosfery. Jest ona wspólnym przedsięwzięciem trzech agencji kosmicznych: amerykańskiej NASA, europejskiej ESA i włoskiej ASI. Sonda została wystrzelona w październiku 1997 roku. W lipcu 2004 Cassini stał się pierwszym sztucznym satelitą Saturna, a odłączony od sondy próbnik Huygens w styczniu 2005 wylądował na powierzchni Tytana.Przerwa Enckego – szczelina usytuowana w pobliżu zewnętrznej krawędzi pierścienia A Saturna. Została ona nazwana na cześć niemieckiego astronoma Johanna F. Enckego, który w 1837 roku obserwował wariacje jasności w pierścieniu A.

    Odkrycie[]

    Księżyc Pan w przerwie Enckego, zdjęcie wykonane przez sondę Cassini

    Obecność księżyca w przerwie Enckego pierwszy raz została przewidziana przez Jeffreya Cuzziego i Jeffreya Scargle’a w roku 1985 w oparciu o faliste brzegi przerwy, który wskazywały na zaburzenia grawitacyjne.

    Półoś wielka - jest to połowa większej osi elipsy. Elipsa ma dwie osie symetrii, a każda z nich składa się z dwóch półosi. Na dłuższej osi elipsy znajdują się dwa tak zwane ogniska. Analogiczne półoś mała definiowana jest jako połowa mniejszej osi elipsy.Chronologiczny wykaz odkryć planet, planet karłowatych i ich księżyców w Układzie Słonecznym przedstawia w postaci tabelarycznej chronologiczny przegląd odkryć głównych obiektów w Układzie Słonecznym, takich jak: planety, planety karłowate i ich księżyce.

    W roku 1986 Showalter wyliczył orbitę i masę Pana modelując jego interakcje grawitacyjne z pierścieniami. Astronom uzyskał bardzo dokładne przewidywanie 133  603 ± 10 km dla półosi wielkiej i masy odpowiadającej 5–10×10 masy Saturna, oraz stwierdził, że w przerwie może być tylko jeden księżyc. Faktyczna wartość półosi wielkiej różni się o 19 km, a rzeczywista masa stanowi 8,6×10 masy Saturna.

    Pierścienie Saturna – pierścienie zbudowane z cząstek lodu i skał, krążących wokół Saturna. W zależności od gęstości materiału, tworzą one pojedyncze wąskie pasma lub wstęgi. Chociaż średnica pierścieni Saturna wynosi ponad 250 000 km, mają one zaledwie 30 km grubości. Miejscami grubość ta jednak wynosi 10 metrów. Ze względu na grawitacyjne oddziaływanie księżyców orbitujących pośród pierścieni nie są one idealnie płaskie. Co 14-15 lat pierścienie Saturna ustawiają się pod takim kątem, że przestają być widoczne z Ziemi.DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.

    Pan został odkryty w zakresie 1° od przewidywanej pozycji. Poszukiwania podjęto korzystając ze wszystkich zdjęć sondy Voyager 2 w oparciu o obliczenia komputerowe pozwalające przewidzieć, gdzie księżyc powinien być widoczny w sprzyjających odkryciu warunkach. Wszystkie fotografie wybrane w celu poszukiwania Pana, które miały rozdzielczość lepszą niż ~50 km/piksel wyraźnie ukazują księżyc. W efekcie uzyskano jedenaście zdjęć z Voyagera, które przedstawiały nowy odkrytego Pana.

    Bibcode – identyfikator używany w wielu astronomicznych systemach danych do oznaczania publikacji wymienianych w bibliografii.

    Zobacz też[]

  • Chronologiczny wykaz odkryć planet, planet karłowatych i ich księżyców w Układzie Słonecznym
  • Księżyce Saturna
  • Przypisy

    1. Planetary Satellite Mean Orbital Parameters (ang.). Jet Propulsion Laboratory, 2011-12-14. [dostęp 2012-08-05].
    2. P.C. Thomas. Sizes, shapes, and derived properties of the saturnian satellites after the Cassini nominal mission. „Icarus”. 208 (1), s. 395-401, lipiec 2010. DOI: 10.1016/j.icarus.2010.01.025 (ang.). 
    3. J.N. Cuzzi, J.D. Scargle. Wavy Edges Suggest Moonlet in Encke's Gap. „Astrophysical Journal”. 292, s. 276-290, maj 1985 (ang.). [dostęp 2016-03-20]. 
    4. M.R. Showalter i inni. Satellite "wakes" and the orbit of the Encke Gap moonlet. „Icarus”. 66 (2), s. 297, 1986. DOI: 10.1016/0019-1035(86)90160-0. Bibcode1986Icar...66..297S (ang.). 
    5. M.R. Showalter. Visual Detection of 1981 S 13, the Encke Gap Moonlet. „Bulletin of the American Astronomical Society”. 22, s. 1031, 1990 (ang.). 
    6. M.R. Showalter. Visual detection of 1981 S 13, Saturn's eighteenth satellite, and its role in the Encke gap. „Nature”. 351 (6329), s. 709, 1991. DOI: 10.1038/351709a0. Bibcode1991Natur.351..709S (ang.). 

    Linki zewnętrzne[]

  • Pan. W: Księżyce Układu Słonecznego [on-line]. [dostęp 2016-02-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-01)].
  • Pan (ang.). W: Solar System Exploration [on-line]. NASA. [dostęp 2016-02-05].



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.035 sek.