• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Palladianizm

    Przeczytaj także...
    Andrea Palladio (ur. 30 listopada 1508 w Padwie, zm. 19 sierpnia 1580 w Maser) – włoski architekt i teoretyk architektury.Tylman z Gameren, inaczej Tylman Gamerski, Tylman van Gameren, Tylman de Gameren, niderl. Tielman van Gameren (ur. 3 lipca 1632 w Utrechcie, zm. 1706 w Warszawie) – architekt pochodzenia niderlandzkiego. Był przedstawicielem nurtu klasycyzującego w architekturze dojrzałego baroku.
    Szymon Bogumił Zug (niem. Simon Gottlieb Zug; ur. 20 listopada 1733 w Merseburgu, zm. 11 sierpnia 1807 w Warszawie) – polski architekt i projektant ogrodów saskiego pochodzenia, przedstawiciel klasycyzmu, od 1752 pracował w Saskim Urzędzie Budowy w Dreźnie, od 1756 Saskim Urzędzie Budowlanym w Warszawie, nobilitowany w 1768, wolnomularz

    Palladianizm – styl w architekturze inspirowany twórczością Andrea Palladio. Budowle wzniesione przez tego architekta i jego naśladowców cechuje konsekwencja układów konstrukcyjnych, umiarkowanie w dekoracji, stosowanie wielkiego porządku obejmującego całą wysokość budynku. Palladio był zwolennikiem funkcjonalności, klasycznego monumentalizmu. Jego dzieła nawiązują do porządków antycznych. W latach późniejszych palladianizm rozwinął się w krajach protestanckich, zwłaszcza w Holandii i Anglii, gdzie był postrzegany jako styl przeciwstawny barokowi, uznawanemu za styl papiestwa. Palladianizm był swoistą interpretacją architektury klasycznej (grecko-rzymskiej) i wyróżniał się ograniczoną dekoracją w porównaniu z bogatymi formami architektury barokowej. Jednocześnie zwracano uwagę przy projektowaniu na harmonię proporcji i symetrię planu.

    Pierre Chaunu (ur. 17 sierpnia 1923 w Belleville-sur-Meuse, zm. 22 października 2009 w Caen) – francuski historyk; jego prace dotyczą historii Francji, Hiszpanii, dziejów Kościoła, historiozofii i historii cywilizacji.Barok (z por. barocco – "perła o nieregularnym kształcie" lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Uznany za oficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: "sztuka jezuicka" czy "sztuka kontrreformacyjna". W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował humanizm teocentryczny. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni literaturoznawcy wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.

    W Anglii prace Andrea Palladia były znane od czasu podróży do Włoch w 1601 i 1613-1614 odbytych przez Inigo Jonesa. Styl ten wkrótce zaczęto stosować przede wszystkim w reprezentacyjnych siedzibach bogatej szlachty. Jeszcze większą popularność wenecki klasycyzm palladiański zdobył po wydaniu w 1709 roku w Oksfordzie dzieła Palladia Quattro Libri dell'Architettura, które wywarło duży wpływ na klasycyzm angielski. Przykładem architektury palladiańskiej jest Chiswick House lorda Burlingtona, wzorowany na Villa Rotonda, a także pałac Woburn Abbey, Wilton House, Holkham hall, Russborough House i Queen’s House w Greenwich.

    Pałac w Lubostroniu – klasycystyczny pałac, wybudowany w latach 1795 - 1800 (prace nad dekoracją wnętrz trwały jeszcze co najmniej przez następne pięć lat) przez czołowego architekta epoki klasycyzmu, autora między innymi pałacu w Dobrzycy i pałacu w Śmiełowie, Stanisława Zawadzkiego, na zlecenie Fryderyka Skórzewskiego, na terenie folwarku Piłatowo. Nazwę Lubostroń nadał pałacowi sam właściciel od słów "lube ustronie".Architektura (gr. αρχιτεκτονική architektonike) – nauka i sztuka projektowania, konstruowania i wykonywania budynków oraz innych budowli przestrzennych.

    Palladiański typ pałacowy był popularny w Polsce pod koniec XVIII wieku i uważany jest za charakterystyczny dla architektury klasycyzmu polskiego, jest częsty na Kresach Wschodnich I Rzeczypospolitej (np. kościół w zespole zamkowym w Podhorcach). Palladianizm był też obecny w pracach działających w Polsce architektów Dominika Merliniego, Szymona Zuga i Stanisława Zawadzkiego.

    Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.Klasycyzm – w architekturze styl wzorujący się na formach architektonicznych starożytnego Rzymu i Grecji. Rozwinął się w połowie XVIII wieku jako reakcja na formalny przepych architektury baroku i rokoko.

    Do popularności rezydencji typu palladiańskiego przyczyniły się względy reprezentacyjne i funkcjonalność rozwiązań.

  • Villa Rotonda w Vicenzie z 1582 r.

  • Chiswick House z 1729 r.

  • Kościół św. Józefa w Podhorcach z 1752 r.

  • Królikarnia w Warszawie z 1782 r.

    Zespół pałacowo-parkowy w Natolinie (Park Natoliński) – mieści się w Warszawie przy ul. Nowoursynowskiej 84 na terenie dzielnicy Wilanów.Richard Boyle (ur. 25 kwietnia 1694 w Londynie, zm. 15 grudnia 1753), trzeci earl Burlington i czwarty hrabia Cork, zwany także "Lord Burlington". Arystokrata i architekt brytyjski, popularyzator palladianizmu.
  • Drayton Hall w USA

  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • architektura klasycystyczna
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Pierre Chaunu: Cywilizacja wieku Oświecenia. Warszawa: PIW, 1993, s. 301. ISBN 83-06-02339-0.




    Warto wiedzieć że... beta

    Domenico Merlini (ur. 22 lutego 1730 w Castello w Valsolda nad jeziorem Lugano, zm. 20 lutego 1797 w Warszawie) – włoski architekt działający w Polsce.
    Podhorce (ukr. Підгірці ) – wieś w rejonie brodzkim obwodu lwowskiego Ukrainy. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Podhorce w powiecie złoczowskim województwa tarnopolskiego.
    Wielki porządek także kolosalny porządek – w architekturze to uporządkowanie elewacji poprzez zastosowanie pilastrów, kolumn lub półkolumn obejmujących kilka (minimum dwie) kondygnacji, pozwoliło uzyskać równowagę proporcji gzymsu wieńczącego do skali porządku występującego w układzie ściany. Wielki porządek wprowadził do architektury w okresie renesansu Leone Battista Alberti. Wielki porządek stanowił główną cechę późniejszego kierunku palladiańskiego.
    Royal Borough of Greenwich – jedna z 32 gmin Wielkiego Londynu położona w jego południowo-wschodniej części. Wraz z 11 innymi gminami wchodzi w skład tzw. Londynu Wewnętrznego. Władzę stanowi Rada Gminy Greenwich (ang. Greenwich Council).
    Villa Rotonda, zwana także Villa Almerico Capra – renesansowa rezydencja zaprojektowana przez włoskiego architekta Andrea Palladia. Znajduje się w Vicenzy (Wenecja Euganejska, Włochy), na południowy wschód od historycznego centrum miasta. Projekt willi powstał w 1550 roku, prace przy realizacji trwały do 1582 roku. Rezydencja została wzniesiona na rzucie kwadratu. Jej naczelną cechą charakterystyczną jest centralny układ przestrzenny, symetryczne rozplanowanie, według matematycznie obliczonych proporcji. Pośrodku znajduje się okrągła sala pod płaską kopułą. Do rezydencji prowadzą z każdej z czterech stron portyki o porządku jońskim.
    Stanisław Zawadzki (ur. 1743 w Warszawie, zm. 19 października 1806 w Warszawie) – generał-major wojsk koronnych, od 1792 dowódca kompanii pontonierów, polski architekt doby klasycyzmu.
    Pałac Na Wyspie, pałac Na Wodzie, pałac Łazienkowski, dawniej przed przebudową XVIII w., nazywany: Łazienką Lubomirskiego, Hippokrene – główny kompleks architektoniczny w parku Łazienkowskim. Zbudowany według projektu Tylmana z Gameren w 1683-1689 dla marszałka wielkiego koronnego Stanisława Herakliusza Lubomirskiego, przebudowany w 1788-1793 przez Dominika Merliniego i Jana Chrystiana Kamsetzera dla króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.763 sek.