• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Paleoproterozoik

    Przeczytaj także...
    Sinice, cyjanofity, cyjanobakterie, cyjanoprokariota (Cyanobacteria) – gromada organizmów samożywnych, dawniej uznawanych za rośliny, według nowszej taksonomii zaliczanych do Procaryota (prokarioty, królestwo bakterii).Zlodowacenie hurońskie – najstarsze rozległe zlodowacenie w historii Ziemi, które miało miejsce w paleoproterozoiku, około 2450–2220 mln lat temu. Pozostawiło ono sekwencje osadów lodowcowych o dużej miąższości. Wiązało się ono silnie z wielkim zdarzeniem oksydacyjnym (wzrostem zawartości tlenu w atmosferze) i miało prawie globalny zasięg.
    Anaerob (gr. an – przedrostek oznaczający przeczenie; aer – powietrze; bio – żyję), beztlenowiec, anaerobiont, anoksybiont – organizm rozwijający się w warunkach beztlenowych.

    Paleoproterozoik – pierwsza z trzech er proterozoiku, trwała od 2,5 mld do 1,6 mld lat temu. W paleoproterozoiku doszło do stabilizacji kontynentów. Uformował się pierwszy prawdziwy superkontynent, łączący ponad 75% mas lądowych planety: Kolumbia.

    Orosir (gr. orosira – "pasmo górskie") – jeden z okresów paleoproterozoiku; trwał od 2,05 do 1,8 mld lat temu. W tym czasie dochodziło do intensywnych ruchów górotwórczych na praktycznie całej powierzchni Ziemi. Być może w tym czasie atmosfera ziemska wzbogaciła się w tlen (katastrofa tlenowa) w wyniku fotosyntezy przeprowadzanej przez sinice. Przypuszcza się, że w okresie orosiru (ok. 2023 mln lat temu) w Ziemię uderzyła wielka planetoida, tworząc krater Vredefort (w południowej Afryce) – największy potwierdzony krater uderzeniowy na Ziemi. Orosir jest młodszy od riaku, a starszy od stateru.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Życie[]

    Ewolucja życia w paleoproterozoiku jest słabo poznana, a jej historia pełna luk. Pojawiły się cyjanobakterie, które w wyniku procesu fotosyntezy produkowały tlen, wzbogacając w ten gaz atmosferę Ziemi. Doszło wówczas do tzw. katastrofy tlenowej, gdy zawartość tlenu w atmosferze po raz pierwszy stała się wysoka i wody oceanów zostały natlenione. Ponieważ większość organizmów, jakie dotychczas istniały, należała do beztlenowców, spowodowało to masowe wymieranie. Wkrótce po tym nastąpiło zlodowacenie hurońskie, jedno z najsilniejszych zlodowaceń w historii Ziemi. Po jego ustąpieniu powolna ewolucja życia nabrała tempa, prawdopodobnie właśnie wtedy po raz pierwszy pojawiły się eukariotyczne wielokomórkowce, znane jako gabonionta, które jednak bezpotomnie wymarły, gdy poziom tlenu w atmosferze ponownie opadł.

    Riak (gr. rhyax – "strumień lawy") – jeden z okresów paleoproterozoiku; trwał od 2,3 do 2,05 mld lat temu. Prawdopodobnie w tym czasie pojawiły się pierwsze eukarionty. Riak jest młodszy od sideru, a starszy od orosiru.Nikiel (Ni, łac. niccolum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Został odkryty w roku 1751 przez szwedzkiego chemika, Axela Cronstedta. W 1804 r. otrzymano go po raz pierwszy w stanie czystym. Przed naszą erą był używany w stopach z miedzią i cynkiem.

    Geologia[]

    W Kanadzie tworzyły się złoża niklu. W tym okresie też powstało większość światowych zasobów rudy żelaza, m.in.: na obszarze dzisiejszej Szwecji, Norwegii, Stanów Zjednoczonych, Kanady, Meksyku, Chile, Indii, Syberii. W Ameryce Północnej pojawiły się natomiast rudy miedzi.

    Chile (Republika Chile, hiszp. República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

    Paleoproterozoik został podzielony na podstawie datowania skał na następujące okresy (od najstarszego):

  • sider
  • riak
  • orosir
  • stater
  • Zobacz też[]

  • tabela stratygraficzna
  • Przypisy

    1. Experiment Life–the Gabonionta. Naturhistorisches Museum Wien, 2014-03-04.
    2. Witold Mizerski, Jan Żukowski: Tablice geograficzne. Warszawa: Adamantan, 2008, s. 64. ISBN 978-83-7350-121-8.

    Linki zewnętrzne[]

  • Aktualna Tabela stratygraficzna na stronie International Commission on Stratigraphy (ang.)
  • Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.Tabela stratygraficzna – schemat obrazujący przebieg historii Ziemi na podstawie następstwa procesów i warstw skalnych. Obecnie przyjęta tabela stratygraficzna została ustalona przez Międzynarodową Komisję Stratygrafii (ICS).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze Stanami Zjednoczonymi (na północy), z Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu), Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie) oraz z Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).
    Fotosynteza (stgr. φῶς – światło, σύνθεσις – łączenie) – biochemiczny proces wytwarzania związków organicznych z materii nieorganicznej, przez komórki zawierające chlorofil lub bakteriochlorofil, przy udziale światła. Jest to jedna z najważniejszych przemian biochemicznych na Ziemi. Proces ten utrzymuje wysoki poziom tlenu w atmosferze oraz przyczynia się do wzrostu ilości węgla organicznego w puli węgla, zwiększając masę materii organicznej kosztem materii nieorganicznej.
    Katastrofa tlenowa – wielkie przemiany środowiska naszej planety w okresie paleoproterozoiku około 2,4 miliarda lat temu. Gdy około 2,7 mld lat temu pojawiły się pierwsze formy posiadające zdolność fotosyntezy tlenowej, zaczęły one wytwarzać znaczne ilości tlenu, jednak wzrost jego ilości w atmosferze wystąpił ponad 300 mln lat później. Tłumaczy się to tym, że pierwsze cząsteczki tlenu wydzielane były do wody, tlen ten reagował z żelazem i z węglem.
    Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.
    Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są dwa: 63 i 65.
    Sider (gr. sideros – "żelazo") – najstarszy okres paleoproterozoiku i proterozoiku; trwał od 2,5 do 2,3 mld lat temu. Sider jest starszy od riaku; w poprzedzającej go erze neoarchaicznej nie wyróżniono okresów. Nazwa tego okresu pochodzi od powstałych w tym czasie rud żelaza.
    Okres – formalna jednostka geochronologiczna (czasowa), niższa rangą od ery, a wyższa rangą od epoki. Odpowiada jednostce chronostratygraficznej (jednostce skalnej) o nazwie system.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.