• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Państwowe Gospodarstwo Rolne



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych - COBORU jest państwową osobą prawną działającą w formie agencji wykonawczej . Pełni funkcje związane z nasiennictwem oraz prawną ochroną odmian roślin uprawnych.Chów – zapewnienie zwierzętom użytkowym i hodowlanym prawidłowych warunków bytowania i rozwoju, dzięki którym możliwy jest pełny rozwój pożądanych cech. Obejmuje czynności takie jak karmienie i pielęgnacja, związane z utrzymaniem zwierząt od czasu ich nabycia - zwykle młodych osobników - do czasu uzyskania przez nie oczekiwanych cech użytkowych. Odchowane zwierzęta mogą być użytkowane do produkcji (mleko, wełna, jaja), jako surowiec do produkcji (mięso, skóra), jako siła robocza (np. koń, muł, osioł) lub zwierzęta domowe (pies, kot).
    Edward Gierek z wizytą w PGR Rząśnik
    Czyn partyjny w PGR Lewków (II połowa lat 70. XX w.)
    PGR w Szczyrzycu
    Jedna z wielu maszyn rolniczych wykorzystywana w PGR-ach – kombajn Bizon model Z056

    Państwowe gospodarstwo rolne (PGR) – forma socjalistycznej własności ziemskiej w Polsce w latach 1949–1993; gospodarstwo rolne, którego właścicielem było państwo.

    Rolnicza spółdzielnia produkcyjna (RSP) – spółdzielnia rolników gospodarujących wspólnie na wniesionej przez nich do spółdzielni ziemi, oraz ziemi dzierżawionej i nabytej przez spółdzielnię, polski odpowiednik kołchozu.Stary Brześć – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Brześć Kujawski.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 2 Park maszynowy
  • 3 PGR-y po 1989
  • 4 Zobacz też
  • 5 Przypisy
  • 6 Bibliografia
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Historia[]

    W 1949 roku rząd rozpoczął przymusową kolektywizację, polegającą na zrzeszaniu chłopów w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych. W 1956 roku na fali odwilży z blisko 10 tys. spółdzielni pozostało 1,5 tys., a socjalizm na wsi postanowiono budować przez przedsiębiorstwo Państwowe Gospodarstwa Rolne utworzone 12 lutego 1949 z Państwowych Nieruchomości Ziemskich, Państwowych Zakładów Hodowli Koni i Państwowych Zakładów Hodowli Roślin.

    Państwowe Nieruchomości Ziemskie - polska instytucja państwowa, której zadaniem było zagospodarowanie i opieka nad nieruchomościami ziemskimi.Rolnik – osoba pracująca na roli, uprawiająca swoją bądź cudzą ziemię rolną. Często specjalista w zakresie rolnictwa.

    Gospodarstwa takie tworzone były głównie na bazie wcześniejszych majątków ziemskich. Wiele takich gospodarstw powstało na Ziemiach Odzyskanych. Niska efektywność pracy oraz w wielu przypadkach fatalne zarządzanie powodowały niewielką produktywność i deficyt pokrywany z dotacji państwowych, które do 1988 pochłaniały ponad 50% środków przeznaczanych na inwestycje w rolnictwie. Średnie zatrudnienie w PGR wynosiło 12,1 osób na 100 hektarów. Według Adama Tańskiego, prezesa Agencji Własności Rolnej SP w latach 1992–2002, z rachunku ekonomicznego wynikało, że powinny to być 3-4 osoby.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Agencja Nieruchomości Rolnych - agencja państwowa powstała 15.07.2003 r. w miejsce Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. ANR jest państwową osobą prawną z siedzibą w Warszawie.

    Na przestrzeni lat PGR-y funkcjonowały głównie m.in.:

  • kombinaty państwowych gospodarstw rolnych (KPGR),
  • państwowe gospodarstwa rolne (PGR),
  • kombinaty rolno-przemysłowe (KRP),
  • państwowe gospodarstwa rolno-przemysłowe (PGRP),
  • przedsiębiorstwa rolno-przemysłowe (PRP),
  • kombinaty rolne (KR),
  • zakłady rolne (ZR),
  • państwowe przedsiębiorstwa gospodarki rolnej (PPGR),
  • państwowe stada ogierów (SO),
  • stadniny koni (SK),
  • kombinaty ogrodnicze (KO),
  • zakłady ogrodnicze (ZO),
  • kombinaty państwowych gospodarstw ogrodniczych (KPGO),
  • państwowe gospodarstwa ogrodnicze (PGO),
  • państwowe gospodarstwa hodowlane (PGH),
  • państwowe gospodarstwa rybackie (PG Ryb.),
  • ośrodki hodowli ryb (OHR),
  • państwowe gospodarstwa szklarniowe (PGSz),
  • państwowe ośrodki hodowli zarodowej (POHZ),
  • państwowe gospodarstwa rolno-szkoleniowe (PGRSz),
  • państwowe gospodarstwa sadownicze (PG Sad.),
  • państwowe gospodarstwa szkółkarskie (PG Szkółk.)
  • gospodarstwa hodowli zarodowej (GHZ),
  • stacje hodowli roślin ogrodniczych (SHRO),
  • stacje hodowli roślin (SHR),
  • państwowe przedsiębiorstwa hodowlane (PPH),
  • przedsiębiorstwo hodowli roślin i nasiennictwa (PHRN),
  • państwowe gospodarstwa hodowli zwierząt futerkowych (PGHZF),
  • fermy hodowli zwierząt futerkowych (FHZW),
  • fermy przemysłowego tuczu trzody chlewnej (FPTTCh),
  • hodowle buraka cukrowego (HBC),
  • hodowle buraka pastewnego (HBP),
  • hodowle ziemniaka (SHZ),
  • rolne zakłady zielarskie „Herbapol” (RZZ),
  • zakłady warzywnicze (ZW),
  • stacje doświadczalne oceny odmian (SDOO) (także te w COBORU)
  • Do PGR-ów zaliczano także:

    Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.Sowchoz (ros. совхоз skrótowo od советское хозяйство, ukr. радгосп) – państwowe przedsiębiorstwo rolne, charakterystyczne dla gospodarki ZSRR. W Polsce ich odpowiednikiem były PGR-y.
  • Państwowe Tory Wyścigów Konnych w Warszawie (TWK),
  • Centrum Wyszkolenia Jeździeckiego w Poznaniu (CWJ),
  • Państwowy Ośrodek Treningu Koni w Sopocie (OTK),
  • Kujawski Ośrodek Kultury Rolnej w Starym Brześciu (OKR),
  • Przedsiębiorstwo Przemysłu Drzewnego w Karzcinie (PPD),
  • Wojewódzki Ośrodek Postępu Rolniczego w Sielinku (WOPR),
  • Związek Przedsiębiorców Rolnych w Bydgoszczy.
  • Zasadniczo do kategorii PGR-ów nie zaliczano gospodarstw nie podległych Ministerstwu Rolnictwa: Państwowe Przedsiębiorstwa Rolne (PPRol) podległe Ministerstwu Sprawiedliwości, w których pracowali więźniowie oraz Wojskowe Gospodarstwa Rolne podległe Ministerstwu Spraw Wewnętrznych.

    Gospodarstwo rolne – grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą oraz prawami i obowiązkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo rolne nie stanowi przedmiotu samodzielnego obrotu prawnego. Nie można, zatem zbyć go jedną czynnością prawną. Przedmiotem zbycia są tu poszczególne nieruchomości, na których gospodarstwo rolne zostało zorganizowane.Niemiecka Republika Demokratyczna (oficjalny skrót NRD; niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) – dawne państwo położone w Europie Środkowej powstałe 7 października 1949 na terenie byłej radzieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). Likwidacja NRD nastąpiła 3 października 1990, gdy powstałe w jej miejsce landy przystąpiły do RFN tworząc jednolite Niemcy.

    W początkowym okresie istnienia gospodarstwa działały w Zespołach (ZPGR). Przez lata 50. następowały liczne przekształcenia struktury organizacyjnej na szczeblu pośrednim i centralnym. W latach 1951–1956 funkcjonowało Ministerstwo Państwowych Gospodarstw Rolnych. Po wielu przeformowaniach struktury organizacyjnej ostatecznie zlikwidowano zespoły, a z reguły każde gospodarstwo uzyskało samodzielność: działanie na własny rozrachunek, osobowość prawna, pełna możliwość kierowania i decydowania, odrębność finansowa.

    Majątek ziemski, dobra, rzadziej folwark – rolno lub rolno-przemysłowe przedsiębiorstwo o dużej powierzchni (z reguły powyżej 50 hektarów gruntów ornych) stanowiące całość. Głównie własność szlachecka, kościelna i królewska, od chwili uwolnienia obrotu ziemią także obiekt spekulacji.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Taki stan jednak również nie trwał długo. Samodzielne gospodarstwa były słabe, miały problemy z zaopatrzeniem. Dlatego też już w latach 60. rozpoczął się proces łączenia gospodarstw. Zazwyczaj silniejsze gospodarstwa przejmowały zarząd nad gospodarstwami słabszymi. W ten sposób powstały Państwowe Wieloobiektowe Gospodarstwa Rolne (PWGR), pod które podległe były inne mniejsze gospodarstwa. Np. pod PWGR Pamięcin podlegało gospodarstwo w Laskach Lubuskich. Rozpoczęto również tworzenie kombinatów. Pierwszym kombinatem był Kombinat Państwowych Gospodarstw Rolnych w Manieczkach powstały w lipcu 1960 roku.

    Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – polskie ministerstwo zajmujące się sprawami produkcji rolnej, rozwojem wsi, przemysłem spożywczym, rybołówstwem oraz nadzorem fitosanitarnym i weterynaryjnym.Bolegorzyn (niem. Gut Bulgrin) – osada sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Ostrowice. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 osada liczyła 320 mieszkańców.

    Na początku lat 70. rozpoczęto już na dobre proces łączenia PGR-ów w kombinaty – przedsiębiorstwa wielozakładowe – na obszarze całego kraju. Celem koncentracji miały być kompleksowa mechanizacja robót, intensywniejszy rozwój hodowli, szybszy wzrost dostaw mleka, większa specjalizacja produkcji, właściwa polityka kadrowa. Łączenie gospodarstw miało też pozwolić na szybszą poprawę warunków socjalno-bytowych załóg i na planowy i dynamiczny rozwój budownictwa mieszkaniowego. W 1976 ustanowiono formę organizacyjno-prawną państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej (PPGR).

    Restrukturyzacja (restrukturalizacja) – są to gwałtowne zmiany w aktywach, pasywach lub organizacji przedsiębiorstwa. Celem restrukturyzacji jest stworzenie przesłanek do wzrostu wartości przedsiębiorstwa. Restrukturyzacja jest równoważna z transformacją.Pamięcin (niem. Frauendorf) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Górzyca, na krawędzi doliny Odry.

    W 1978 roku próbowano ratować PGR-y tworząc przy współpracy ze Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich na terenie Polski dwa wzorowe gospodarstwa (jednym z nich był Kombinat PGR Manieczki), które miały pokazać jak powinno się zarządzać oraz gospodarować by uzyskiwać doskonałe wyniki, przez co inne PGR-y mogłyby się nauczyć i ratować przed upadkiem. Nie odniosło to jednak znaczącego skutku.

    Uprawa roli – całokształt zabiegów wykonywanych narzędziami i maszynami uprawowymi w celu stworzenia uprawianym roślinom optymalnych warunków wzrostu i rozwoju oraz podniesienia kultury roli.Dotacja – nieodpłatna i bezzwrotna pomoc finansowa udzielana najczęściej przez państwo podmiotom na realizację ich zadań.

    Koncentracja nie przyniosła zamierzonych efektów, nie zadziałał efekt skali, a kombinaty nie były efektywne jak wcześniej zakładano. Dlatego też w latach 80. nastąpiły kolejne reorganizacje i powrót do mniejszych gospodarstw – państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, które również były przedsiębiorstwami wielozakładowymi, ale założono, że nie będą mogły składać się z więcej jak 5 zakładów i nie mogły przekraczać powierzchni 4000 ha. Pod koniec lat 80. istniało około 1000 wielozakładowych PPGR-ów, mimo to najwięcej o powierzchni 5-10 tys. ha.

    Tor wyścigów konnych Służewiec – warszawski tor wyścigów konnych znajdujący się na terenie Służewca, zaś formalnie w dzielnicy Ursynów (osiedle Ursynów Północny).Republika Kuby (nazwa oficjalna República de Cuba) – państwo w Ameryce Środkowej położone na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Państwo to składa się z wyspy o nazwie Kuba oraz szeregu otaczających ją mniejszych wysepek, z których największą jest Isla de la Juventud. Stolicą Kuby jest Hawana, a największe miasta to: Santiago de Cuba, Camagüey, Holguin, Guantánamo, Santa Clara.

    Przeciętny pracownik PGR-u, oprócz pensji otrzymywał (na przykładzie Zakładu Rolnego Grabinek z siedzibą w Bolegorzynie):

  • 13. pensję (tzw. trzynastka);
  • rozmaite dodatki oraz premie za wzrost produkcji i nadgodziny;
  • deputaty: 1 litr mleka dziennie na osobę;
  • mieszkanie socjalne;
  • działkę 25 arów (dla chętnych);
  • 25 kwintali (2,5 tony) ziemniaków rocznie;
  • węgiel przed sezonem grzewczym;
  • dla dzieci: dofinansowanie kolonii, dożywiania, choinka.
  • drugie śniadanie w szkole ze stołówki zakładowej: mleko lub herbata, kanapki, drożdżówki;
  • obiad w stołówce zakładowej dla dzieci.
  • Niektóre PGR-y produkowały na eksport. PGR Grabinek eksportował po 40 wagonów miesięcznie ze swoimi produktami do Niemiec, Francji, Włoch, Kuby, Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, Maroka i na Cejlon.

    Blok wschodni (blok socjalistyczny, państwa socjalistyczne, kraje demokracji ludowej, kraje komunistyczne, potocznie demoludy) – zespół państw, które wprowadziły bądź starały się wprowadzić zmiany życia społecznego i gospodarczego zgodne z ideologią komunizmu, na który składały się: dyktatura proletariatu, gospodarka planowa oraz idee sprawiedliwości społecznej. Blok ten był wyróżniany od zakończenia II wojny światowej do początku lat 90. XX wieku.Rząśnik – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Rząśnik. Wieś jest siedzibą Urzędy Gminy Rząśnik. Miejscowość liczy ok. 1700 mieszkańców, a większość osób zamieszkuje dwie główne ulice: Wyszkowską i Jesionową. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ostrołęckiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Rząśnik.

    Większość gospodarstw spełniała wiele funkcji społecznych, które nie mogły przynosić zysków w formie pieniężnej. Do takich działań zalicza się prowadzenie świetlic, klubów, przedszkoli lub nawet szkół i straży pożarnych, dożywianie i dowożenie dzieci, zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych, utwardzanie i utrzymywanie lokalnych dróg czy prowadzenie działań melioracyjnych.

    Państwowy Ośrodek Maszynowy, POM – przedsiębiorstwa państwowe, tworzone w latach 50. XX wieku, w miejsce działających wcześniej Stacji Maszynowo-Traktorowych. POM-y utworzone zostały praktycznie w każdej polskiej gminie.Państwo – organizacja posiadająca monopol na stanowienie i wykonywanie prawa na określonym terytorium. Posiada zdolność do nawiązywania i utrzymywania stosunków dyplomatycznych z innymi państwami. Państwo jest często mylone z narodem i krajem.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ministerstwo Spraw Wewnętrznych – struktura administracji państwowej Polski Ludowej, która w latach 1954-1990 nadzorowała organy administracyjno-porządkowe oraz kontrolowała działalność organów bezpieczeństwa państwa (od 1956).
    Ursus – rodzina ciągników rolniczych produkowanych w Zakładach Mechanicznych Ursus w warszawskiej dzielnicy Ursus, a od 2011 roku – montowanych w firmie Ursus S.A. (dawniej Pol-Mot Warfama SA) w Lublinie.
    Volkseigenes Gut, VEG - w NRD państwowe gospodarstwo rolne, odpowiednik radzieckiego sowchozu i polskiego PGR. W 1945/1946 powstało 669 VEG-ów, podlegających w różnych okresach zjednoczeniom VVG, ZVVG, GVVG (16 regionalnych). W 1989 pozostało 580 gospodarstw, które po zjednoczeniu Niemiec przejął Urząd Powierniczy.
    Pracodawca reprezentuje stronę podaży na rynku pracy. Stronę popytu w tym rynku reprezentuje pracobiorca. W ujęciu formalno-prawnym, ekonomicznego pracodawcę, określa się mianem pracownika. Pracownik w ujęciu ekonomicznym to osoba świadcząca bezpośrednio pracę na rzecz innej osoby, fizycznej lub prawnej, pobierająca za to określone wynagrodzenie.
    Manieczki – wieś (agromiasteczko) w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Brodnica. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
    Muzeum PRG (pełna nazwa Muzeum Państwowego Gospodarstwa Rolnego) – muzeum powstałe w roku 2008 poświęcone gospodarstwom PGR. Muzeum zlokalizowano we wsi Bolegorzyn w województwie zachodniopomorskim
    Hipodrom Wola – ogólna nazwa na obiekty Centrum Wyszkolenia Jeździeckiego w Poznaniu, zlokalizowane w dzielnicy Wola, w pobliżu ulicy Lutyckiej, stacji kolejowej Poznań Wola i Lasku Golęcińskiego.

    Reklama