• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • PRL



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Układ Warszawski (oficjalna nazwa: Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej ang. Warsaw Pact ros. Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи) – sojusz polityczno-wojskowy państw tzw. bloku wschodniego z dominującą rolą ZSRR. Formalnie powstał na podstawie Deklaracji Bukaresztańskiej, jako odpowiedź na militaryzację tzw. Niemiec Zachodnich i włączenie ich w strukturę NATO, a sankcjonował istniejące od zakończenia II wojny światowej podporządkowanie poszczególnych państw i ich armii ZSRR.Konferencja Episkopatu Polski (KEP) – instytucja zrzeszająca biskupów polskiej części Kościoła katolickiego, posiadająca osobowość prawną z siedzibą w Warszawie.

    Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952, ten organizm państwowy, uznany międzynarodowo po utworzeniu Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej (28 czerwca 1945), funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945–1989 propagandowo i potocznie, a niekiedy w oficjalnych aktach swych władz, nazywane było Polską Ludową.

    Komitet Obrony Robotników – polska organizacja opozycyjna działająca od września 1976 do września 1977, sprzeciwiająca się polityce władz PRL, niosąca pomoc osobom represjonowanym w wyniku wydarzeń Czerwca 1976, przede wszystkim w Radomiu i Ursusie. Po częściowym spełnieniu jej postulatów przez władze PRL przekształciła się w Komitet Samoobrony Społecznej KOR.Demokracja – ustrój polityczny i forma sprawowania władzy, w których źródło władzy stanowi wola większości obywateli (sprawują oni rządy bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawicieli).

    Spis treści

  • 1 Geneza
  • 2 Powstanie
  • 3 Ustrój
  • 4 Podział administracyjny
  • 5 Opór społeczny
  • 6 Transformacja ustrojowa
  • 7 Geneza Polski Ludowej
  • 8 Rzeczpospolita Polska 1944–1952
  • 8.1 Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego
  • 8.2 Akcja „Burza” i powstanie warszawskie
  • 8.3 Aparat represji władz komunistycznych
  • 8.3.1 Wojska NKWD i doradcy sowieccy w Polsce
  • 8.3.2 Obozy koncentracyjne NKWD
  • 8.4 Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej
  • 8.5 Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej
  • 8.6 Likwidacja opozycji politycznej
  • 8.6.1 Sfałszowane referendum ludowe 1946
  • 8.6.2 Złamanie oporu społecznego
  • 8.6.3 Represje polityczne w wojsku
  • 8.7 Gospodarka
  • 8.7.1 Odbudowa kraju i postępujące uzależnienie od ZSRR
  • 8.7.2 Reforma rolna
  • 8.7.3 Nacjonalizacja gospodarki
  • 8.7.4 Plan trzyletni
  • 8.8 Plan sześcioletni
  • 8.9 Administracja polska na ziemiach zachodnich i północnych migracje ludności
  • 8.10 Nauka i kultura
  • 8.11 Wybory do Sejmu w 1947, stalinizacja
  • 8.12 Likwidacja ukraińskiego podziemia
  • 8.13 Utworzenie PZPR w 1948
  • 8.14 Stosunki Państwo-Kościół 1944–1952
  • 9 Polska Rzeczpospolita Ludowa 1952–1989
  • 9.1 Konstytucja stalinowska 1952 roku
  • 9.2 Stosunki Państwo-Kościół w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
  • 9.3 Początek odwilży
  • 9.4 Powstanie poznańskie 1956
  • 9.5 Odwilż gomułkowska 1956–1957
  • 9.6 Plan Rapackiego
  • 9.7 Mała stabilizacja lat 60.
  • 9.8 Tysiąclecie Państwa Polskiego
  • 9.9 Marzec 1968
  • 9.10 Normalizacja stosunków z RFN
  • 9.11 Bunt robotników Wybrzeża w 1970
  • 9.12 Propaganda sukcesu ekipy Edwarda Gierka 1970–1980
  • 9.13 Pierwsze znamiona kryzysu gospodarczego
  • 9.14 Początek opozycji demokratycznej, Czerwiec 1976
  • 9.15 Sierpień 1980 i powstanie „Solidarności”
  • 9.16 Próba sił władz i „Solidarności” 1980–1981, kryzys gospodarczy
  • 9.17 Stan wojenny
  • 9.18 Strajki w 1988
  • 9.19 Negocjacje Okrągłego Stołu, kooptacja opozycji
  • 9.20 Wybory do Sejmu Kontraktowego 4 czerwca 1989
  • 9.21 Zmiana nazwy państwa w 1989
  • 9.22 Ocena PRL
  • 10 Gospodarka Polski Ludowej
  • 10.1 Kalendarium wydarzeń kształtujących PRL
  • 10.2 Święta
  • 10.2.1 Obchodzone w okresie PRL
  • 10.2.2 Zniesione w okresie PRL
  • 11 Zobacz też
  • 12 Przypisy
  • 13 Bibliografia
  • 14 Linki zewnętrzne
  • Administratura apostolska – w Kościele katolickim tymczasowa struktura administracji kościelnej. Najczęściej jest tworzona w krajach misyjnych jako etap pośredni przed utworzeniem diecezji. Często tworzy się je także na tych obszarach, gdzie przebieg granic państwowych nie jest jeszcze uregulowany traktatami międzynarodowym (było tak np. w Polsce po II wojnie światowej na tzw. Ziemiach Odzyskanych) i w Czechosłowacji (Apoštolská administratura českotěšínská).Kodeks postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego) – akt prawny regulujący zasady prowadzenia postępowań administracyjnych, tzn.

    Geneza[]

    Manifest Polrewkomu z 1920 roku deklarujący utworzenie Polskiej Socjalistycznej Republiki Rad.
    Podział administracyjny Polski 9 sierpnia 1945 roku
    Ludność II Rzeczypospolitej, deklarująca język polski jako ojczysty, według spisu powszechnego 1931 roku
    Terytoria kontrolowane przez Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego we wrześniu 1944 roku
    Zmiany granic i linia Curzona
    Manifest PKWN
    Ława oskarżenia w procesie szesnastu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego uprowadzonych przez NKWD – Moskwa, czerwiec 1945 roku
    Edward Osóbka-Morawski, przewodniczący PKWN, premier Rządu Tymczasowego 1944–1945 i Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej 1945–1947
    Michał Rola Żymierski marszałek Polski od 1945 roku, Naczelny Dowódca Wojska Polskiego i minister obrony narodowej w latach 1945–1949, w II RP skazany i zdegradowany za nadużycia finansowe
    Sierpień 1944 – żołnierze Armii Czerwonej w zajętym niemieckim obozie koncentracyjnym na Majdanku, działał tam już obóz NKWD na Majdanku, wykorzystujący infrastrukturę niemiecką
    Pomnik funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa w Wągrowcu poległych w walce z tzw. podziemiem reakcyjnym.
    Ciała poległych w walkach z UB i MO w lipcu 1953 roku żołnierzy oddziału NZW por. Wacława Grabowskiego Puszczyka
    Stanisław Mikołajczyk, premier Rządu RP na Uchodźstwie, wicepremier w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej 1945–1947, prezes PSL – największej legalnej opozycji 1945–1947
    Plakat propagandowy z okresu referendum ludowego przedstawiający żołnierza Narodowych Sił Zbrojnych, jako kolaboranta, namawiającego do głosowania na NIE w referendum
    Członkowie ORMO, formacji zmilitaryzowanej, pomagającej władzom komunistycznym w ujarzmianiu społeczeństwa
    Tablice propagandowe wzywające do głosowania w referendum ludowym w 1946 roku, wyniki referendum zostały sfałszowane przez władze komunistyczne
    Była komendantura Wehrmachtu w Legnicy, siedziba sztabu Północnej Grupy Wojsk radzieckich stacjonujących w Polsce Ludowej
    Władysław Gomułka, I sekretarz KC PPR (1943–1948), wicepremier i minister Ziem Odzyskanych
    Bolesław Bierut, prezydent KRN w latach 1944–1947, prezydent RP w latach 1947–1952, premier PRL w latach 1952–1954, I sekretarz PPR w 1948 roku, I sekretarz KC PZPR w latach 1948–1956
    Józef Cyrankiewicz, pięciokrotny premier Polski Ludowej w latach 1947–1952 i 1954–1970
    Józef Stalin z Józefem Cyrankiewiczem w 1947 roku
    Jakub Berman w latach 1949–1954 nadzorował wojsko i aparat represji politycznych w Polsce
    Prymas Polski Stefan Wyszyński
    Konstanty Rokossowski, marszałek ZSRR i marszałek Polski, minister obrony narodowej RP/PRL 1949–1956
    Logo Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej
    Odznaka Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej
    Bolesław Piasecki, przywódca ONR-Falanga (do 1939) od 1945 twórca i przywódca Stowarzyszenia „PAX”
    Najwyższe odznaczenie Polski Ludowej: Order Budowniczych Polski Ludowej
    Projekt Konstytucji PRL z naniesionymi poprawkami Stalina
    Pałac Kultury i Nauki im. Józefa Stalina w Warszawie, dar narodu radzieckiego dla narodu polskiego z 1955 roku, przykład monumentalnej architektury stalinowskiej
    Warszawski Dworzec Centralny wybudowany w 1975 roku stanowił przykład modernizmu w architekturze inspirowanej Europą Zachodnią
    Trybuna Ludu, organ KC PZPR
    Żołnierze Ludowego Wojska Polskiego w 1951 roku
    Biskup Czesław Kaczmarek, skazany w procesie pokazowym w za kolaborację z Niemcami, usiłowanie obalenia ustroju PRL i propagandę na rzecz waszyngtońsko-watykańskich mocodawców
    Proces pokazowy księży kurii krakowskiej w 1953 roku
    Edward Ochab, I sekretarz KC PZPR w 1956 roku, Przewodniczący Rady Państwa PRL w latach 1964–1968
    Protestujący w Poznaniu w czerwcu 1956 roku
    Czołgi LWP tłumiące Powstanie poznańskie 1956 roku
    Mowa Władysława Gomułki na Placu Defilad w Warszawie 24 października 1956 roku, początek odwilży
    Arcybiskup Karol Wojtyła podczas uroczystej mszy św. w Krakowie 8 maja 1966 roku
    Oficerowie 27 pułku czołgów w Ilniku (Mělník), Ludowe Wojsko Polskie było częścią sił inwazyjnych wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację w 1968 roku
    Samospalenie Ryszarda Siwca w proteście przeciwko interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji
    Bunt robotników Wybrzeża w 1970 roku, tłum niesie zwłoki zabitego Zbyszka Godlewskiego (Janek Wiśniewski padł)
    Edward Gierek, I sekretarz KC PZPR w latach 1970–1980
    Piotr Jaroszewicz, generał Ludowego Wojska Polskiego, premier Polski Ludowej w latach 1970–1980
    Kartki na cukier, wprowadzone w 1976 roku
    Zniszczenia po walkach ulicznych w czasie protestów robotniczych w Radomiu w 1976 roku
    Pielgrzymka Jana Pawła II do Polski, msza św. na Placu Zwycięstwa w Warszawie w 1979 roku
    Stanisław Kania, I sekretarz KC PZPR w latach 1980–1981
    Brama Stoczni Gdańskiej w czasie strajku w sierpniu 1980 roku
    Lech Wałęsa, przywódca strajku w Stoczni Gdańskiej, pierwszy przewodniczący NSZZ „Solidarność” w 1980 roku
    Gen. Wojciech Jaruzelski I sekretarz KC PZPR w latach 1981–1989, przewodniczący Rady Państwa PRL w latach 1985–1989, prezydent PRL w 1989 roku, premier PRL w latach 1981–1985
    Gen. Czesław Kiszczak, premier PRL w 1989 roku, minister spraw wewnętrznych PRL od 1981 roku
    Templewo, skład specjalny radzieckich głowic jądrowych na terytorium Polski 3003 „Wołkodar”
    Obwieszczenie o wprowadzeniu stanu wojennego 13.12.1981
    Czołgi T-55 na ulicach w czasie stanu wojennego
    Kapelan NSZZ „Solidarność” ks. Jerzy Popiełuszko, w czasie jednej z Mszy za Ojczyznę w 1983 roku
    Pogrzeb ks. Jerzego Popiełuszki(1984)
    Atak członków plutonu specjalnego ZOMO ubranych po cywilnemu na pokojowa manifestację zorganizowaną przez KPN 3 maja 1987 na Wawelu
    Mieczysław Rakowski, I sekretarz KC PZPR w latach 1989–1990, premier PRL w latach 1988–1989

    Koncepcja utworzenia na terenie Polski państwa komunistycznego pojawiła się po raz pierwszy w środowisku polskich oraz rosyjskich komunistów w nawiązaniu do idei światowej rewolucji komunistycznej. W wyniku rewolucji październikowej w 1917 roku komuniści przejęli władzę w Republice Rosyjskiej. Utworzona przez nich Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka jako cel ideowy deklarowała wprowadzanie komunistycznego ustroju w krajach sąsiadujących metodami rewolucyjnymi, a więc zbrojnie.

    Komunistyczna Partia Polski (w latach 1918-1925: Komunistyczna Partia Robotnicza Polski) – partia komunistyczna założona 16 grudnia 1918 na zjeździe połączeniowym SDKPiL i PPS-Lewicy, rozwiązana przez Komintern 16 sierpnia 1938 w ramach wielkiej czystki w ZSRR.List biskupów polskich do niemieckich z 1965, nazywany później orędziem, uważany jest za jeden z najważniejszych etapów pojednania polsko-niemieckiego po II wojnie światowej. Z listu pochodzi cytat: ...przebaczamy i prosimy o wybaczenie [dosłownie: udzielamy wybaczenia i prosimy o nie].

    W czasie wojny polsko-bolszewickiej na zajętych przez armię czerwoną terytoriach Polski oraz Ukrainy komuniści tworzyli efemeryczne komunistyczne państewka takie jak Galicyjska Socjalistyczna Republika Rad czy Wschodniopolska Socjalistyczna Republika Radziecka. Komuniści polskiej narodowości skupieni w Tymczasowym Komitecie Rewolucyjnym Polskim tzw. Polrewkomie, który stanowił zaczątek władz komunistycznych propagowali w tym czasie pomysł utworzenia na terenie podbitej II RP komunistycznej republiki rad pod nazwą Polska Socjalistyczna Republika Rad.

    Nacjonalizacja przemysłu - jest to proces mający na celu upaństwowienie (nacjonalizację) sektora przemysłowego na obszarze danego państwa, poprzez przejęcie majątków i zasobów naturalnych w postaci ziemi i surowców mineralnych oraz kapitału budynków i maszyn przez państwo.Marklowice (niem. Marklowitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim, siedziba gminy Marklowice. Historycznie na Górnym Śląsku.

    Komitet przemieszczał się w pociągu pancernym za frontem nacierającej Armii Czerwonej. Odezwę o przejęciu władzy w Polsce ogłoszono 30 lipca w Białymstoku, pierwszym większym mieście na zachód od linii Curzona, zajętym 28 lipca 1920 przez Armię Czerwoną. Krótkotrwałą stałą siedzibą TKRP był Pałac Branickich w Białymstoku. Polrewkom w Manifeście do polskiego ludu roboczego miast i wsi (autorstwa Feliksa Dzierżyńskiego) ogłoszonym 30 lipca 1920 roku w Wilnie jako główny cel zapowiadał utworzenie Polskiej Socjalistycznej Republiki Rad.

    Stanisław Janusz (ur. 25 kwietnia 1890 w Przeworsku, zm. 15 października 1970 w Warszawie) – polski rolnik i polityk.Propagandowe określenie realizacji programu przeobrażeń gospodarczych w latach 1982-1987, mającego na celu wydobycie gospodarki socjalistycznej PRL z głębokiego kryzysu, w jakim się znalazła w wyniku przyśpieszenia z lat 70.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Mieczysław Franciszek Rakowski (ur. 1 grudnia 1926 w Kowalewku-Folwarku, zm. 8 listopada 2008 w Warszawie) – polski polityk komunistyczny, premier PRL w latach 1988–1989, poseł na Sejm PRL VI, VII, VIII i IX kadencji, ostatni I sekretarz KC PZPR.
    Krosno (niem. Krossen) – miasto na prawach powiatu w województwie podkarpackim, siedziba władz powiatu krośnieńskiego.
    Dyktatura (łac. dictare – dyktować) – forma sprawowania rządów, którą najczęściej utożsamia się z reżimem autorytarnym, bądź totalitaryzmem. Znaczenie tego terminu zmieniało się przez wieki.
    Jan Rulewski (ur. 18 kwietnia 1944 w Bydgoszczy) – polski polityk i związkowiec, poseł na Sejm I, II i III kadencji, od 2007 senator VII i VIII kadencji.
    Włodzimierz Wiktor Borodziej (ur. 9 września 1956 w Warszawie) – polski historyk, specjalizujący się w historii najnowszej.
    Rezolucja Związku Literatów Polskich w Krakowie w sprawie procesu krakowskiego – rezolucja z 8 lutego 1953 r. podpisana przez 53 sygnatariuszy – członków krakowskiego oddziału Związku Literatów Polskich, wyrażająca poparcie dla stalinowskich władz PRL po aresztowaniu pod sfabrykowanymi zarzutami duchownych katolickich, skazanych na karę śmierci w sfingowanym procesie pokazowym zwanym procesem księży kurii krakowskiej.
    Korupcja (łac. corruptio – zepsucie) – nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści. Korupcja może w praktyce powstawać niezależnie od formy rządów. Poziom korupcji może być bardzo różny, od drobnych przypadków wykorzystania wpływu lub faworyzowania w celu wyświadczenia lub oddania przysługi, do kleptokracji (rządów złodziei), gdzie porzucone zostają nawet zewnętrzne pozory uczciwości.

    Reklama