PAMP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

PAMP (od ang. pathogen-associated molecular patterns), wzorce molekularne związane z patogenami – charakterystyczne i powtarzalne wzorce molekularne związane z elementami budowy i metabolizmu licznych patogenów, na które może być narażony organizm. Są to struktury drobnoustrojów chorobotwórczych (np. składniki ściany komórkowej bakterii G+, błony komórkowej bakterii G–), selektywnie rozpoznawane przez mechanizmy układu odpornościowego nieswoistego i uruchamiające proces zwalczania infekcji.

Metionina (skróty: Met, M) – organiczny związek chemiczny, aminokwas kodowany, obojętny elektrycznie. Obok cysteiny jest jednym z dwóch aminokwasów zawierających siarkę. Występuje w dużych ilościach w kazeinie mlekowej, białku jaj. Naturalnie występująca metionina ma zazwyczaj konfigurację L.Kwas lipotejchojowy (LTA, ang. lipoteichoic acid) – naturalnie występujący organiczny związek chemiczny. Jest związkiem amfifilowym połączonym z glikolipidami błony komórowej bakterii Gram-dodatnich. Uwalniany podczas bakteriolizy indukowanej lizozymem lub na skutek działalności antybiotyków beta-laktamowych. Warunkuje rozwój reakcji zapalnej do rozwinięcia sepsy włącznie.

Najważniejsze cechy charakteryzujące PAMP to:

  • są wyłącznie spotykane w patogenach, a nigdy w komórkach własnych organizmu
  • są ewolucyjnie konserwowane (niezmienne ewolucyjnie)
  • są niezmienne i stałe dla większej grupy patogenów, a nie jednego gatunku patogenu
  • są w niezmienionej formie bezwzględnie konieczne dla przetrwania patogenu. Mutacje i modyfikacje tych cząsteczek uniemożliwiają rozwój chorobotwórczego drobnoustroju
  • Należą do nich między innymi:

    Receptory rozpoznające wzorce w skrócie PRR (ang. pattern recognition receptor) są to specyficzne receptory o bardzo szerokim zakresie występowania.Lipoproteina – to wielkocząsteczkowy kompleks hydrofobowego rdzenia lipidowego, który zawiera estry cholesterolu i trójglicerydy oraz polarnej powłoki zawierającej fosfolipidy, wolny cholesterol i białka, określane mianem apolipoprotein, które odgrywają ważną rolę w metabolizmie i transporcie lipidów.
  • lipopolisacharyd, występujący u bakterii Gram-ujemnych
  • lipoproteiny
  • peptydoglikany
  • kwas lipotejchojowy
  • dwuniciowe RNA wirusów
  • jednoniciowe RNA wirusów
  • niemetylowane sekwencje CpG
  • polisacharydy bakterii
  • lipoarabinomannan
  • zymosan u drożdży
  • białka ścian bakterii
  • metionina N-formylowana
  • mannany i mannozylowane białka u drożdży
  • W organizmie ludzkim cząsteczki PAMP są rozpoznawane dzięki receptorom rozpoznającym wzorce – specyficznym strukturom znajdujących się na przede wszystkim na powierzchni komórek. Najlepiej poznaną ich grupą są receptory toll-podobne.

    Kwasy rybonukleinowe, RNA – organiczne związki chemiczne z grupy kwasów nukleinowych, zbudowane z rybonukleotydów połączonych wiązaniami fosfodiestrowymi. Z chemicznego punktu widzenia są polimerami kondensacyjnymi rybonukleotydów. Występują w jądrach komórkowych i cytoplazmie, często wchodząc w skład nukleoprotein. Znanych jest wiele klas kwasów rybonukleinowych o zróżnicowanej wielkości i strukturze, pełniących rozmaite funkcje biologiczne. Zarówno struktura, jak i funkcja RNA jest silnie uzależniona od sekwencji nukleotydów, z których zbudowana jest dana cząsteczka.Drożdże (Saccharomyces Meyen ex E.C. Hansen) – rodzaj grzybów jednokomórkowych z rodziny drożdżakowatych (Saccharomycetaceae).

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • DAMP
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. J. Gołąb, M. Jakóbisiak, M. Lasek, T. Stokłosa: Immunologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2019, s. 222. ISBN 978-83-01-19450-5.
    2. R. Medzhitov. Toll-like receptors and innate immunity.. „Nat Rev Immunol”. 1 (2), s. 135-45, Nov 2001. DOI: 10.1038/35100529. PMID: 11905821. 
    DAMP lub alarminy, które określane są także jako: struktury molekularne związane z uszkodzeniem, struktury molekularne związane z zagrożeniem (od ang. Danger/Damage Associated Molecular Patterns) – endogenne cząsteczki uwalniane w następstwie uszkodzenia lub śmierci komórek w przebiegu martwicy lub pyroptozy, które sygnalizując zagrożenie aktywują mechanizmy odporności nieswoistej za pomocą interakcji z receptorami rozpoznającymi wzorce (PRR). Obecność cząsteczek DAMP inicjuje również mechanizmy naprawy uszkodzonych tkanek. DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.




    Warto wiedzieć że... beta

    Węglowodany (cukry, cukrowce, sacharydy) – organiczne związki chemiczne składające się z atomów węgla oraz wodoru i tlenu, zazwyczaj w stosunku H:O = 2:1. Są to związki zawierające jednocześnie liczne grupy hydroksylowe, karbonylowe oraz czasami mostki półacetalowe. Ogólnym wzorem sumarycznym węglowodanów jest CxH2yOy lub Cx(H2O)y (znane są jednak węglowodany niespełniające tego wzoru, np. deoksyryboza).
    CpG – niemetylowane sekwencje CpG to fragmenty DNA bakterii rozpoznawane za pomocą receptora TLR9 przez komórki układu odpornościowego. CpG jest celem odpowiedzi odpornościowej nieswoistej.
    Peptydoglikan, (mureina + mostki peptydowe) – składnik ściany komórkowej bakterii, zbudowany z nietypowych aminokwasów i połączonych w łańcuchy pochodnych cukrów. Chemicznie jest to biopolimer kwasu muraminowego i N-acetyloglukozaminy oraz tripeptyd: D-alanina, kwas D-glutaminowy i kwas mezodwuaminopimelinowy.
    Patogen, czynnik chorobotwórczy – ciało obce, twór biologiczny lub mikroorganizm wywołujący chorobę u danego organizmu. Wyróżnia się następujące typy patogenów:
    Mannan – rodzaj polisacharydów pochodzenia roślinnego zbudowanych z reszt mannozy. Mannan w ostatnim etapie biosyntezy streptomycyny indukuje działanie streptymycynazy - enzymu rozkładającego streptomycynę B (produkt uboczny) do streptomycyny A (pożądany produkt - antybiotyk).
    Lipopolisacharyd (LPS) jest endotoksyną stanowiącą amfifilowy integralny składnik zewnętrznej błony komórkowej osłony bakterii Gram-ujemnych i cyjanobakterii, gdzie formuje on złożone struktury z białkami i fosfolipidami. Spełnia on liczne funkcje o podstawowym znaczeniu dla procesów życiowych tych mikroorganizmów, będąc jednocześnie jednym z czynników ich chorobotwórczości.

    Reklama