• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Płyta tektoniczna

    Przeczytaj także...
    Płyta Explorer (ang. Explorer Plate) − mała płyta tektoniczna, położona między płytą północnoamerykańską na wschodzie, a płytą pacyficzną na zachodzie i płytą Juan de Fuca na południu. Od płyty pacyficznej oddziela ją Grzbiet Explorer.Płyta birmańska – niewielka płyta tektoniczna, położona w Azji Południowo-Wschodniej, uznawana za część większej płyty euroazjatyckiej. Na tej płycie położone są wyspy Andamany, Nikobary oraz północno-zachodnia część Sumatry.
    Płyta Rafy Balmoral (ang. Balmoral Reef Plate) − niewielka płyta tektoniczna (mikropłyta), położona w zachodniej części Oceanu Spokojnego, uznawana za część większej płyty pacyficznej.
    Mapa 15 głównych płyt tektonicznych
    Przestrzenny układ trzęsień ziemi odpowiada granicom płyt tektonicznych
    Mapa płyt tektonicznych według NASA

    Płyta tektoniczna (płyta/kra litosfery/litosferyczna) – największa jednostka podziału litosfery zgodnie z teorią tektoniki płyt. Płyty litosfery graniczą ze sobą wzdłuż stref o wzmożonej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej, jednakże same zachowują stosunkowo dużą spójność i sztywność. Mogą przemieszczać się poziomo po strefach obniżonej lepkości (czyli astenosferze) występujących w górnej części płaszcza Ziemi. Wyróżnia się płyty kontynentalne i oceaniczne.

    Płyta eurazjatycka – kontynentalna płyta tektoniczna, obejmująca swoim zasięgiem Europę i znaczną część Azji (bez Półwyspu Arabskiego, Indyjskiego oraz wschodniej Syberii).Płyta Sandwich, Płyta Sandwich Południowy (ang. South Sandwich Plate) – niewielka płyta tektoniczna, położona między płytą południowoamerykańską na północy i wschodzie, płytą antarktyczną i płytą Scotia na zachodzie.

    Pierwszym geologiem, który stwierdził istnienie płyt litosfery, był Samuel Warren Carey (1958 r.)

    Wyróżnia się kilka rodzajów granic płyt tektonicznych: strefy kolizji, subdukcji i obdukcji (granice konwergentne – dochodzi do zgniatania lub niszczenia litosfery), rozrastania (granice dywergentne – dochodzi do tworzenia nowych partii litosfery) i przemieszczania względnego (granice konserwatywne – przemieszczanie płyt litosfery wzdłuż uskoku).

    Płyta Tonga − niewielka płyta tektoniczna (mikropłyta), położona w zachodniej części Oceanu Spokojnego, uznawana za część większej płyty australijskiej.Płyta – fragment skorupy ziemskiej zbudowany ze starokrystalicznego podłoża pokrytego młodszymi, fanerozoicznymi skałami osadowymi, np. Płyta scytyjska, Płyta mołdawska, Płyta zachodniosyberyjska, Płyta nubijska, płyta somalijska, Płyta centralna, Płyta patagońska.

    Płyty tektoniczne (płyty litosfery)[]

    Pierwszego rzędu[]

    Budują podłoże siedmiu kontynentów i Pacyfiku:

  • Płyta afrykańska
  • Płyta antarktyczna
  • Płyta australijska
  • Płyta eurazjatycka
  • Płyta pacyficzna
  • Płyta południowoamerykańska
  • Płyta północnoamerykańska
  • Drugiego rzędu[]

    Mniejsze płyty, ukazane na mapie, z wyjątkiem arabskiej i indyjskiej nie zawierają mas lądowych:

    Płyta filipińska (ang. Philippine Sea Plate) − niewielka płyta tektoniczna, położona między płytą eurazjatycką na zachodzie, płytą pacyficzną na wschodzie i płytą północnoamerykańską na północy.NASA (National Aeronautics and Space Administration) (pl. Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej) – agencja rządu Stanów Zjednoczonych odpowiedzialna za narodowy program lotów kosmicznych, ustanowiona 29 lipca 1958 r. na mocy National Aeronautics and Space Act, zastępując poprzednika – National Advisory Committee for Aeronautics. Jest wydziałem Departamentu Obrony USA i jest mu bezpośrednio podległa.
  • Płyta arabska
  • Płyta filipińska
  • Płyta karaibska
  • Płyta kokosowa
  • Płyta indyjska
  • Płyta Juan de Fuca
  • Płyta Nazca
  • Płyta Scotia
  • Trzeciego rzędu[]

    Całkiem małe płyty, które zwykle są rozpatrywane jako fragmenty większych. Nie są zaznaczone na mapie 15 płyt. Nie przez wszystkich autorów są akceptowane:

    Płyta południowoamerykańska − płyta tektoniczna, obejmująca swoim zasięgiem Amerykę Południową i znaczną część południowego Atlantyku.Trzęsienie ziemi – gwałtowne rozładowanie naprężeń nagromadzonych w skorupie ziemskiej, w wyniku przejściowego zablokowania ruchu warstw skalnych poruszających się wzdłuż linii uskoku. Uwalniająca się przy tym energia w około 20-30% rozchodzi się w postaci fal sejsmicznych, z których część dociera na powierzchnię Ziemi w postaci niszczących fal powierzchniowych.
  • Płyta afrykańska
  • Płyta madagaskarska
  • Płyta nubijska
  • Płyta Seszeli
  • Płyta somalijska
  • Płyta antarktyczna
  • Wyniesienie Kergueleńskie
  • Płyta szetlandzka
  • Płyta Sandwich
  • Płyta australijska
  • Płyta koziorożca
  • Płyta Futuna
  • Płyta Kermadec
  • Płyta Maoke
  • Płyta Niuafo'ou
  • Płyta Tonga
  • Płyta Woodlark
  • Płyta eurazjatycka
  • Płyta adriatycka
  • Płyta amurska
  • Płyta anatolijska
  • Płyta birmańska
  • Płyta egejska
  • Płyta iberyjska
  • Płyta irańska
  • Płyta Jangcy
  • Płyta Morza Banda
  • Płyta Morza Moluckiego
  • Płyta okinawska
  • Płyta sundajska
  • Płyta timorska
  • Płyta filipińska
  • Płyta mariańska
  • Mobilna strefa Filipin
  • Płyta indyjska
  • Płyta cejlońska (?)
  • Płyta Juan de Fuca
  • Płyta Explorer
  • Płyta Gorda
  • Płyta karaibska
  • Mikropłyta Gonâve
  • Płyta panamska
  • Płyta kokosowa
  • Płyta Rivera
  • Płyta pacyficzna
  • Płyta Bismarcka północna
  • Płyta Bismarcka południowa
  • Mikropłyta Galapagos
  • Płyta Juan Fernandez
  • Płyta karolińska
  • Płyta Manus
  • Płyta Morza Salomona
  • Płyta nowohebrydzka
  • Płyta Ptasiej Głowy
  • Płyta Rafy Balmoral
  • Płyta Rafy Conway
  • Płyta Wyspy Wielkanocnej (Wyniesienie Wschodniopacyficzne)
  • Płyta południowoamerykańska
  • Płyta altiplano
  • Mikropłyta falklandzka
  • Płyta północnoandyjska
  • Płyta północnoamerykańska
  • Płyta grenlandzka
  • Płyta ochocka
  • Prehistoryczne[]

    Niektóre płyty, które zostały scalone z innymi bądź zsubdukowane:

    Astenosfera (warstwa Gutenberga) – warstwa płaszcza ziemskiego, położona na głębokości od 100 do 400 km pod powierzchnią Ziemi tuż pod litosferą.Płyta mariańska − niewielka płyta tektoniczna (mikropłyta), położona w zachodniej części Oceanu Spokojnego, uznawana za część większej płyty filipińskiej.
  • Płyta bałtycka
  • Płyta Bellingshausena
  • Płyta kimmeryjska
  • Płyta Phoenix
  • Płyta Izanagi
  • Płyta Farallon
  • Płyta Kula
  • Zobacz też[]

  • płyta



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Płyta altiplano (ang. Okhotsk Plate) − niewielka płyta tektoniczna, położona między płytą północnoamerykańską na północy, płytą pacyficzną na południowym wschodzie, płytą filipińską na południu i płytą eurazjatycką na zachodzie. Granicą z płytą pacyficzną i częściowo z płytą północnoamerykańską jest Rów Kurylsko-Kamczacki.
    Płyta Kermadec − niewielka płyta tektoniczna (mikropłyta), położona w zachodniej części Oceanu Spokojnego, uznawana za część większej płyty australijskiej.
    Płyta arabska - niewielka płyta tektoniczna, położona między płytą afrykańską na południu i zachodzie, płytą eurazjatycką na północy i płytą indyjską na wschodzie.
    Płyta karolińska − niewielka płyta tektoniczna, położona w Azji Południowo-Wschodniej, uznawana za część większej płyty pacyficznej.
    Lepkość (tarcie wewnętrzne, wiskoza) – właściwość płynów i plastycznych ciał stałych charakteryzująca ich opór wewnętrzny przeciw płynięciu. Lepkością nie jest opór przeciw płynięciu powstający na granicy płynu i ścianek naczynia. Lepkość jest jedną z najważniejszych cech płynów (cieczy i gazów).
    Płyta afrykańska – płyta tektoniczna, obejmująca swoim zasięgiem Afrykę i znaczną część południowego Atlantyku oraz Oceanu Indyjskiego.
    Płyta amurska (ang. Amurian Plate, Amur Plate, czasami China Plate) – niewielka płyta tektoniczna, położona we wschodniej części Azji.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.