• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Płonniki

    Przeczytaj także...
    Płonnikowate (Polytrichaceae) - rodzina mchów należąca do klasy płonników. Jest to jedyna rodzina z rzędu płonnikowców (Polytrichales).Mchy (Bryophyta) – gromada roślin telomowych obejmująca małe, osiągające od 1 do 10 cm wysokości organizmy, przeważnie żyjące skupiskowo w ocienionych i wilgotnych miejscach. Nie wykształcają one prawdziwych liści, łodyg czy korzeni, zamiast nich posiadają listki (mikrofile), łodyżki oraz chwytniki, spełniające podobne funkcje, lecz mające odmienną budowę. W rozwoju mchów wyróżnia się dwa następujące po sobie pokolenia: płciowe (gametofit) wytwarzające gametangia (plemnie i rodnie) oraz bezpłciowe (sporofit) wytwarzające zarodniki.
    Gromada (w botanice divisio, w zoologii classis) – nazwa stosowana w języku polskim na określenie dwóch różnych rangą kategorii systematycznych.

    Płonniki (Polytrichopsida) – klasa roślin należąca do gromady mchów, obejmująca gatunki charakteryzujące się wysokim stopniem organizacji gametofitów.

    Charakterystyka[edytuj kod]

    Gatunki o dwupiennych skupieniach gametangiów (rodnie i plemnie tworzą się na szczytach łodyżek). W łodygach występuje centralna wiązka przewodząca, która u gatunków z rzędu płonnikowców zbudowana jest z hydroidów i leptoidów. Wiązki przewodzące w łodygach łączą się z żebrami, występującymi we wszystkich liściach. Na powierzchni liścia często występują lamelle. Gametofity duże (do 50 cm w przypadku dousonii). Ze szczytów łodyżek wyrasta sporofit, zbudowany z długiej sety zakończonej puszką z wieczkiem. Perystom typu komórkozębnego.

    Płonnikowate (Polytrichaceae) - rodzina mchów należąca do klasy płonników. Jest to jedyna rodzina z rzędu płonnikowców (Polytrichales).Seta, szczecinka, trzonek sporangialny – pojedyncza, nierozgałęziona oś podtrzymująca zarodnię sporofitu u wątrobowców i części mchów (brak jej u torfowców i naleźlinów, nie wykształcają jej także glewiki). Powstaje wraz z zarodnią z górnej komórki zygoty po pierwszym jej podziale, w wyniku jej dalszych podziałów. Znajduje się między stopą i zarodnią. Ma różną długość, barwę i kształt u różnych gatunków. U wątrobowców jest zwykle bezbarwna i krótkotrwała – ginie po wysypaniu dojrzałych zarodników z puszki zarodni. Osiąga różną długość – od 10 cm w przypadku przedstawicieli rodzaju Pellia, do postaci bardzo zredukowanej u rodzaju Riccia. U mchów jest zwykle zabarwiona na kolor żółty, pomarańczowy lub czerwony, może być prosta, wygięta (np. u Bryum) lub skręcona śrubowato (np. u Funaria). Składa się z epidermy (gładkiej lub brodawkowanej), pod którą znajduje się warstwa komórek miękiszowych. Przez środek szczecinki przechodzi walec osiowy zbudowany z długich, wąskich i cienkościennych komórek.

    Systematyka[edytuj kod]

    Obecnie według B. Goffineta, W.R. Bucka i A.J. Shawa klasa płonników jest taksonem monotypowym obejmującym jeden rząd płonnikowców, z jedyną rodziną płonnikowatych. W systemie Bucka i Goffineta z 2000 r. do klasy płonników zaliczono także rząd Tetraphidales, który następnie został rozdzielony na osobne klasy Tetraphidopsida i Oedipodiopsida, zaś rodzina bezlistowatych klasyfikowana wcześniej w tym rzędzie została przeniesiona do klasy prątników.

    Perystom (rąbek, ozębnia) – obwódka puszki zarodnikowej występująca u niektórych mszaków. W najprostszej postaci jest to okółek komórek wystających nad otwór puszki - płonnikowate. Często bardziej skomplikowany, złożony z kilku warstw martwych komórek tworzących wieniec ząbków.Takson monotypowy, monotyp – w klasyfikacji biologicznej takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy, np. rodzina do której należy tylko jeden rodzaj lub rodzaj, do którego należy jeden gatunek. Taksony monotypowe są niechętnie wyodrębniane przez taksonomów, ponieważ ich tworzenie nie poprawia przejrzystości systemu klasyfikacyjnego na kolejnych szczeblach klasyfikacji. Wyodrębniane są, gdy istnieje wyraźna przerwa (odrębność) między taksonem monotypowym i taksonem siostrzanym.

    Przypisy

    1. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski, Kazimierz Browicz: Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1993, s. 480. ISBN 83-214-0140-6.
    2. A. G. L. Shaw, Bernard Goffinet: Bryophyte biology. Cambridge, U.K.: Cambridge University Press, 2000, s. 96-97. ISBN 0521667941.
    3. Goffinet Lab: Moss classification; dostęp: 2009-08-29
    Leptoidy – komórki przystosowane do przewodzenia związków organicznych w rdzeniu gametoforów mchów, np. z podklasy płonniki (Polytrichidae). Otaczają centralnie położone hydroidy i tworzą wraz z nimi prostą wiązkę przewodzącą.Prątniki, mchy właściwe, mchy liściaste, mechowcowe, prątnikowe, prątnikowcowe (Bryopsida) - klasa mchów, obejmująca ok. 98% wszystkich gatunków mchów (84% wszystkich rodzin mchów).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Klasa (łac. classis) – kategoria systematyczna w systematyce roślin obejmująca spokrewnione rzędy, odpowiadająca rangą gromadzie (classis) w systematyce zwierząt. Kategoriami pomocniczymi dla klasy są nadklasa (superclassis) i podklasa (subclassis).
    Hydroidy – komórki przystosowane do przewodzenia wody w rdzeniu gametoforów mchów. Wraz z leptoidami tworzą tkankę przewodzącą, niezbyt wydajną w swej funkcji (mchy korzystają nie tylko z wody pobieranej z podłoża, ale także absorbowaną z otoczenia całą powierzchnią). Hydroidy w dojrzałym stadium funkcjonalnym są komórkami martwymi, o dość dużym świetle, o zgrubiałych błonach zewnętrznych (bocznych) i skośnych, cienkich błonach poprzecznych (oddzielających komórki położone nad sobą w gametoforze).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.