• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pęcherzyk żółciowy

    Przeczytaj także...
    Jeleń – zwyczajowa nazwa kilku rodzajów zwierząt z rodziny jeleniowatych. Mianem tym określa się gatunki należące do rodzajów: Cervus, Blastocerus, Ozotoceros, Odocoileus i inne. W Polsce mianem tym określa się jelenia szlachetnego.Przewód pęcherzykowy (łac. ductus cysticus) – przewód doprowadzający i odprowadzający żółć z pęcherzyka żółciowego. U człowieka ma on długość ok 4 cm. Przewód pęcherzykowy stanowi element zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych. Ściana przewodu pęcherzyka żółciowego jest pofałdowana. Błona śluzowa przewodu tworzy fałd spiralny (łac. plica spiralis), składający się z wielu wpukleń obejmujących od 1/3 do 2/3 obwodu. W normalnych warunkach, przewód jest drożny w obie strony. Na skutek skurczu mięśniówki przewodu przepływ żółci może zostać zahamowany.
    Rak pęcherzyka żółciowego (łac. adenocarcinoma vesicae fellae, ang. gallbladder cancer) – choroba nowotworowa pęcherzyka żółciowego, powstająca wskutek nowotworowej transformacji nabłonka gruczołowego wyścielającego światło narządu. Jest rzadkim nowotworem, źle rokującym ze względu na długo bezobjawowy przebieg.

    Pęcherzyk żółciowy (łac. vesica fellea) (zwany też niepoprawnie woreczkiem żółciowym) – gruszkowaty narząd służący do magazynowania i zagęszczania żółci do czasu, aż będzie potrzebna do emulgacji tłuszczu.

    Niektóre gatunki ssaków (np. koń, jeleń, szczur) nie posiadają pęcherzyka żółciowego, a żółć spływa do dwunastnicy przewodem wątrobowym.

    Kamica żółciowa (łac. Cholelithiasis, choledocholithiasis, cholecystolithiasis) - choroba polegająca na powstawaniu tzw. złogów, czyli kamieni żółciowych w drogach żółciowych. Kamienie mogą być pojedyncze lub mnogie, przy czym mogą powstawać w samym pęcherzyku żółciowym lub w przewodach żółciowych wskutek wytrącania się z żółci złogów cholesterolu, bilirubiny, białka, węglanu wapnia i bilirubinianu wapnia. Kamica pęcherzyka żółciowego prowadzi często do jego przewlekłego zapalenia. Kamica przewodów żółciowych może powodować ich częściowe lub całkowite zatkanie, co prowadzi do żółtaczki mechanicznej; bywa też przyczyną ostrego zapalenia trzustki w wyniku zatkania przewodu trzustkowego.Cholecystokinina (CCK, dawniej znana również jako pankreozymina; ATC: V04 CK02) – rodzina hormonów peptydowych, działających w obrębie układu pokarmowego oraz ośrodkowego układu nerwowego.

    Anatomia[]

    Mechanizm zagęszczania żółci w pęcherzyku żółciowym

    Pęcherzyk żółciowy ma długość 10 centymetrów i wygląda ciemniej od wątroby ze względu na dużą zawartość żółci. Jest połączony z wątrobą i dwunastnicą poprzez drogi żółciowe. Anatomicznie, pęcherzyk dzielimy na trzy części:

    Zapalenie pęcherzyka żółciowego – stan zapalny pęcherzyka żółciowego spowodowany przede wszystkim kamicą żółciową.Hepatologia – dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami, budową i funkcjonowaniem wątroby oraz pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. W Polsce nie należy do specjalności lekarskich, w 2007 roku została uznana za umiejętność lekarską, ale akt prawny ustanawiający taki stan rzeczy stracił ważność w 2008 roku. Poradnictwem z zakresu hepatologii w Polsce zajmują się tradycyjnie specjaliści chorób zakaźnych, a także gastroenterolodzy. W rozporządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 2006 roku widnieje zapis, że poradnie hepatologiczne powinny być prowadzone przez lekarzy gastroenterologów, natomiast specjaliści chorób zakaźnych powinni prowadzić jedynie poradnie dla chorych z wirusowym zapaleniem wątroby (poradnie WZW). Według opinii Prezesa Polskiego Towarzystwa Hepatologicznego z 2006 roku hepatologia to dziedzina medycyny leżąca w kręgu zainteresowania lekarzy również innych specjalności.
  • dno (łac. fundus)
  • trzon (łac. corpus)
  • szyjkę (łac. collum) przechodzącą w przewód pęcherzykowy.
  • Unaczynienie i odpływ chłonki[]

    Pęcherzyk żółciowy jest unaczyniony przez tętnicę pęcherzykową (a. cystica) odchodzącą od prawej gałęzi tętnicy wątrobowej właściwej (od tętnicy wątrobowej wspólnej od pnia trzewnego). Odpływ krwi odbywa się przez żyłę pęcherzykową (v. cystica) uchodzącą do ż. wrotnej (10%) lub zdąża ona bezpośrednio do wątroby do wnęki wątroby kończąc się w sieci włosowatej zrazików wątroby.
    Chłonka odpływa w kierunku węzła chłonnego pęcherzykowego (nodus lymphaticus cysticus), leżącego w miejscu połączenia przewodu pęcherzykowego z przewodem wątrobowym, skąd uchodzi do węzłów znajdujących się przy tętnicy wątrobowej. Chłonka z części przylegającej do wątroby dostaje się do naczyń chłonnych miąższu wątroby.

    Zapalenie pęcherzyka żółciowego – stan zapalny pęcherzyka żółciowego spowodowany przede wszystkim kamicą żółciową.Tętnica wątrobowa wspólna (łac. arteria hepatica communis) - jedna z trzech gałęzi pnia trzewnego (łac. truncus coeliacus. Jest mniejsza od tętnicy śledzionowej, ale większa od tętnicy żołądkowej lewej, dwóch pozostałych arterii odchodzących z pnia trzewnego.

    Unerwienie[]

    Unerwienie pochodzi od splotu wątrobowego, który wraz z komórkami zwojowymi tworzy sieć wokół szyjki. Komponenta przywspółczulna pochodzi od nerwu błędnego - jego podrażnienie powoduje: skurcz błony mięśniowej pęcherzyka, rozkurcz m. zwieracza bańki wątrobowo-trzustkowej. Gałązki somatyczne biegną od nerwu przeponowego prawego. W przypadku patologii pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych powoduje to promieniowanie bólu do prawej łopatki.

    Żółć (łac. bilis lub fel, gr. chole) – płynna wydzielina wątroby, jedna z substancji wspomagających soki trawienne.Pień trzewny (łac. truncus coeliacus lub truncus celiacus) – krótka tętnica o szerokim promieniu, która jest najwyżej położonym większym odgałęzieniem aorty brzusznej. Jest jedną z trzech gałęzi trzewnych - wraz z tętnicą krezkową górną i tętnicą krezkową dolną.
    Model dróg żółciowych z widocznym pęcherzykiem żółciowym

    Funkcje[]

    Pęcherzyk żółciowy może magazynować około 60 ml żółci. Podczas magazynowania żółć ulega również zagęszczeniu.

    Żółć ulega uwolnieniu z pęcherzyka dzięki skurczom zainicjowanym przez cholecystokininę.

  • Pęcherzyk żółciowy jest połączony przewodem pęcherzykowym z przewodem wątrobowym wspólnym (prowadzącym do wątroby) oraz z przewodem żółciowym wspólnym prowadzącym do dwunastnicy (dokładniej do brodawki Vatera).
  • Podczas głodu żółć produkowana w wątrobie trafia do pęcherzyka żółciowego. Podczas posiłku nagromadzona żółć jest uwalniana do dwunastnicy.
  • Funkcją żółci jest wspomaganie trawienia poprzez emulgację tłuszczów.
  •  Osobny artykuł: trawienie.

    Stany chorobowe[]

  • kamica pęcherzyka żółciowego
  • zapalenie pęcherzyka żółciowego
  • ropniak pęcherzyka żółciowego
  • wodniak pęcherzyka żółciowego
  • polip pęcherzyka żółciowego
  • rak pęcherzyka żółciowego
  • Zobacz też[]

  • Gastroenterologia
  • Hepatologia
  • Kamica żółciowa
  • Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Emulgacja – proces łączenia dwóch niemieszalnych substancji, z których przynajmniej jedna jest cieczą, prowadzący do powstania trwałej emulsji. W organizmie człowieka zachodzi ona w dwunastnicy pod wpływem żółci i polega na rozbiciu dużych cząsteczek tłuszczów na mniejsze, bardziej przyswajalne w dalszej części układu pokarmowego.Brodawka Vatera, brodawka większa dwunastnicy (łac. papilla Vateri, papilla duodeni major) – miejsce, w którym żółć i sok trzustkowy dostają się do dwunastnicy. Jest to małe, bańkowate uwypuklenie wnętrza dwunastnicy, w którym przewód żółciowy wspólny i przewód trzustkowy łączą się, tworząc krótkie rozszerzenie – bańkę wątrobowo-trzustkową, inaczej bańkę Vatera (łac. ampula hepatopancreatica).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Obwodowy układ nerwowy – część układu nerwowego przekazująca informacje pomiędzy ośrodkowym układem nerwowym a poszczególnymi narządami. Składa się ze zwojów oraz nerwów zbudowanych z włókien należących do układu somatycznego i autonomicznego.
    Dwunastnica (łac. duodenum) – u człowieka rurowaty narząd długości 25–30 cm, wychodzący z żołądka i stanowiący początkowy odcinek jelita cienkiego. Początkowy odcinek dwunastnicy łączy się z odźwiernikiem żołądka, końcowy przechodzi w jelito czcze. Dwunastnica leży na wysokości pierwszego kręgu lędźwiowego. W kształcie przypomina literę C, a raczej podkowę zwróconą wypukłą częścią ku stronie prawej, wklęsły obwód obejmuje głowę trzustki. Do zstępującego odcinka dwunastnicy uchodzą wspólnie przewód żółciowy i przewód trzustkowy. Długość dwunastnicy w IV w p.n.e Herofilus określił na 12 szerokości palców, stąd nazwa tego odcinka jelita.
    Tętnica wątrobowa właściwa (łac. arteria hepatica propria) – krótkie (2–2,5 cm) naczynie tętnicze powstające z tętnicy wątrobowej wspólnej. Biegnie w więzadle wątrobowo-dwunastniczym do wątroby po lewej od przewodu żółciowego wspólnego, do przodu od żyły wrotnej.
    Tłuszcze – zwyczajowa nazwa grupy lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych, głównie triacylogliceroli. Reszty kwasowe występujące w cząsteczkach tłuszczów zawierają zwykle od 12 do 18 atomów węgla.
    Przewód żółciowy wspólny (łac. ductus choledochus communis) – jest to droga przepływu żółci z pęcherzyka żółciowego i wątroby. Powstaje z przewodu wątrobowego wspólnego, który oddawszy przewód pęcherzykowy, staje się przewodem żółciowym wspólnym. Biegnie w obrębie więzadła wątrobowo-dwunastniczego na prawo od tętnicy wątrobowej właściwej i do przodu od żyły wrotnej. Ma średnicę ok. 5 mm oraz długość ok. 7 cm. W jego przebiegu wyróżnia się części: naddwunastniczą, zadwunastniczą i śródścienną, która uchodzi wraz z przewodem trzustkowym głównym (Wirsunga) na brodawce większej na ścianie tylno-przyśrodkowej części zstepującej dwunastnicy. U końca zwykle rozszerza się tworząc bańkę wątrobowo-trzustkową.
    Gastroenterologia, gastrologia - dziedzina medycyny zajmująca się czynnościami i schorzeniami układu pokarmowego; przełyku, żołądka, jelit, odbytu i gruczołów trawiennych (wątroba, trzustka) oraz dróg żółciowych.
    Zapalenie pęcherzyka żółciowego – stan zapalny pęcherzyka żółciowego spowodowany przede wszystkim kamicą żółciową.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.04 sek.