• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Późniejsza dynastia Liang

    Przeczytaj także...
    Ouyang Xiu (chiń. upr.: 欧阳修; chiń. trad.: 歐陽脩; pinyin: Ōuyáng Xiū; Wade-Giles: Ou-yang Hsiu; imię pośmiertne: chiń. upr.: 文忠; pinyin: Wénzhōng; dosł. „Kulturalny i Lojalny”; (ur. 1007 – zm. 22 września 1072) – jeden z największych uczonych chińskich, człowiek renesansu epoki Song: polityk, poeta i historyk. Jeden z „ośmiu wielkich mistrzów prozy epok Tang i Song", autor wielkiej kroniki Xin Tang Shu, znaczący autor poezji fu, shi i ci, ucieleśnienie chińskiego ideału polityka-filozofa-literata.Kitanowie – koczowniczy lud azjatycki, który w X wieku zdominował obszar rozciągający się od Korei na wschodzie do Ałtaju na zachodzie i podbijając część północnych Chin ustanowił Dynastię Liao (907-1125). Od nazwy tego ludu pochodzi "Kataj", jedna ze starszych nazw Chin w językach europejskich.
    Dynastia Song (chiń.: 宋朝; pinyin: Sòng Cháo; Wade-Giles: Sung Ch’ao) – dynastia panująca w Chinach od 960 do 1279 roku, po okresie Pięciu Dynastii i Dziesięciu Królestw, a przed panowaniem dynastii Yuan. Był to pierwszy rząd na świecie, który emitował pieniądz papierowy i pierwszy rząd chiński, który ustanowił stałą marynarkę wojenną. Za czasów tej dynastii po raz pierwszy użyto prochu strzelniczego, jak również odróżniono północ prawdziwą od magnetycznej.

    Późniejsza dynastia Liang (chiń. upr.: 后梁; chiń. trad.: 後梁; pinyin: Hòu Liáng) – krótkotrwałe państwo powstałe w północnych Chinach po upadku dynastii Tang, jedna z Pięciu Dynastii.

    Geneza[]

    Dynastia Tang zrujnowana przez powstanie An Lushana nie osiągnęła już dawnej potęgi. Choć w IX w. nastąpiła znacząca odbudowa, zwłaszcza ekonomiczna, jej efekty zniszczyło powstanie Huang Chao, w następstwie którego cesarstwo Tangów przestało de facto istnieć jako spójny organizm państwowy. Jeden z dowódców rebelii Huang Chao, Zhu Wen w 901 zdobył Chang’an, stolicę Tangów, trzy lata później zabił cesarza i osadził na tronie marionetkowego władcę, którego wszakże również zgładził w 907, kończąc tym samym dynastię Tang; równocześnie proklamował powstanie nowego państwa - dynastii Liang.

    Huai He (chin.: 淮河; pinyin: Huái Hé) – rzeka we wschodnich Chinach o długości 1094 km i powierzchni dorzecza 186 000 km², lewy dopływ Jangcy. Na całej swej długości płynie przez Nizinę Chińską. Duże wahania stanu wód, w okresie letnim zasilana opadami monsunowymi rozlewa się na szerokość ponad 20 km, prowadząc wtedy nawet do 20 tys. m³ wody/s. Rzeka płynie w obwałowaniach, w znacznej części powyżej poziomu otaczającej niziny, co powoduje katastrofalne powodzie (np. w 1938 roku – 600 tys. ofiar w ludziach). W latach pięćdziesiątych niebezpieczeństwo powodzi znacznie ograniczono, wykonując rozległe prace regulacyjne i budując liczne zbiorniki.Pięć Dynastii i Dziesięć Królestw (chiń. upr.: 五代十国; chiń. trad.: 五代十國; pinyin: Wǔdài Shíguó; 907-960) - burzliwy okres w historii Chin, pomiędzy upadkiem Dynastii Tang, a powstaniem Dynastii Song. W północnej części Chin nastało wówczas po kolei pięć dynastii, w południowej - powstało kilka niezależnych państewek, która tradycyjnie nazywa się Dziesięcioma Królestwami (według niektórych historyków było ich 11). Równocześnie, na północnym wschodzie, rozpoczęła swe panowanie dynastia Liao.

    Terytorium i charakter państwa[]

    Chiny w chwili upadku Późniejszej dynastii Liang (zaznaczonej na bladożółto)

    Państwo dynastii Liang (określenie "późniejsza" zostało nadane przez historyków, by odróżnić ją od innych państw o tej samej nazwie) zajmowało terytorium od wybrzeża Pacyfiku na wschodzie do północnego Syczuanu na zachodzie i od Huai He na południu do dawnej granicy tangowskiej na północy (mniej więcej do granicy z Mandżurią. Było jednym z wielu państw, na które rozpadła się monarchia tangowska i niejedynym, którego władca przybrał tytuł cesarza (kitańscy władcy z dynastii Liao też to uczynili). Określenie "dynastia" pochodzi od Ouyang Xiu, który w swych pracach historycznych wskazywał na ciągłość mandatu Niebios między dynastią Tang i następnymi "pięcioma dynastiami", aż do dynastii Song, której był urzędnikiem; legitymizował tym samym jej panowanie. Pozostałe państwa określił jako "królestwa" obniżając tym samym ich ważność.

    Hanyu pinyin – oficjalna transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego (putonghua) – urzędowego języka Chin – na alfabet łaciński.Dynastia Liao – dynastia pochodzenia kitańskiego panująca na terenie dzisiejszej Mandżurii, Mongolii oraz części północnych Chin w latach 907 - 1125.

    Zhu Wen kontrolował południową część prowincji Shanxi, ale nie udało mu się zdobyć Taiyuanu, gdzie siedzibę miał jego główny rywal Li Keyong. Ten ostatni, wzmocniony przymierzem z Kitanami, prowadził ciągłą wojnę przeciw państwu Zhu, a po jego śmierci tą samą politykę kontynuował jego syn Li Cunxu. Zhu Wenowi nie udało się ustanowić w pełni stabilnej struktury państwowej; był wrogo nastawiony do tangowskiej arystokracji, która stanowiła podstawę rządów tej dynastii. Między jej przetrzebionymi w wyniku rebelii An Lushana szeregami, a nowymi elitami, często militarnymi (do których należał sam Zhu) panowało ciągłe napięcie i konflikty. W efekcie państwu brakowało warstw rządzących.

    Uproszczone pismo chińskie (chin. upr. 简体字; chin. trad. 簡體字; pinyin jiǎntǐzì) to odmiana pisma chińskiego. Uproszczenia dokonano w Chińskiej Republice Ludowej w latach 50. XX wieku. Celem reformy było ułatwienie nauki pisma i walka z analfabetyzmem. Modyfikując ok. 50 proc. najbardziej skomplikowanych z używanych dotąd znaków cel ten osiągnięto. Pismo uproszczone używane jest także w Singapurze.Li Cunxu (chiń. upr.: 李存勗; chiń. trad.: 李存; pinyin: Lǐ Cúnxù), cesarz Zhuangzong (chiń. upr.: 庄宗; chiń. trad.: 莊宗; pinyin: Zhuāngzōng) późniejszej dynastii Tang

    Upadek[]

    Zhu Wen zginął w zamachu zorganizowanym przez jednego z synów 18 lipca 912. Niecały rok później, w marcu 913, zamachowca sam zginął z ręki młodszego brata. Państwo broniło się jeszcze dziesięć lat przed ciągłymi atakami sił rodu Li. Nawet po upadku stolicy i śmierci ostatniego władcy Liang, część oddziałów wciąż stawiała opór. Niemniej większość aparatu państwowego i większość wojsk przeszła pod panowanie nowej, Późniejszej dynastii Tang.

    Taiyuan (chin.: 太原; pinyin: Tàiyuán) – miasto o statusie prefektury miejskiej w środkowych Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Shanxi. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 2 809 501. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 3 304 023 mieszkańców. Ośrodek hutnictwa żelaza, przemysłu maszynowego, elektrotechnicznego, elektronicznego, chemicznego, włókienniczego, skórzano-obuwniczego, spożywczego; ośrodek szkolnictwa wyższego. Siedziba rzymskokatolickiej archidiecezji Taiyuan. Miasto posiada własny port lotniczy.Mandat Niebios (chiń.: 天命; pinyin: Tiānmìng) – tradycyjna teoria filozoficzna w Chinach, według której władca musi mieć poparcie Niebios (天), by rządzić. Mandat zyskują władcy sprawiedliwi, postępujący moralnie i obyczajnie, którzy dbają o swój lud. Jeżeli na tronie zasiada despota, Niebiosa mogą wycofać swój mandat, co sygnalizują poprzez np. zaćmienia, pojawienie się komety, klęski głodu, powodzie, trzęsienia ziemi, wojny itd. W takiej sytuacji sprawiedliwie jest wszcząć bunt przeciw władcy.

    Władcy[]

    Bibliografia[]

  • Peter Lorge: War, Politics and Society in Early Modern China, 900-1795. New York: Routledge, 2005. ISBN 978-0415316903.




  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Tradycyjne pismo chińskie (chin. trad. 繁體字, chin. upr. 繁体字, pinyin fántǐzì) to odmiana pisma chińskiego, w której znaki mają tradycyjną postać, umożliwiającą czytanie dawniejszych tekstów. Są one dość skomplikowane, dlatego w latach 50. XX wieku w ChRL wprowadzono reformę pisma, w wyniku czego powstały znaki uproszczone. Pismo tradycyjne jest używane w Republice Chińskiej na Tajwanie, oraz w Hongkongu i Makau. Nazywane jest także ortodoksyjnym, złożonym lub właściwym pismem chińskim.
    Późniejsza dynastia Tang (chiń. upr.: 后唐; chiń. trad.: 後唐; pinyin: Hòu Táng) to nazwa krótko istniejącej dynastii rządzącej częścią Chin w tak zwanym Okresie Pięciu Dynastii i Dziesięciu Królestw. Późniejsza Tang rządziła od 923 do 937 roku. Była pierwszą z trzech dynastii rządzonych przez Turków Shatuo. U szczytu potęgi kontrolowała większość północnych terytoriów chińskich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.