• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Półwysep Indochiński

    Przeczytaj także...
    Azja Południowo-Wschodnia – nazwa stosowana dla określenia regionu Azji obejmującego Półwysep Indochiński i Archipelag Malajski wraz z Filipinami. Obejmuje on zatem następujące państwa: Mjanma, Tajlandia, Kambodża, Laos, Wietnam, Malezja, Singapur, Indonezja, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny. Zajmują one powierzchnię około 4,495 mln km², z liczbą ludności przekraczającą 550 mln mieszkańców (szacunek na rok 2004).Saluin (chin. 怒江 Nù Jiāng; tyb. རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ།, Wylie rGyl mo rNGul chu, ZWPY Nag qu; birm. သံလွင်မြစ်) – rzeka w Chinach i Mjanmie o długości 2400 km i powierzchni dorzecza wynoszącej 325 tys. km². Swoje źródła rzeka ma w lodowcach gór Tangla. Saluin przepływa przez wyżyny: Tybetańską, Junnan-Kuejczou oraz Szan. W górnym biegu posiada liczne progi i wodospady. Wpada deltą do Morza Andamańskiego. Nie ma większych dopływów. Wahania poziomu między okresem suszy a monsunów wynoszą blisko 27 m.
    Menam (taj. Chao Phraya) – rzeka na Półwyspie Indochińskim w zachodniej Tajlandii. Przy jej ujściu do Zatoki Tajlandzkiej położony jest Bangkok, stolica Tajlandii. Długość ok. 365 km, powierzchnia dorzecza 160 tys. km². Menam powstaje z połączenia rzek: Ping (590 km) i Nan (627 km), płynie przez Nizinę Menamu (Czau Praja) a uchodząc do Zatoki Tajlandzkiej tworzy rozległą deltę. Jest wykorzystywana do nawadniania, żeglugi i spławu drewna.
    Indochine.png

    Półwysep Indochińskipółwysep w Azji Południowo-Wschodniej, oblewany od wschodu wodami Morza Południowochińskiego i Zatoki Tajlandzkiej (Ocean Spokojny), a od zachodu – Morza Andamańskiego i Zatoki Bengalskiej. Na południu znajduje się półwysep podrzędny o wydłużonym kształcie – Półwysep Malajski.

    Katarakta – rodzaj progu rzecznego zbudowanego ze skał bardzo odpornych na erozję, sąsiadujących ze skałami mniej odpornymi, wyżłobionymi głębiej przez rzekę. Na styku tych dwóch rodzajów skał powstaje rodzaj zapory pokonywanej przez wodę w gwałtowny sposób. Katarakty są tworzone zazwyczaj ze skał krystalicznych w obrębie zwartych koryt rzecznych (np. na Nilu, Huang He). Są poważnymi barierami w żegludze rzecznej i najczęściej bywają spławne jedynie w porze deszczowej. Termin ten używany jest najczęściej w odniesieniu do rzek Afryki.Czwartorzęd (Q) – najmłodszy okres ery kenozoicznej, który zaczął się 2,588 mln lat temu z końcem neogenu i trwa do dziś. Dzieli się na:

    Półwysep odznacza się urozmaiconą rzeźbą terenu. W jego wnętrzu przebiegają południkowo wąskie i wysokie łańcuchy górskie. Między nimi w dolinach płyną najważniejsze rzeki tego regionu: Irawadi, Saluin, Menam i Mekong.

    Charakterystyka[]

    Półwysep Indochiński zajmuje około 2,3 mln km² powierzchni, jest więc równy wielkością takim krajom jak Algieria w Afryce bądź Kazachstan w Azji. Silnie rozczłonkowany, zdobny – szczególnie u zachodnich wybrzeży – girlandami większych i mniejszych wysepek, przechodzi na południowym swym krańcu w wąski jęzor Półwyspu Malajskiego, na północnym zachodzie zaś ginie w gęsto zadrzewionych górach pogranicza Birmy i Chin.

    Łańcuch górski – teren górski o równolegle ułożonych pasmach wraz z kotlinami i przylegającymi doń pogórzami.Dynastia Qin (chiń. upr.: 秦朝; chiń. trad.: 秦朝; pinyin: Qín Cháo; Wade-Giles: Ch’in Ch’ao) – pierwsza dynastia zjednoczonego Cesarstwa Chińskiego, założona w 221 r. p.n.e. przez Pierwszego Cesarza (który dokonał zjednoczenia). Aczkolwiek krótkotrwała, stworzyła silny, scentralizowany aparat państwowy, oparty na ujednoliconym prawie, pieniądzu i służbie administracyjnej. Obalona na skutek ludowego powstania w roku 206 p.n.e., ale zwycięzcy wykorzystali osiągnięcia państwowości Qin, by na tej podstawie zbudować długotrwałą i potężną dynastię Han.

    W budowie geologicznej Półwyspu Indochińskiego wyróżnia się trzy rejony: masyw indochiński, pasma mezozoiczne oraz pasma fałdowe Birmy. Budują je różnorodne skały metamorficzne, magmowe i osadowe powstałe od archaiku do czwartorzędu. Starsze zostały nawet kilkakrotnie przefałdowane, a część z nich została zmetamorfizowana w czasie orogenezy kaledońskiej, waryscyjskiej i alpejskiej. Obecny kształt zawdzięcza orogenezie alpejskiej, w czasie której pasma górskie zostały wydźwignięte, powstały zapadliska tektoniczne i pokrywy skał wulkanicznych.

    Morze Południowochińskie, (chiń. 南海 Nán Hǎi, wietn. Biển Đông, indonez., malajskie Laut Tiongkong Selatan, khmerskie Samot Czen, ang. South China Sea) – morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego.Zapadlisko tektoniczne – część ziemskiej skorupy obniżona ruchami tektonicznymi, ograniczona uskokami (rów tektoniczny). Jest to zjawisko częste na przedpolu gór (na przykład Zapadlisko przedkarpackie) i w obszarach orogenu (na przykład Zapadlisko Saary).

    Rzeźba terenu jest tu niezwykle urozmaicona, klimat monsunowy, przechodzący na południu w tropikalny, bardzo wilgotny. Cały obszar przecinają liczne rzeki, z których największe to Menam, Saluin, Irawadi i – najdłuższa ze wszystkich – Mekong. Ta droga wodna jest żeglowna na odcinku 700 km, zaś podczas wysokiego stanu wód nawet 1600 km. Łączy terytoria Chin, Laosu, Kambodży i Wietnamu. W sumie liczy sobie blisko 4500 km długości, co daje jej dwunaste miejsce na liście rzek świata – tuż za azjatyckim Amurem i północnoamerykańską Mackenzie – oraz siódme w Azji. Nad tą właśnie rzeką – lub w jej pobliżu – rozlokowały się największe i najważniejsze miasta regionu: Luang Prabang, Wientian, Phnom Penh i Sajgon, zwany od roku 1975 Ho Chi Minh.

    Indochiny – dawna nazwa regionu w południowo-wschodniej Azji, który pochodzi z okresu, gdy był kolonią Francji pod pełną nazwą francuskich Indochin. Nazwa stosowana również dla określenia wschodniej części Półwyspu Indochińskiego (Azja Południowo-Wschodnia), obejmującej współcześnie państwa Laos, Kambodża i Wietnam. Nazwa ta została nadana przez Europejczyków, którzy zwrócili uwagę na wpływ kultury chińskiej i hinduskiej na kulturę rodzimą tego obszaru.Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.

    Mekong swoje źródło ma wysoko, na Wyżynie Tybetańskiej, uchodzi do wód Morza Południowochińskiego. Na niemal całej swej długości płynie nie tknięta cywilizacją; przecinają jej nurt zaledwie dwie tamy i kilka mostów. Rzeka opuszcza Laos w ryku 10-kilometrowej długości katarakt zwanych Wodospadami Khone. One to właśnie w XIX wieku pogrzebały francuskie marzenia o swobodnym handlu z Chinami. Wbiegłszy na terytorium Wietnamu rzeka zaczyna dzielić się – najpierw na dwoje, a w trakcie przebywania ogromnej delty (70 tys. km²!) na siedem głównych kanałów. Łączna długość wszystkich dróg wodnych w delcie wynosi ponad 3,6 tys. kilometrów. Ten błotnisty, wilgotny teren zamieszkuje prawie 15 milionów ludzi.

    Laos (Lao, Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna – Sathalanalat Paxathipatai Paxaxôn Lao) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Indochińskim. Stolica Wientian (180 tys. mieszkańców), główna rzeka Mekong. Na północy Laos graniczy z Mjanmą i Chinami, na wschodzie z Wietnamem, na południu z Kambodżą, a na zachodzie z Tajlandią.Annam − (chin.: 安南, pinyin: Ānnán; wiet.: An Nam − Uspokojone Południe) historyczna nazwa związana z Wietnamem.

    Historia[]

    Pierwsze organizmy państwowe powstające w Delcie i na wschodnich wybrzeżach Półwyspu zawdzięczają swe istnienie osadnikom z Indii, którzy zaczęli się tu pojawiać w bliżej nieokreślonej przeszłości – najprawdopodobniej pomiędzy VI a III wiekiem p.n.e. Jakkolwiek jednak krainy wnętrza Indochin pozostały wierne wpływom subkontynentu, wschodnie pobrzeże, a więc obecny Wietnam, rychło uległo politycznemu, kulturalnemu i religijnemu naciskowi z północy, od strony Chin. Oto bowiem w roku 221 p.n.e. Chiny – dotąd podzielone – zjednoczył pod swym berłem pierwszy w dziejach cesarz, Qin Shi Huang z dynastii Qin, którego armie – pokonawszy wewnętrznych przeciwników i rywali – sięgnęły po nowe zdobycze: Koreę na północy i Annam (czyli północny Wietnam) na południu.

    Monsun, (z grec. μουσώνες - zmienny) układ wiatrów, które zmieniają swój kierunek na przeciwny w zależności od pory roku. Są to wiatry sezonowe między oceanem a lądem.Mekong (chiń.: 瀾滄江, Láncāng Jiāng; taj.: แม่น้ำโขง; Me Nam Khong, tybet.: རྫ་ཆུ་, Wylie: rDza chu, ZWPY: Za qu; wiet.: Mê Kông; laot.: ແມ່ນ້ຳຂອງ) – najdłuższa rzeka na Półwyspie Indochińskim (4. w Azji, 9. na świecie).

    Niedługo jednak Shi Huangdi cieszył się nowym nabytkiem. Jeden z jego własnych generałów, Zhao Tuo, zajął zdobycze na południu, zmienił imię na Triệu Đà i ogłosił się władcą niepodległego państwa Nam Việt, które rychło sięgało niemal po dzisiejsze Huế. I choć w roku 111 p.n.e. Chiny ponownie podbiły niepokorne państwo, należy przyznać, że Wietnam jako taki władców Państwa Środka nie interesował. Przykładali więcej wagi do Funanu (dzisiejsza Kambodża) i ujścia Mekong niż do nieprzyjaznego, porosłego bagnistą dżunglą kraiku, zwanego raz Linyi, raz Czampa.

    Zatoka Bengalska (beng. Vagopasagar, birm. Bingali Pinko, ang. Bay of Bengal, hindi Bagal ki Khari) – część Oceanu Indyjskiego znajdująca się pomiędzy Półwyspem Indyjskim, wyspą Cejlon oraz archipelagami Andamany i Nikobary. Jej powierzchnia wynosi 2,191 mln km², średnia głębokość 2586 m, a maksymalna dochodzi do blisko 5258 m. Temperatura wody waha się w zimie od 25 °C (część północna) do 27 °C (część południowa), w lecie dochodzi do ponad 28 °C. Zasolenie wynosi ok. 30-34‰. Pływy dochodzą do 10,7 m.Louangphrabang (lao: ຫລວງພະບາງ IPA: luaŋ pʰabaːŋ; również zapisywany Luang Prabang) – dawna stolica Laosu, nazywanego niegdyś "królestwem miliona słoni"; miasto leżące w północnej części kraju nad rzeką Mekong, w prowincji Louangphrabang, której jest stolicą. Jest oddalone od Wientianu (obecnej stolicy Laosu) o około 425 km. Zamieszkuje je ok. 58 000 ludzi – jest to czwarte pod względem wielkości miasto kraju.

    Wojska chińskie nieraz zmuszane były do interwencji, ale jedynie z powodu działalności osławionych piratów malajskich, którzy tu posiadali swoje liczne kryjówki.

    Zobacz też[]

  • Indochiny
  • Indochiny Francuskie



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Orogeneza (ruchy orogeniczne, górotwórczość, ruchy górotwórcze, fałdowanie) – powstawanie gór z przyczyn tektonicznych.
    Kazachstan, Republika Kazachstanu (kaz. Қазақстан, Қазақстан Республикасы, trl. Ķazaķstan, Ķazaķstan Respublikasy, trb. Kazakstan, Kazakstan Respublikasy; ros. Казахстан, Республика Казахстан trl. Kazahstan, Respublika Kazahstan, trb. Kazachstan, Riespublika Kazachstan) – państwo leżące częściowo w Azji (88% powierzchni) i częściowo w Europie (12% powierzchni – tereny na zachód od rzeki Emba), powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Graniczy z następującymi państwami: Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12 187 km. Kazachstan ma również dostęp do największego jeziora świata – Morza Kaspijskiego – na długości 2340 km.
    Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.
    Subkontynent – zwarta, duża powierzchnia lądowa, stanowiąca część kontynentu. Kryterium pozwalającym wyróżniać subkontynent jest jego pewna odmienność w stosunku do całości kontynentu. Odmienność tę określają czynniki przyrodnicze, m.in. budowa geologiczna, obecność barier naturalnych (góry, morza), oraz geopolityczne i społeczno-ekonomiczne, np. odmienność religijna, kulturowa czy gospodarcza.
    Indochiny Francuskie – dawna kolonia francuska na Półwyspie Indochińskim (Azja Południowo-Wschodnia), w jego wschodniej części nazywanej przez Europejczyków właśnie Indochinami. Obecnie niepodległe państwa: Laos, Kambodża i Wietnam.
    Skały osadowe (sedymentacyjne) – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał magmowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstają przez nagromadzenie się materiału przynoszonego przez czynniki zewnętrzne (np. wodę, lodowiec, wiatr), na skutek jego osadzania się lub wytrącania z roztworu wodnego. Nauka zajmująca się powstawaniem skał osadowych to sedymentologia.
    Orogeneza hercyńska (orogeneza waryscyjska) – okres intensywnych ruchów górotwórczych zachodzących w paleozoiku, pomiędzy późnym sylurem a końcem permu. W ich wyniku powstały góry określane mianem hercynidów lub waryscydów.

    Reklama