• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Owocnia

    Przeczytaj także...
    Pestkowiec (ang. drupe, stone fruit, łac. drupa) – rodzaj owocu mięsistego. Podczas tworzenia się pestkowców zewnętrzna część owocni (egzokarp) tworzy skórkę, środkowa część (mezokarp) mięśnieje, a wewnętrzna część (endokarp) twardnieje i drewnieje. Twarda, wewnętrzna część owocni nazywana jest pestką i różni ten typ owocu od jagody, która jest zmięśniała w całości.Diaspora (gr. dia – przez, na wskroś, sporos – nasiono) – dowolny twór, który służy do rozmnażania i rozprzestrzeniania rośliny lub grzyba. Diasporą może być zarówno cały organizm, jak i jego część zdolna do wyrośnięcia w nowy organizm. Diaspory dzielą się na generatywne i wegetatywne. Do pierwszych należą nasiona, owoce i owocostany, do diaspor wegetatywnych należą: fragmenty plechy, bulwy i bulwki, kłącze, turiony, rozmnóżki, zarodniki.
    Owoc (łac. fructus) − w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka, zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.
    Warstwy owocni otaczającej nasiono pestkowca

    Owocnia (perykarp) – część owocu, powstająca ze ściany zalążni (tj. z jednego lub wielu owocolistków). Jeżeli owocnia powstaje z zalążni dolnej jest nazywana ścianą owocu. Owocnia otacza nasiona do czasu osiągnięcia przez nie dojrzałości, a w przypadku owoców beznasiennych (partenokarpicznych) buduje cały owoc.

    Nasiono, nasienie (łac. semen) – organ roślin nasiennych powstający z zapłodnionego zalążka i składający się z zarodka otoczonego tkanką zapasową i osłoniętego łupiną nasienną. Zarodek jest nowym organizmem roślinnym. Tkanka spichrzowa umożliwia wzrost zarodka w pierwszym okresie rozwoju, a łupina nasienna pełni funkcję ochronną.Komórka roślinna – podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna budująca organizm rośliny, mająca zdolność wymiany materii z otoczeniem i jej przetwarzania. Pod względem kształtu komórki roślinne można podzielić na:

    Ze względu na różną genezę powstania i różnorodne kierunki rozwoju ewolucyjnego sposobów rozsiewania diaspor, budowa i funkcje owocni są bardzo zmienne u różnych rodzin i rodzajów roślin. U starszych linii rozwojowych owocnia pełni często funkcję prostego pojemnika na nasiona, chroniącego je w czasie rozwoju. U wielu pełni różnorodne funkcje podczas rozsiewania nasion, przy czym w licznych grupach systematycznych obserwuje się ewolucję w kierunku jednonasienności i funkcjonowanie owocni jako diaspory zintegrowanej z nasionem.

    Owocolistek – element słupka kwiatu roślin nasiennych, organ homologiczny z żeńskimi liśćmi zarodnionośnymi (makrosporofilami). Owocolistki mogą się zrastać pojedynczo lub po kilka, tworząc słupki. W czasie kwitnienia owocolistek składa się z dwóch części - dojrzałej, tworzącej znamię i szyjkę słupka, oraz merystematycznej, tworzącej zalążnię. Część merystematyczna rozwija się dalej po zapłodnieniu, tworząc owocnię. W obrębie zalążni miękisz asymilacyjny owocolistków prowadzi fotosyntezę, której celem jest produkcja tlenu, wydzielanego do komory zalążni, gdzie rozwijają się zalążki.Zalążnia (ovarium) – rozszerzona, dolna część słupka kwiatowego (pistillum) u roślin okrytonasiennych. Powstaje w wyniku zrośnięcia jednego lub więcej owocolistków, tworzących ściany komory zalążniowej. Zalążnia w słupku zbudowanym z jednego owocolistka jest zawsze jednokomorowa. Jeśli owocolistków jest więcej, ale zrastają się brzegami – także tworzą komorę pojedynczą. Jeśli brzegi owocolistków wchodzą do wnętrza, a ściany zalążni powstają w wyniku zrastania się ich zewnętrznych części to zalążnia może być wielokomorowa lub może zawierać niepełne przegrody. Jeśli to nie brzegi owocolistków, a wybujałe tkanki wyrastające z ich ścian dzielą komorę zalążni – nazywane są one fałszywymi przegrodami (np. u kapustowatych). Zalążnia utworzona z więcej niż jednego owocolistka nazywana bywa cenokarpem. W wyniku zrastania się owocolistków (zarówno pojedynczych, jak i wielu), ich górna powierzchnia staje się wewnętrzną ścianą zalążni. Nierzadko owocolistki zrastają się w dolnej części słupka, tworzącej zalążnię, podczas gdy wyżej rozchylają się tworząc odrębne szyjki i znamiona.

    Najczęściej owocnia składa się z trzech warstw. Zewnętrzna, egzokarp, jest cienka i składa się z pojedynczej warstwy komórek. Warstwa środkowa, mezokarp, w przypadku owoców suchych zwykle nie jest gruba, jednak w owocach mięsistych stanowi tkankę znacznej grubości. Warstwa wewnętrzna, endokarp, zwykle składa się z pojedynczej warstwy komórek, może też być wielowarstwowy. W owocach mięsistych endokarp często ulega zdrewnieniu tworząc pestkę otaczająca nasiono. W owocach partenokarpicznych owocnia wypełnia przestrzeń zajmowaną normalnie przez nasiona i tak np. w torebkach bananów wewnętrzna część owocni zarasta wnętrze komór nasiennych tworząc miąższ stanowiący jadalną część owocu.

    Partenokarpia – wytwarzanie owoców bez nasion, niepoprzedzone zapłodnieniem kwiatów. Następuje, gdy kwiat jest pobudzony do stworzenia owocu przez niewłaściwy pyłek lub inny czynnik i nie wytwarza nasion. Czynnikiem wywołującym partenokarpię może być nadmierna ilość auksyn. Nieznajomość tego zjawiska doprowadziła Grzegorza Mendla do zaniechania dalszych badań nad dziedziczeniem cech. Niektóre gatunki łatwo tworzą owoce beznasienne, co jest wykorzystywane w uprawie.Mezokarp (albedo) - w owocach roślin okrytozalążkowych środkowa warstwa owocni powstającej ze ścian zalążni. Znajduje się pomiędzy egzokarpem i endokarpem. O ile skrajne warstwy są zwykle cienkie (egzokarp tworzy skórkę na owocu, endokarp otacza nasiono, czasem drewnieje i tworzy pestkę), mezokarp bywa nierzadko silnie rozrośnięty. Ze względu na sposób jego wykształcenia wyróżnia się owoce soczyste (mezokarp gruby, mięsisty, tworzony przez miękisz, np. w pestkowcach) lub suche (mezokarp suchy, cienki, np. w strąkach).

    Przypisy

    1. Szweykowska Alicja, Szweykowski Jerzy: Botanika t.1 Morfologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 305-308. ISBN 83-01-13953-6.
    2. Zygmunt Hejnowicz: Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1985, s. 710-714.
    Endokarp – w botanice jest to wewnętrzna część owocu, która powstaje ze skórki okrywającej wewnętrzną stronę owocolistka. Endokarp może być w postaci pestki (owoce pestkowców - brzoskwinia, morela, wiśnia, śliwka), skórzasty (owoc jabłoni).Torebka (ang. capsule, łac. capsula) – typ owocu pojedynczego, pękającego, zwykle suchego. Torebka może być zbudowana z dwóch lub wielu owocolistków. Torebka może być jednokomorowa, podzielona na tyle komór, ile owocolistków lub częściowo podzielona tzw. przegrodami fałszywymi, nie dochodzącymi do środka owocu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Banan (Musa L.) – rodzaj roślin z rodziny bananowatych, obejmujący około 80 gatunków. Przedstawiciele są typowymi przedstawicielami flory międzyzwrotnikowej Azji, Afryki i Australii. Część gatunków dostarcza jadalnych owoców. Słowo banan pochodzi prawdopodobnie od arabskiego słowa banan, co oznacza palec, lub afrykańskiego języka wolof, w którym rośliny te określa się mianem banaana.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.01 sek.