• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Owiraptory

    Przeczytaj także...
    Owiraptory (Oviraptorinae) − grupa dinozaurów z rodziny owiraptorów. Od ingenii (Ingeniinae) różniły się posiadaniem grzebienia na głowie.Luoyanggia – rodzaj teropoda z rodziny owiraptorów (Oviraptoridae) żyjącego w późnej kredzie na obecnych terenach Azji. Został opisany w 2009 roku przez Lü Junchanga i współpracowników w oparciu o skamieniałości odnalezione w datowanych na cenoman osadach Basenu Ruyang na terenie chińskiej prowincji Henan. Holotyp obejmuje niekompletną żuchwę, fragmenty obręczy miednicznej, prawą kość biodrową, kulszową, niemal kompletną kość łonową oraz kości prawego śródstopia. Kość zębowa Luoyanggia była stosunkowo krótka i nie występowały w niej zęby. Spojenie kości szczęk kształtem przypominało literę V. Autorzy zaklasyfikowali Luoyanggia do rodziny Oviraptoridae i sugerowali jej bliskie pokrewieństwo z kaudipteryksem, stwierdzili jednak, że dokładniejsze ustalenie jej pozycji systematycznej zależy od odkrycia większej liczby skamieniałości. Oprócz szczątków Luoyanggia w cenomańskich osadach odkryto szczątki licznych dinozaurów – tamtejsza fauna była zdominowana przez duże zauropody, takie jak huanghetytan, Ruyangosaurus i Xianshanosaurus, obok których żyły mniejsze dinozaury roślinożerne, jak ankylozaur Zhongyuansaurus, oraz różnorodne teropody – ornitomimy, spinozaury, karcharodontozaury i przedstawiciele taksonów mogących należeć do dromeozaurów.
    Owiraptorozaury (łac. – „jaszczury złodzieje jaj”) – grupa teropodów, obejmująca takie dinozaury jak m.in. Oviraptor i Gigantoraptor. Podzielona jest ona na kilka rodzin. Owiraptorozaury są blisko spokrewnione z ptakami, a niektórzy badacze (np. Osmólska i inni, 2004) uważają je za wtórnie nielotne ptaki. Należą do większej grupy Oviraptoriformes, zdefiniowanej przez Paula Sereno jako obejmującej dinozaury bliżej spokrewnione z owiraptorem niż z wróblem.

    Owiraptory to rodzina teropodów, do której należą m.in.: ingenia, konchoraptor, owiraptor i odkryty w 2007 gigantyczny gigantoraptor.

    Banji – rodzaj teropoda z rodziny owiraptorów (Oviraptoridae) żyjącego w późnej kredzie na obecnych terenach Azji. Został opisany w 2010 roku przez Xu Xinga i Hana Fenglu w oparciu o kompletną czaszkę wraz z żuchwą odnalezioną w pobliżu miasta Ganzhou przez amatorskiego zbieracza skamieniałości, który przekazał ją Instytutowi Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii. Analiza skał otaczających kości sugeruje, że pochodzą one z górnokredowych osadów formacji Nanxiong. Morfologia szwów czaszki dowodzi, że w chwili śmierci holotyp był osobnikiem młodocianym. Banji miał wysoką czaszkę z kostnym grzebieniem, podobnie jak niektóre inne owiraptory. Od innych przedstawicieli Oviraptoridae różnił się obecnością bardzo długiego otworu nosowego, ciągnącego się wzdłuż grzebienia niemal do oczodołu. Nazwa gatunku typowego, Banji long, w języku chińskim oznacza „pasiasty grzebieniasty smok”.Celurozaury (Coelurosauria) – grupa teropodów definiowana filogenetycznie jako wszystkie te gatunki, które są bliższe ptakom niż karnozaurom. Należą do niej między innymi tyranozauroidy, dromeozaury, ornitomimozaury i ptaki. Dzisiaj występuje tylko jedna grupa celurozaurów – ptaki.

    Klasyfikacja[ | edytuj kod]

  • dinozaury (Dinosauria)
  • gadziomiedniczne (Saurischia)
  • teropody (Theropoda)
  • celurozaury (Coelurosauria)
  • maniraptory (Maniraptora)
  • owiraptorozaury (Oviraptorosauria)
  • Caenagnathoidea
  • owiraptory (Oviraptoridae)
  • gigantoraptor (Gigantoraptor)
  • mikrowenator (Microvenator)
  • sziksingia (Shixinggia)
  • banji (Banji)
  • luoyanggia (Luoyanggia)
  • Owiraptory dzielą się na dwie podrodziny:

    Mikrowenator (Microvenator) to wczesnokredowy teropod, którego nazwa oznacza mały szybki myśliwy. Pierwsze szczątki tego gada odkrył Barnum Brown na terenach północnoamerykańskiej Formacji Cloverly, obejmującej Montanę i Wyoming w 1930 r. Znalezione szczątki zostały oznaczone jako AMNH 3041 i składały się z zębów, 28 kręgów, 4 żeber, kości ramieniowej, kości promieniowej, kości łokciowej, fragmentów dłoni, kości łonowej, kości piszczelowej, części kości strzałkowej, kości skokowej, fragmentów stopy. Odkrywca uznał, że nowo odkryte zwierzę miało nieproporcjonalnie dużą głowę w stosunku do reszty ciała, dlatego je Megadontosaurus. (jaszczur z olbrzymimi zębami). Po dokładniejszych oględzinach znaleziska okazało się że to hybryda: zęby należały do deinonycha, a reszta szczątków do nieznanego wcześniej gatunku dinozaura. W 1970 Ostrom nadał nowo odkrytemu gadu dzisiejszą nazwę - Microvenator i dokonał jego formalnego opisu. Znalezione kości najprawdopodobniej należały do osobnika młodocianego. Obecnie mikrowenatora uważa się za bazalnego owiraptozaura. Długość dorosłego osobnika szacuje się na na ok. 3 m. Microvenator najprawdopodobniej jak swoi krewniacy był pokryty zaawansowanym upierzeniem i wysiadywał swoje jaja. Jest on jednym z najprymitywniejszych owiraptozaurów. Mógł się żywić jajami, jaszczurkami, mięczakami oraz małymi ssakami. Równie dobrze mógł być wszystkożercą. Obecnie formalnie uznaje się że do rodzaju Microvenator należy tylko jeden gatunek - Microvenator celer. Domiemany Microvenator chagyabi jest nomen nudum, a Microvenator chagyanensis pojawią się wyłącznie w liście fauny Zhaunga i Li z 1997 r. Ze względu na podobieństwo nazw Microvenator chagyabi i Microvenator chagyanensis uważają, że ten drugi jest synonimem M. chagyabi. Wymiary osobnika, do którego należały znalezione szczątki szacuje się na około 1,2-1,5 m długości, 0,5 m wysokości i 5-7 kg wagi.Gigantoraptor – rodzaj olbrzymich owiraptorozaurów drapieżnych dinozaurów , które żyły ok. 70 milionów lat temu w późnym okresie kredowym. Został odkryty w 2005 roku w formacji skalnej Dabasu Iren na chińskiej części pustyni Gobi w Mongolii Wewnętrznej.
  • Owiraptory (Oviraptorinae),
  • Ingenie (Ingeniinae).
  • Owiraptor (Oviraptor philoceratops) to niewielki teropod, którego nazwa oznacza ,,złodziej jaj lubiący ceratopsy". Jego nazwa pochodzi od tego, że pierwszą skamieniałość tego dinozaura – zmiażdżoną czaszkę, znaleziono obok rzekomych jaj protoceratopsa. Z tego powodu uznano, że owiraptor kradł jaja protoceratopsa i został zabity przez matkę broniącą gniazda. Dopiero późniejsze odkrycia szkieletów przedstawicieli rodziny Oviraptoridae wysiadujących gniazda i badania struktury rzekomych jaj protoceratopsa wykazały, że jaja odkrywane wraz ze skamieniałościami owiraptorów należały do nich, a nie do protoceratopsów. Owiraptor żył na terenach dzisiejszej Mongolii w późnej kredzie ok. 80-70 mln lat temu. Jego szczątki znalazł paleontolog Roy Chapman Andrews, a opisał Henry Fairfield Osborn w 1924.Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).




    Warto wiedzieć że... beta

    Ingenie (Ingeniinae) – podrodzina teropodów z rodziny owiraptorów (Oviraptoridae). Została nazwana przez Rinczena Barsbołda w 1981 roku, w jego publikacji opisującej gatunek „Ingenia” yanshini. Pierwszą definicję filogenetyczną przedstawili w 2004 roku Halszka Osmólska, Philip J. Currie i Barsbołd. Według niej klad Ingeniinae obejmuje ostatniego wspólnego przodka „Ingenia” yanshini i Conchoraptor gracilis oraz wszystkich jego potomków. Stwierdzili również, że Oviraptoridae dzieli się na dwa główne klady – Ingeniinae oraz Oviraptorinae. Paul Sereno stwierdził, że w takim przypadku lepszym rozwiązaniem mogło być nadanie obu tym grupom definicji typu branch-based w oparciu o ich najbardziej zaawansowanych przedstawicieli. Oprócz ingenii i konchoraptora do Ingeniinae w definicji Osmólskiej i współpracowników należą także Heyuannia i Khaan.
    Konchoraptor (Conchoraptor gracilis Barsbold, 1986) – mięsożerny, górnokredowy ptakopodobny dinozaur z grupy teropodów, którego szczątki znaleziono na terenie obecnej pustyni Gobi. Nazwa muszlowy rabuś, rabuś muszli ilustruje zmianę w poglądach naukowców, którzy początkowo uważali, że owiraptorozaury żywiły się głównie jajami, a obecnie coraz częściej mówią o możliwości używania bezzębnego dzioba do miażdżenia skorup małżów. Jak na owiraptorozaura, konchoraptor był małych rozmiarów (1-2 matry długości). Nie miał też grzebienia na czaszce. Z tych powowodów był początkowo brany za młodocianego przedstawiciela rodzaju Oviraptor. W roku 2007 opublikowano wyniki badań [1] nad odlewem puszki mózgowej konchoraptora znalezionej przez polskich paleontologów. Dinozaur okazał się mieć mózg pod pewnymi względami bardziej ptasi od mózgu archeopteryksa, oraz wysoki EQ.
    Teropody (Theropoda) – podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia); nazwa ("theropod") oznacza "stopa bestii".
    Ingenia” – rodzaj niewielkiego teropoda z grupy owiraptorozaurów, występującego na terenach dzisiejszej Mongolii pod koniec kredy, około 76-68 mln lat temu. Nazwa rodzajowa pochodzi od miejsca znalezienia pierwszych skamieniałości tego teropoda – Ingen Khoboor, a epitet naukowy honoruje A. L. Yanshina. Wszystkie znane szczątki tego dinozaura pochodzą z czerwonych warstw Khermeen Tsav (Mongolia).
    Dinozaury gadziomiedniczne (Saurischia) – rząd dinozaurów, u których budowa miednicy była podobna do budowy u współczesnych gadów, gdzie obie kości łonowe są zwrócone w dół i do przodu, a kości kulszowe w dół i do tyłu. Wśród nich były formy zarówno mięsożerne jak i roślinożerne, tak dwunożne jak i czworonożne. Mięsożerne miały zęby zakrzywione ku tyłowi, ostre, bocznie spłaszczone, o trójkątnym kształcie z ząbkowanymi krawędziami, a u form roślinożernych zęby na ogół były tępe i słupkowate. Niektóre zaawansowane Saurischia były bezzębne. Znane ze wszystkich kontynentów od późnego triasu do końca kredy. Wśród teropodów były największe drapieżne zwierzęta lądowe, a wśród zauropodów największe zwierzęta roślinożerne, jakie kiedykolwiek żyły na ziemi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.725 sek.