• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Owidiusz



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Tristia (z łac. Żale) – utwór autorstwa Owidusza składający się z elegii na śmierć Tibullusa i elegii w 5 księgach skierowanych do żony, przyjaciół i cesarza, pisany dystychem elegijnym.Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.

    Owidiusz, Publius Ovidius Naso (ur. 20 marca 43 p.n.e. w Sulmo, zm. 17 lub 18 n.e. w Tomis) – jeden z najwybitniejszych elegików rzymskich, najbardziej utalentowany poeta epoki Augusta, należący do młodszego pokolenia twórców augustowskich. Syn bogatego ekwity z Sulmony (środkowa Italia). Zrezygnował z kariery urzędniczej i poświęcił się pisarstwu. Znajomy Horacego, przyjaciel Propercjusza. Najbardziej znany z utworów o tematyce miłosnej: Ars amatoria (Sztuka kochania), Amores - Pieśni miłosne, a także poematu epickiego "Metamorfozy". Utwór Sztuka kochania (Ars amandi, Ars amatoria) w 1564 r. trafił do indeksu ksiąg zakazanych.

    Remedia Amoris (Lekarstwa na miłość) – 814-liniowy poemat dydaktyczny napisany po łacinie w 2 r. n.e. przez Owidiusza (43 p.n.e.–18 n.e.).Miłość – pojęcie wieloznaczne i trudne do zdefiniowania, odnoszone do uczuć, stanów emocjonalnych, relacji międzyludzkich, postaw.

    Spis treści

  • 1 Życie
  • 1.1 Młodość
  • 1.2 Sukcesy literackie
  • 1.3 Wygnanie do Tomis
  • 2 Ważniejsze dzieła
  • 2.1 Metamorfozy
  • 2.2 Fasti (Kalendarz poetycki)
  • 2.3 Amores (Miłostki)
  • 2.4 Heroidy
  • 3 Świat poetycki
  • 4 Lista utworów Owidiusza
  • 5 Przypisy
  • 6 Bibliografia
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Życie[]

    Młodość[]

    Owidiusz mówi o sobie wiele więcej niż inni rzymscy poeci. Informacje o jego biografii czerpie się głównie z jego poezji, zwłaszcza Tristia 4.10. Pozostałymi źródłami są Seneka i Kwintylian.

    Dakowie (zwani także Getami, Dako-Getami lub Geto-Dakami) – starożytny lud pochodzenia trackiego zajmujący Dację - tereny lewobrzeżnego Dunaju, na obszarze mniej więcej obecnego państwa rumuńskiego i częściowo węgierskiego, znany starożytnym Grekom już od VI w. p.n.e.. Pierwszym greckim autorem, który wymienił Getów był Hekatajos z Miletu, a jego informacje w całej rozciągłości potwierdził w swoich "Dziejach" Herodot w drugiej poł. V w. p.n.e. Według Strabona Dakowie nazywali siebie Dáoi. Jak wynika z badań archeologicznych Dakowie (lub też ich bezpośredni przodkowie) pojawili się na tych terenach już ok. 1700 r. p.n.e. i zamieszkiwali je aż do schyłku starożytności, ale już w nieco zmienionym składzie etnicznym, z domieszką innych nacji, najpierw po wojnach z Rzymianami na przeł. I i II w. n.e. (zakończonych podbiciem tych terenów przez Rzym w roku 106 n.e.) i kolonizacji rzymskiej, a następnie w wyniku tzw. "Wędrówki ludów", który to ruch migracyjny spowodował perturbacje etniczne w niemal całej Europie kontynentalnej. Stopniowo resztki Daków rozpłynęły się w napływowej ludności gockiej, germańskiej i później słowiańskiej.Ekwici (łac. equites, l.poj. eques) – średnio zamożna rzymska klasa społeczna, w skład której wchodzili kupcy, przedsiębiorcy, bankierzy, posiadający majątki o wartości minimum 400 000 sestercji (III w. p.n.e.). Symbolami przynależności do stanu ekwickiego było posiadanie konia (stąd nazwa ekwitów: łac. equus oznacza konia), noszenie stroju wojskowego zwanego trabea, złotego pierścienia oraz wąskiego purpurowego szlaku zdobiącego tunikę (szeroki nosili senatorowie).

    Owidiusz urodził się w mieście leżącym w dolinie Apeninów na wschód od Rzymu, w ważnej ekwickiej rodzinie. To była ważna data dla rzymskiej polityki: został zawiązany przez Oktawiana Augusta, Marka Antoniusza i Marka Lepidusa II triumwirat. Uczył się w Rzymie retoryki pod okiem takich nauczycieli, jak Aureliusz Fuskus i Marek Porcjusz. Szczególnie ten drugi wywarł na niego wpływ, to od niego zapożyczył wiele idei do swojej późniejszej twórczości. Studiował razem z bratem, który został oratorem. Ojciec Owidiusza posłał go do tej szkoły z myślą o tym, by syn został prawnikiem, lecz skłaniał się do bardziej twórczej działalności. Tak twierdzi Seneka Starszy.

    Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.Marek Antoniusz, Marcus Antonius (ur. 14 stycznia 83 p.n.e. w Rzymie, zm. 1 sierpnia 30 p.n.e.) – wódz i polityk rzymski w latach 61–30 p.n.e.

    Po śmierci dwudziestoletniego brata Owidiusz porzucił prawo i rozpoczął podróż po Atenach, gdzie pierwotnie miał się uczyć filozofii, jednak wolał nauki związane ze sztuką, literaturą i językiem. Później odbył podróż po Azji Mniejszej i Sycylii. Piastował pomniejsze stanowiska publiczne jako jeden z tresviri capitales i jednocześnie jako decemviri stlitibus iudicandis, ale zrezygnował z nich na rzecz poezji ok. 29–25 p.n.e., choć jego ojciec nie aprobował tej decyzji. Jego pierwsze przemówienie jest datowane na około 25 rok p.n.e., kiedy Owidiusz miał osiemnaście lat..

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Homer (st.gr. Ὅμηρος, Hómēros, nw.gr. Όμηρος) (VIII wiek p.n.e.) – grecki pieśniarz wędrowny (aojda), epik, śpiewak i recytator (rapsod). Uważa się go za ojca poezji epickiej. Najstarszy znany z imienia europejski poeta, który zapewne przejął dziedzictwo długiej i bogatej tradycji ustnej poezji heroicznej. Do jego dzieł zalicza się eposy: Iliadę i Odyseję. Grecka tradycja widziała w nim również autora poematów heroikomicznych Batrachomyomachia i Margites oraz Hymnów homeryckich. Żaden poeta grecki nie przewyższył sławą Homera. Na wyspach Ios i Chios wzniesiono poświęcone mu świątynie, a w Olimpii i Delfach postawiono jego posągi. Pizystrat wprowadził recytacje homeryckich poematów na Panatenaje.

    Znalazł się w kręgu zwolenników Marka Korwiniusza, ale jednocześnie pozostawał w przyjacielskich stosunkach z poetami, których patronem był Gajusz Mecenas. W Żalach 4.10.41–54 Owidiusz wspomina o ciepłej relacji z Propercjuszem, Horacym, jednocześnie z Wergiliuszem i Tibullusem się zaledwie spotkał. Wiadomo, że ich podziwiał. Cieszył się dużą popularnością, gdy wydawał swoje pierwsze prace, ale w 8 roku n.e. został wygnany przez Augusta. Do trzydziestego roku życia był żonaty trzy razy i rozwiedziony dwa. Miał tylko córkę, która urodziła mu wnuki. Jego ostatnia żona była wpływową członkinią gens Sulpicia i pomagała mu w czasie jego wygnania w Tomis.

    Marcus Fabius Quintilianus (ok. 35 – ok. 96) – rzymski retor i pedagog w dziedzinie teorii wymowy. Pierwszy płatny z kasy państwowej nauczyciel retoryki.Elegia (gr. elegeia – pieśń żałobna) – utwór liryczny o treści poważnej, refleksyjny, utrzymany w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, dotyczący spraw osobistych lub problemów egzystencjalnych (przemijanie, śmierć, miłość); wyróżnia się elegie miłosne i patriotyczne. Należy do najbardziej charakterystycznych form liryki bezpośredniej.

    Sukcesy literackie[]

    Owidiusz z wieńcem laurowym

    Przez pierwsze dwadzieścia pięć lat kariery literackiej Owidiusz pisał głównie wytwornym stylem utwory o tematyce miłosnej. Chronologia tych wczesnych prac nie jest dokładnie znana. Daty powstawania dzieł zostały oszacowane przez naukowców.

    Za jego pierwsze dzieło uważa się Heroidy, czyli Listy (Heroides albo Epistulae), zbiór fikcyjnych, wierszowanych listów bohaterek sławnych mitów do bohaterów tych mitów (np. Penelopy do Odyseusza), które miały zostać opublikowane w 19 roku p.n.e. Pierwszą serią składającą się z pięciu książek są Miłostki (Amores), zbiór erotyków adresowanych do kochanki Corinny datowanych na 16–15 rok p.n.e., jednakże najstarsza zachowana wersja pochodzi z 8–3 r. p.n.e. Między publikacjami tych dwóch wydań miała zostać napisana "Medea", która była uwielbiana w czasach antycznych, ale Owidiuszowa wersja się nie zachowała. Kolejne dzieło poety to Medicamina Faciei Feminae, krótka praca o pielęgnacji kobiecego ciała. Ten utwór poprzedzał duże dzieło Ars Amatoria, czyli Sztuka kochania, poemat o praktycznych aspektach miłości w trzech księgach: pierwsza - jak dziewczę oczarować, druga – jak pielęgnować miłość, trzecia - dla kobiet, jak dbać o mężczyznę, by związek był szczęśliwy - datowany na 2 rok n.e. Można tę pracę uznać za jeden z powodów wygnania Owidiusza z Rzymu. W tym samym roku zostało wydane Remedia Amoris (Lekarstwa na miłość), poetycki poradnik, jak wyleczyć się z niechcianej miłości. Ten zbiór elegijnej poezji erotycznej zapewnił Owidiuszowi miejsce wśród głównych rzymskich elegistów, takich jak Gallus, Tibullus i Propercjusz.

    Quintus Horatius Flaccus (ur. 8 grudnia 65 p.n.e. w Wenuzji, zm. 27 listopada 8 p.n.e.) – rzymski poeta liryczny okresu augustowskiego.Gaius Cilnius Maecenas (ur. 13 kwietnia 70 p.n.e., zm. 8 p.n.e.) - rzymski polityk, doradca i przyjaciel Oktawiana Augusta, poeta i patron poetów, między innymi Wergiliusza, Horacego i Propercjusza. Jego nazwisko stało się nazwą protektora sztuki i nauki.

    W 8 roku n.e. ukończył swoje największe i najambitniejsze dzieło Metamorfozy, złożony z piętnastu ksiąg poemat epicki przedstawiający za pomocą wątków mitologii greckiej i rzymskiej stworzenie i historię świata. Owidiusz opowiada lub wspomina 250 rzymskich i greckich mitów zawierających motyw przemiany. W tym samym czasie pracuje nad Fasti, sześciotomowym poematem zawierającym opis mitów związanych z ważnymi datami rzymskiego kalendarza religijnego; doprowadzony tylko do czerwca. Prace nad dziełem przerwało wygnanie Owidiusza z Rzymu.

    Sarmaci (lub Sauromaci) – nazwa irańskich ludów koczowniczo-pasterskich. Sarmaci byli spokrewnieni ze Scytami, Medami, Partami i Persami.Propercjusz (łac. Sextus Propertius) (ok. 50 p.n.e. - pomiędzy 15 - 2 p.n.e.), poeta starożytnego Rzymu. Pisał elegie miłosne, najbardziej znane poświęcone kobiecie imieniem Cynthia. Również treny (poświęcone m.in. Marcellusowi, siostrzeńcowi Oktawiana Augusta). Na zamówienie Mecenasa stworzył również kilka utworów opisujących genezę niektórych zwyczajów, budowli czy pomników w Rzymie.

    Wygnanie do Tomis[]

    W 8 roku n.e. poeta został zmuszony do przerwania pracy i opuszczenia Rzymu w wyniku decyzji Augusta skazującej go na bezterminową relegację do Tomis nad Morzem Czarnym. Pomimo wielokrotnie podejmowanych próśb i błagań poety, wstawiennictw wielu wpływowych przyjaciół o odwołanie go z banicji ani August, ani jego następca Tyberiusz, nie złagodzili tego surowego wyroku. Przyczyna zesłania do dziś nie została wyjaśniona – zachowało się zbyt mało źródeł. Poeta zmarł na zesłaniu, nie ujrzawszy już nigdy Rzymu.

    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Gaius Claudius Drusus Caesar Germanicus (ur. 24 maja 15 p.n.e., zm. 10 października 19 n.e.) – wódz rzymski, członek dynastii julijsko-klaudyjskiej (wnuk Liwii, żony cesarza Augusta). Bratanek cesarza Tyberiusza, ojciec cesarza Kaliguli, brat Klaudiusza. Poślubił wnuczkę Oktawiana Augusta, Agryppinę.

    Wygnanie do Tomi było najokrutniejszym i najboleśniejszym ciosem, jaki mógł spotkać poetę: został dożywotnio skazany na przymusowy pobyt w kresowym mieście, zamieszkanym przez zbarbaryzowanych Greków, Getów i Sarmatów. Oderwany od wszystkiego, co wcześniej stanowiło sens i treść jego życia, pozbawiony dostępu do książek i możliwości wymiany myśli z ludźmi kultury, sztuki oraz nauki, z dala od przyjaciół i żony, załamany psychicznie, nękany też chorobami, starzejący się poeta nie przestaje tworzyć. Zimą, na przełomie 8/9 roku n.e. pisze pierwszy zbiór elegii wygnańczych Tristia (Żale). Następna księga powstała w 9 roku, a kolejna w latach 9–10, czwarta w latach 10–11, a ostatnia w latach 11–12. Drugi wielki zbiór elegii, Epistulae ex Ponto (Listy znad Morza Czarnego), powstawał w dwóch etapach: księgi I – III, wydane jako całość, w latach 12–13, a księga IV, wydana oddzielnie, około 14 roku.

    Metamorfozy (także Przemiany, łac. Metamorphoseon, Libri Quindecim) – złożony z piętnastu ksiąg poemat epicki, napisany przez rzymskiego poetę Owidiusza, przedstawiający przy pomocy wątków mitologii greckiej i rzymskiej stworzenie i historię świata. Owidiusz opowiada lub wspomina 250 mitów zawierających motyw przemiany.Indeks Ksiąg Zakazanych (łac. Index librorum prohibitorum lub Index Expurgatorius) – opracowywany i ogłaszany przez Kościół katolicki spis dzieł, których nie wolno było czytać, posiadać i rozpowszechniać bez zezwolenia władz kościelnych. W indeksie umieszczane były publikacje uznane za niezgodne z doktryną katolicką, wśród nich znalazły się też dzieła naukowe i filozoficzne, m.in. Galileusza, Kanta, Keplera, Kopernika, Monteskiusza czy Woltera. Ostatnie wydanie Indeksu, opublikowane w 1949 roku, zawierało 4126 dzieł.

    Twórczość Owidiusza z okresu zesłania nie ogranicza się do wymienionych wyżej zbiorów poezji. Najbardziej interesujący jest zachowany w całości elegijny poemat Ibis: na jego treść składają się przekleństwa i złorzeczenia wymierzone przeciwko anonimowemu byłemu przyjacielowi, który zamiast bronić wygnańca i ujmować się za nim, stał się oszczercą, atakuje go publicznie, nachodzi jego małżonkę, a w końcu usiłuje mu ją odebrać. Z kolei niedokończony poemat Halieutica (Sztuka rybacka), zachowany jedynie we fragmentach, dotyczył ryb, ich gatunków, zwyczajów, a także miejsc i sposobu połowów. Wreszcie przekazany w rękopisach pod imieniem Owidiusza poemat Nux (Drzewo orzechowe), uznawany przez wielu badaczy za nieautentyczny, jest skargą samego drzewa na krzywdy, jakie wyrządzają mu przechodnie, łamiąc gałęzie i strząsając owoce.

    Marek Emiliusz Lepidus (Marcus Aemilius Lepidus) (ur. ok. 89 p.n.e. - zm. 12 p.n.e.); syn Marka Emiliusza Lepidusa konsula w 78 p.n.e. i Appulei (córki Lucjusza Apulejusza Saturnina (Lucius Appuleius Saturninus). Polityk patrycjuszowski końca republiki rzymskiej. Edyl kurulny 53; interrex w 52 ; w 49 roku p.n.e. sprawował funkcję pretora.Marcus Valerius Messala Corvinus – polityk rzymski, mówca i mecenas literatów. Urodzony ok. 70-60 p.n.e.; syn Marka Waleriusza Messali Nigra konsula w 61 p.n.e.

    W Tomis Owidiusz umiera. Pochowany zostaje z najwyższymi honorami za murami miejskimi.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Tyberiusz, Tiberius Claudius Nero (ur. 16 listopada 42 p.n.e.; zm. 16 marca 37 n.e.) – cesarz rzymski, syn Tyberiusza Klaudiusza i Liwii Druzylli. Oficjalna tytulatura cesarska Tiberius Caesar Augustus.
    Tibullus, Albius Tibullus (ur. ok. 54, zm. 19 p.n.e.) – poeta rzymski, urodzony w okolicach Gabiae, na wschód od Rzymu. Przyjaciel Horacego i Owidiusza. Jako piewca miłości, w utworach opiewał swoją ukochaną Planię, której prawdziwe imię ukrywał pod pseudonimem Delia. Tak też zatytułowany jest pierwszy zbiór 10 elegii. Drugi zbiór (6 utworów) nazwany Nemesis, od imienia innej dziewczyny. Podkreślał też uroki wiejskiego życia, świąt, zwyczajów. Echa jego elegii można znaleźć w twórczości K. Janickiego i Jana Kochanowskiego. Nazwał Rzym wiecznym miastem.
    Odyseusz (Odys, Ulisses, gr. Ὀδυσσεύς Odysseús, łac. Ulixes) – w mitologii greckiej król Itaki; bohater Odysei Homera.
    Lucius Annaeus Seneca, zwany Rhetor (ur. ok. 55 p.n.e., zm. 40 n.e.), ojciec Seneki Młodszego zwanego Filozofem. Pochodził z Korduby (ob. Kordoba), ekwita, autor antologii cytatów z mów (z 10 ksiąg zachowało się 5).
    LIBRIS (Library Information System, pol. System Informacyjny Bibliotek) szwedzki katalog rozproszony utrzymywany przez Narodową Bibliotekę Szwecji w Sztokholmie. Umożliwia wyszukiwanie 6,5 milionów tytułów.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Wydawnictwo "Iskry" – założone w Warszawie 1 października 1952 r. jako Państwowe Wydawnictwo Młodzieżowe "Iskra", następnie Państwowe Wydawnictwo "Iskry". Sprywatyzowane w 1992 r.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.043 sek.