Ottawowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ottawowie (nazwa własna ot'-a-wa, w języku Kri adawe, co oznacza handel), plemię Indian Ameryki Północnej zamieszkujące okolice Wielkich Jezior, głównie brzegi Jeziora Huron od dzisiejszej miejscowości Saginaw do Detroit.

Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Opis[ | edytuj kod]

W czasach najdawniejszych Ottawowie zajmowali się handlem wymiennym takimi produktami jak kukurydza, olej słonecznikowy, skóry, futra, makaty, tytoń oraz zioła lecznicze. Ich język (ottawa lub anishinaabe) należy do języków algonkiańskich i spokrewniony jest z językiem odżibwe (ojibwe).

Saginaw – miasto w USA, w stanie Michigan, port nad rzeką Saginaw (uchodzącą do jeziora Huron). Około 61,8 tys. mieszkańców.Pontiac - wódz Indian z plemienia Ottawa. Urodził się około 1720 r. Jego ojciec pochodził z plemienia Ottawa, matka zaś - z plemienia Odżibwejów. Około 1755 roku Pontiac został wodzem plemienia Ottawa. Imię Pontiac pochodzi od algonkińskiego słowa obwendiyaq oznaczającego "Ten Który Uśmierza Ból".

Był to lud wojowniczy, który stawał po stronie Francuzów w ich starciach z Anglikami. Nim zostali zmuszeni do odejścia na zachód, stworzyli federację plemienną z Odżibwejami i Potawatomi, znaną jako "Trzy Ogniska". Ich najbardziej znanym wodzem był Pontiak, a prowadzone przezeń w latach 1763-1766 Powstanie Pontiaka, toczące się głównie w okolicach Detroit, jest znaczącym fragmentem ich dziejów. Dekadę później wódz Egushawa poprowadził ich u boku Brytyjczyków do walki z powstającymi Stanami Zjednoczonymi. Brali udział we wszystkich wojnach indiańskich nad Wielkimi Jeziorami aż do roku 1812.

Jezioro Michigan (ang. Lake Michigan) – największe słodkowodne jezioro USA, trzecie co do wielkości w kompleksie pięciu Wielkich Jezior Ameryki Północnej i jedyne z nich leżące całkowicie na obszarze USA. Na północno-wschodnim krańcu łączy się ono z jeziorem Huron przez cieśninę Mackinac, mającą 8 km szerokości w najwęższym miejscu; hydrologicznie oba jeziora stanowią jeden zbiornik wodny.Język odżibwe (ang. Ojibwe, również: Anishinaabe) – język z rodziny algonkińskiej, używany przez ponad 50 tysięcy rdzennych mieszkańców południowo-wschodniej Kanady (prowincje Ontario i Manitoba, częściowo również Saskatchewan, Alberta i Kolumbia Brytyjska) i północno-wschodnich Stanów Zjednoczonych (od Michigan do Montana).

W roku 1833 ich ziemie wzdłuż wybrzeża Jeziora Michigan - na mocy Traktatu Chicagowskiego - przeszły na własność administracji amerykańskiej. Wielu Ottawów wyemigrowało na zachód, inni znaleźli schronienie w rezerwatach stanu Michigan.

Obecnie ok. 15 tys. Ottawów zamieszkuje głównie rezerwaty Oklahomy, Michigan i niescedowane terytoria tubylcze na wyspach Walpole i Manitoulin w prowincji Ontario przy granicy ze Stanami Zjednoczonymi. Wielu rozproszyło się po miastach USA i Kanady.

Społeczności[ | edytuj kod]

Współczesne społeczności Ottawów w USA i Kanadzie (rezerwaty):

Ontario – prowincja Kanady. Ontario jest najludniejszą i najprężniejszą ekonomicznie częścią Kanady. W granicach Ontario znajduje się stolica Kanady Ottawa, największe miasto Kanady Toronto, a także największa aglomeracja tzw. Golden Horseshoe. W 1855 stacjonujący tam żołnierze angielskiej armii wymyślili hokej na lodzie.Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.
  • Walpole Island, Ontario
  • Ottawa Tribe of Oklahoma, Oklahoma
  • Grand River Bands, Michigan
  • Grand Traverse Band of Ottawa and Chippewa Indians, Michigan
  • Burt Lake Band, Michigan
  • Little Traverse Bay Bands of Odawa Indians, Michigan
  • Little River Band of Ottawa Indians, Michigan
  • Wikwemikong, Ontario
  • Nazwą ich plemienia nazwano środkowy bieg rzeki św. Wawrzyńca, jak również stolicę Kanady. Tę samą nazwę noszą liczne miasta i hrabstwa w stanach USA i prowincjach Kanady oraz rzeki i strumienie na obszarach Ameryki Północnej.

    Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Andrew J. Blackbird, History of the Ottawa and Chippewa Indians of Michigan...., 1887, ISBN 0-7222-0090-0.
    2. OKLAHOMA INDIAN TRIBE EDUCATION GUIDE, 2014.
    Kri (franc. Cri, ang. Cree - nazwa pochodzi z jęz. francuskiego - Kristinaux, sami Kri nazywali siebie Kenistonoag) – jedno z najliczniejszych plemion Indian kanadyjskich, zamieszkujące także północną część USA, posługujące się językiem kri.Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.




    Warto wiedzieć że... beta

    Powstanie Pontiaka 1763–1766 – rewolta plemion indiańskich przeciwko brytyjskiemu panowaniu w Ameryce Północnej. Swoją nazwę wywodzi od jej głównego przywódcy Pontiaka, wodza plemienia Ottawa z rejonu Wielkich Jezior.
    Odżibwejowie lub Czipewejowie (ang. Ojibwa, Ojibwe, Ojibway, Chippewa) – nazwa własna Anishinabe (Anishinaubag, Neshnabek, Mississauga, spotykane inne nazwy spolszczone: Odżibueje, Czipeweje, Odżibwa, Odżibwe, Chipewa, Chipewe, Hakatonwan) – Indianie Ameryki Północnej, najliczniejsze plemię obszaru Wielkich Jezior. Odżibwejowie (sami preferują nazwę Ojibwa) są trzecią co do wielkości grupą Indian amerykańskich. Nazwa "Ojibwa" pochodziła od algonkińskiego "kurczyć przez przypiekanie" i oznaczała charakterystyczne szwy wypalane na mokasynach i odzieży Anishinabe. "Chippewa" jest zniekształconą nazwą "Ojibwa".
    Potawatomi (także Pottawatomi lub Pottawatomie) – plemię Indian północnoamerykańskich zamieszkujące w przeszłości okolice górnej Missouri. Mówili językiem potawatomi należącym do rodziny języków algonkińskich. Sami siebie nazywają czasem Bodéwadmi (Strażnicy Ognia) – określeniem nadanym im przez spokrewnione grupy Anishinabe. Pierwotnie nazywali się Neshnabé – wariantem słowa Anishinabe.
    Wielkie Jeziora (ang. Great Lakes) – grupa pięciu jezior pochodzenia tektoniczno–polodowcowego w Ameryce Północnej, na pograniczu Kanady i Stanów Zjednoczonych.
    Olej słonecznikowy jest to olej roślinny, spożywczy wytwarzany z nasion rośliny oleistej - słonecznika. Technologię tę opatentowano w 1716 roku. Wykorzystywany jest do gotowania i do sałatek. Z uwagi na dużą zawartość tłuszczów wielonienasyconych, nie należy go podgrzewać powyżej 100 stopni Celsjusza.
    Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i kanał La Manche. Stolicą Anglii jest Londyn.
    Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 36. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G8, APEC.

    Reklama