• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Otargańce

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Jarząbczy Wierch lub po prostu Jarząbczy (słow. Hrubý vrch) – szczyt w potężnej grani Otargańców w słowackich Tatrach Zachodnich, sąsiadujący w tej grani z Raczkową Czubą (2194 m). Znajduje się tuż powyżej (ok. 100 m na południe) grani głównej, pomiędzy Kończystym Wierchem (2002 m), od którego oddzielony jest Jarząbczą Przełęczą (1954 m), a Łopatą (1958 m), oddzielony od niej Niską Przełęczą (1831 m). Po szczytach tych i przełęczach biegnie granica polsko-słowacka. Główny wierzchołek Jarząbczego Wierchu znajduje się na słowackiej stronie, granica państwowa biegnie bowiem granią główną, przez jego przedwierzchołek, na którym niesłusznie znajduje się polska tabliczka z wysokością 2137 m n.p.m.
    Jakubińska Przełęcz – położona na wysokości 2069 m n.p.m. przełęcz w grani Otargańców w słowackich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w tej grani pomiędzy Raczkową Czubą, czyli Jakubiną (2194 m), a Wyżnią Magurą (2096 m). Wschodnie stoki spod przełęczy opadają do Doliny Zadniej Raczkowej, zaś zachodnie do górnej części Doliny Jamnickiej (w okolicy rozdroża Zahrady). Rejon przełęczy, podobnie jak cała grań Otargańców, jest zbudowany z granodiorytów rohackich i porośnięty niską murawą. Szlak prowadzący granią Otargańców nie sprawia trudności technicznych, jest jednak dość wyczerpujący ze względu na dużą liczbę podejść (suma wzniesień 1440 m).
    Otargańce z grani Barańców
    Otargańce. Na dole Czarna Kopa
    Jarząbczy Wierch i Jakubina na tle innych szczytów

    Otargańce (słow. Otrhance) – boczna grań w słowackich Tatrach Zachodnich, rozdzielająca Dolinę Jamnicką od Doliny Raczkowej. Odbiega ona od znajdującego się w grani głównej Jarząbczego Wierchu w południowym kierunku. Jest to poszarpana grań, w której wyróżnia się kilka szczytów i przełęczy. W kierunku od grani głównej na południe są to:

    Pośrednia Magura (słow. Prostredná Magura) lub Wyżnie Otargańce – szczyt o wysokości 2050 m n.p.m. w słowackich Tatrach Zachodnich w grani Otargańców oddzielających Dolinę Raczkową od Doliny Jamnickiej. Znajduje się w tej grani pomiędzy Niżnią Magurą (1920 m) a Wyżnią Magurą (2095 m), od której oddzielona jest Rysią Przełęczą. Nazwę Pośrednia Magura podaje Mapa Tatr Zachodnich słowackich i polskich, Józef Nyka w swoim przewodniku Tatry Słowackie używa nazwy Wyżnie Otargańce. Pośrednia Magura podobnie jak cały masyw Otargańców zbudowana jest z granodiorytów rohackich. Ma skalisty wierzchołek, a grań w kierunku Wyżniej Magury jest odcinkami skalista i przecięta ukośnym rowem grzbietowym. Spod Rysiej Przełęczy od strony Doliny Raczkowej opada lej Wyżniej Kotliny, w którym dość często pojawiają się kozice.Autokemping „Raczkowa” (słow. Autocamping „Račkova”) – duży ośrodek turystyczny w słowackich Tatrach Zachodnich u wylotu Doliny Wąskiej przy Raczkowym Potoku. Znajduje się tutaj pole namiotowe, domki kempingowe i schronisko. Dojeżdża się do niego od prowadzącej obrzeżem słowackich Tatr asfaltowanej drogi zwanej Tatrzańską Drogą Młodości (nr 537), w miejscowości Przybylina skręcając na północ asfaltową drogą (ok. 4 km). Latem możliwość dojechania autobusem (rzadko kursuje).
  • szczyt Jarząbczy Wierch (2137 m),
  • szczyt Raczkowa Czuba (Jakubina, 2194 m),
  • przełęcz Jakubińska Przełęcz (2069 m),
  • szczyt Wyżnia Magura (2095 m),
  • przełęcz Rysia Przełęcz,
  • szczyt Pośrednia Magura (2050 m),
  • szczyt Niżnia Magura (1920 m),
  • szczyt Ostredok, wierzchołek północny (1714 m),
  • szczyt Ostredok, wierzchołek południowy (1673 m).
  • Najwyższym szczytem Otargańców jest Raczkowa Czuba. Otargańce zbudowane są z ciemnych granitoidów o podobnej genezie jak granitoidy budujące Rohacze. Zbocza strome, na znacznej części trawiaste lub kamieniste, pocięte licznymi żlebami. W zimie schodzą z nich duże lawiny. Spływające nimi potoki uchodzą do Jamnickiego lub Raczkowego Potoku. Dolna część zboczy jest stromo podcięta przez ostatni lodowiec, stąd też spływające z nich potoki tworzą tu wodospady. Najbardziej znana jest Jamnicka Siklawa (poniżej Zahradek). Na zachodnich zboczach w górnej granicy lasu liczne limby. Często spotkać tu można kozice, w lasach występują głuszce. U podnóża wschodnich zboczy położone są Raczkowe Stawy.

    Niżnia Łąka (słow. Nižná lúka) – nieduża polana w słowackich Tatrach Zachodnich u wylotu Doliny Raczkowej, tuż powyżej miejsca, w którym łączy się ona z wylotem Doliny Jamnickiej i obydwie doliny przechodzącą w jedną Dolinę Wąską. Dawniej była to wypasana polana – stąd nazwa tego miejsca. Po włączeniu obszaru do TANAP-u i zaprzestaniu wypasu polana zarosła lasem. Obecnie jest to tylko miejsce składowania drzewa. Znajduje się tutaj rozdroże szlaków turystycznych z ławkami i stołami dla turystów. Z dwóch stron wznoszą się zalesione, strome stoki: w północnym kierunku grzbiet Otargańców, zaś po wschodniej zbocza Keczki Przybylińskiej. Tuż poniżej Niżniej Łąki, w miejscu połączenia Doliny Jamnickiej i Doliny Raczkowej znajduje się drugie rozdroże szlaków turystycznych i wiata. Tutaj też Jamnicki Potok łączy się z Raczkowym Potokiem. W sierpniu 2007 r. silna wichura wyłamała całkowicie las na długości ok. 1 km w Dolinie Jamnickiej, tuż powyżej Niżniej Łąki.Granitoidy (granitoid) – skały plutoniczne, kwaśne (bogate w krzemionkę SiO2). Zbudowane są z widocznych gołym okiem kryształów minerałów skałotwórczych: kwarcu, skaleni potasowych, plagioklazów i łyszczyków. Granitoidy powstają podczas powolnego krzepnięcia gorącej magmy w głębi ziemi na głębokości od kilku do kilkunastu tysięcy metrów.

    Szlak turystyczny prowadzący granią Otargańców jest rzadko uczęszczany. Nie sprawia trudności technicznych, lecz jest wyczerpujący (suma podejść wynosi ok. 1440 m, choć Józef Nyka w swoim przewodniku błędnie podaje 1800 m). Miejscami silnie eksponowany. Niebezpieczne może być zmylenie drogi (np. podczas mgły). Grań Otargańców wznosi się wysoko ponad dnami sąsiednich dolin (800–900 m). Z wysokich szczytów Otargańców jedne z najładniejszych panoram widokowych w Tatrach Zachodnich. Szczególnie efektownie prezentują się stąd Rohacze, Starorobociański Wierch, Bystra i Barańce. W oddali widoczne są wapienne masywy Bobrowca, Kominiarskiego Wierchu.

    Kozica, kozica północna (Rupicapra rupicapra) – ssak z rodziny krętorogich (Bovidae), zamieszkujący wysokie góry, takie jak Alpy, Kaukaz, Taurus, Bałkany, Karpaty Wschodnie oraz Tatry. Jeden z dwóch gatunków z rodzaju Rupicapra (drugi to kozica pirenejska, występująca w Pirenejach, Apeninach i Górach Kantabryjskich).Żleb (kuluar) – wklęsła forma rynnowa ukształtowania terenu górskiego. Jest to szerokie i korytowate wcięcie o różnej głębokości w stoku czy ścianie. Powstaje wskutek wietrzenia mechanicznego oraz erozyjnego działania gruzu skalnego, wód opadowych, roztopowych i lawin. Żleby mają niewyrównane dno o profilu zbliżonym do litery V.

    Szlaki turystyczne[]

    Szlak niebieski Szlak zielony – niebieski szlak z autokempingu „Raczkowa” dnem Doliny Wąskiej na Niżnią Łąkę, potem zielony biegnący granią Otargańców.
  • Czas przejścia z autokempingu na Niżnią Łąkę: 30 min w obie strony
  • Czas przejścia z Niżniej Łąki na Jarząbczy Wierch: 4:10 h, ↓ 3:15 h.
  • Przypisy

    1. Tatry Zachodnie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-36-5.
    2. Atlas Tatr, wyd. Polkart, Warszawa-Zielona Góra-Zakopane 2005/2006, s. 93.
    3. Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. VI. Latchorzew: Trawers, 2008. ISBN 978-83-60078-05-1.
    4. Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Zachodnie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-89-7.
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Rysia Przełęcz (ok. 2030 m) – płytka przełęcz w grani Otargańców w słowackich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w tej grani pomiędzy Pośrednią Magurą (2050 m) a Wyżnią Magurą (2095 m). Nazwa przełęczy podana jest na Mapie Tatr Zachodnich słowackich i polskich, nie wymienia jej natomiast Józef Nyka w swoim przewodniku Tatry Słowackie. Wschodnie zbocza spod przełęczy opadają do Doliny Raczkowej, zbocza zachodnie do Doliny Jamnickiej. W zboczach wschodnich znajduje się poniżej przełęczy Wyżnia Kotlina, w której często przebywają kozice. Rejon przełęczy, podobnie jak cała grań Otargańców, zbudowany jest z granodiorytów rohackich i porośnięty niską murawą.Wyżnia Magura (słow. Vyšná Magura) – szczyt o wysokości 2095 m n.p.m. w słowackich Tatrach Zachodnich w grani Otargańców oddzielających Dolinę Raczkową od Doliny Jamnickiej. Znajduje się w tej grani pomiędzy Pośrednią Magurą (2050 m), od której oddziela go Rysia Przełęcz, a Raczkową Czubą (2194 m), najwyższym szczytem tej grani. Pomiędzy Raczkową Czubą a Wyżnią Magurą znajduje się Jakubińska Przełęcz (2069 m). W zachodnim kierunku (w stronę Doliny Jamnickiej) od Wyżniej Magury odchodzi krótka grzęda, poniżej której spływa potok u podnóży Wyżniej Magury tworzący wodospad zwany Jamnicką Siklawą.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jamnicka Siklawa (słow. Jamnícky vodopád) – wodospad w Dolinie Jamnickiej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się w dolnej części bezimiennego potoku spływającego spod szczytu Wyżniej Magury w grani Otargańców. Potok ten w górnej części ma dwa cieki spływające po obydwu stronach zachodniej grzędy Wyżniej Magury. Mniej więcej w połowie wysokości stoków łączą się one w jeden potok. Najniższa część stoków Wyżniej Magury jest stromo podcięta i potok tworzy na nich wodospad, poniżej rozdroża Zahrady uchodzący do Jamnickiego Potoku.
    Czarna Kopa lub Czarna Kopka (słow. Kôpka) – charakterystyczne wzniesienie w górnej części Doliny Jamnickiej w Tatrach Zachodnich. Jest to dawny nunatak ogładzony przez otaczające go z wszystkich stron lodowce, jakie niegdyś pokrywały tę dolinę. Ma kształt buli i wznosi się na wysokość ok. 1670 m n.p.m. Jest cały porośnięty kosodrzewiną, przez co jest ciemny na tle jasnych kamienisto-trawiastych ścian wznoszących się wysoko nad nim Otargańców i polodowcowego Rohackiego Kotła. Stąd też pochodzi jego nazwa. Jego podnóżem prowadzi szlak turystyczny.
    Grań (ang. arête, niem. Gebirgsgrat, czes. areta) – zazwyczaj stromy, ostry i skalisty grzbiet górski, ostra krawędź utworzona przez stykające się zbocza lub ostra, często silnie poszarpana, szczytowa partia pasma lub grzbietu górskiego.
    Raczkowa Czuba lub Jakubina (słow. Jakubina) – szczyt o wysokości 2194 m n.p.m. w masywie Otargańców w słowackich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w tym masywie pomiędzy Jarząbczym Wierchem (2134 m) i Wyżnią Magurą (2095 m), od której oddzielony jest Jakubińską Przełęczą (2069 m). Jest to najwyższy szczyt tego masywu i drugi co do wysokości szczyt Tatr Zachodnich. Jego zachodnie zbocza opadają do Doliny Jamnickiej, zbocza wschodnie do Doliny Raczkowej z Raczkowymi Stawami (a dokładniej Doliny Zadniej Raczkowej). Wierzchołek wznosi się ok. 500–700 m ponad tymi dolinami. Z kamienisto-trawiastych, nieporośniętych kosodrzewiną zboczy w zimie zsuwają się potężne lawiny, jedne z największych w Tatrach. W rejonie często przebywają kozice.
    Sosna limba (Pinus cembra L.) – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych. Występuje w górach centralnej Europy na obszarze Alp i Karpat (Tatry, Karpaty Wschodnie i Południowe). Rośnie w borach z udziałem modrzewia europejskiego najczęściej na wysokościach w przedziale 1400–2500 m n.p.m. Jest to drzewo wolno rosnące i długowieczne, bardzo odporne na niskie temperatury, wiatry i szkodniki. Drewno limby było dawniej wszechstronnie użytkowane, nasiona zaś, zwane orzeszkami, były wykorzystywane jako jadalne i lecznicze. Z pędów i żywicy destylowano olej limbowy. Ze względu na intensywną wycinkę drzew, zasięg gatunku uległ w przeszłości znacznemu zmniejszeniu. W niektórych krajach limba podlega prawnej ochronie gatunkowej (m.in. w Polsce), a jej siedliska chronione są w parkach narodowych i obszarach Natura 2000. Limba należy do gatunków raczej rzadko uprawianych poza naturalnym zasięgiem, głównie z powodu trudności ze zdobyciem nasion oraz wolnego wzrostu.
    Rozdroże Zahrady (słow. Rázcestie Záhrady) – położone na wysokości 1297 m n.p.m. rozdroże szlaków turystycznych w Dolinie Jamnickiej w słowackich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w górnej części doliny, poniżej Kokawskiej Polany, pomiędzy zboczami Otargańców i Smreka. Na rozdrożu wiata dla turystów. Po wschodniej stronie w lesie Jamnicki Potok. Nieco poniżej rozdroża Zahrady z Wyżniej Magury spływa do niego bardzo stromy potok z wodospadem zwanym Jamnicką Siklawą.
    Niżnia Magura (słow. Nižná Magura) – szczyt o wysokości 1920 m n.p.m. w słowackich Tatrach Zachodnich w grani Otargańców oddzielających Dolinę Raczkową od Doliny Jamnickiej. Znajduje się w tej grani pomiędzy wyższym z wierzchołków Ostredoka (1714 m) a Pośrednią Magurą (2050 m). Zbudowany jest z granodiorytów rohackich, ma skalisty wierzchołek i strome, górą trawiasto-kamieniste zbocza.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.095 sek.