• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ostrogony

    Przeczytaj także...
    Wydawnictwo „Wiedza Powszechna” w Warszawie – wydawca słowników dwujęzycznych i podręczników do nauki języków obcych, słowników i poradników języka polskiego, podręczników do nauki języka polskiego dla cudzoziemców oraz popularnych rozmówek, a także leksykonów i książek popularnonaukowych z różnych dziedzin.Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.
    Stawonogi (Arthropoda, z gr. ἄρθρον arthron – staw + πούς, ποδός pous, podos – noga) – najliczniejszy w gatunki typ zwierząt na Ziemi. Dotychczas opisano ponad milion gatunków. Według danych IUCN opisano 950 000 gatunków owadów i 40 000 skorupiaków. Liczby w pozostałych grupach stawonogów wahają się – w zależności od źródła – od kilkunastu tysięcy (np. wije) do ponad 60 tysięcy gatunków pajęczaków, a z każdym rokiem przybywa ich coraz więcej.

    Ostrogony, mieczogony (Xiphosura) – rząd morskich stawonogów z gromady staroraków (Merostomata), znanych od syluru żywych skamieniałości zbudowanych z głowotułowia i niesegmentowanego odwłoka, który pokryty jest dwuczęściowym pancerzem złączonym elastycznym więzadłem, co umożliwia zginanie ciała. Odwłok jest zakończony długim i ostrym kolcem. Odnóża znajdują się pod pancerzem, pomiędzy którym jest otwór gębowy. Do czasów współczesnych przetrwały cztery gatunki. Rozmiarami dochodzą do 60 cm długości.

    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).Tachypleus gigas (Limulus gigas, Limulus moloccanus) – gatunek morskiego skorupiaka z rodzaju skrzypłoczy. Zamieszkuje ciepłe wody przybrzeżne Pacyfiku w południowo-wschodniej części Azji. Żyje głównie na głębokościach od 10 do 15 metrów. Żywi się małżami, zbutwiałymi resztkami organicznymi oraz wieloszczetami. Po raz pierwszy zidentyfikowany przez Otto Friedricha Müllera w 1785 roku.

    Najbardziej znanym przedstawicielem jest skrzypłocz (Limulus polyphemus), zamieszkujący wybrzeże Atlantyku w Ameryce Północnej.

    Systematyka[ | edytuj kod]

    Gatunki współcześnie żyjące zaliczono do rodziny Limulidae obejmującej rodzaje:

  • Carcinoscorpius
  • Carcinoscorpius rotundicauda
  • Limulus
  • Limulus polyphemus – skrzypłocz
  • Tachypleus
  • Tachypleus gigas
  • Tachypleus tridentatus
  • oraz wymarłe gatunki z rodzaju:

  • †Mesolimulus
  • Pozostałe, wymarłe już gatunki klasyfikowane są w podrzędzie †Synziphosurida.

    Staroraki (Merostomata) – gromada szczękoczułkowców obejmująca 4 gatunki żyjące współcześnie i około 500 gatunków kopalnych. Zalicza się do nich stawonogi z 6-7 parami odnóży na głowotułowiu, blaszkowatymi odnóżami na odwłoku, na których znajdują się wyrostki skrzelowe, a wreszcie szpiczasto zakończonym telsonem. Głowotułów pokryty grubym jednolitym oskórkiem i zazwyczaj zrośnięty na dużym obszarze z odwłokiem.Skrzypłocz (Limulus), nazywany też mieczogon – rodzaj obejmujący kilka reliktowych gatunków staroraków. Polską nazwą mieczogony lub skrzypłocze nazywa się często także cały rząd ostrogonów (Xiphosura), istniejący od środkowej części syluru, tzn. od około 425 mln lat (wenlok). Jednak współczesne rodzaje skrzypłoczy są taksonami młodymi geologicznie.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Xiphosura, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.
  • Mały słownik zoologiczny. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984. ISBN 83-214-0428-6.
  • Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.Żywa skamieniałość (niepoprawnie: żywa skamielina) – pojęcie używane w stosunku do żyjących gatunków czy też grup roślin oraz zwierząt znanych poza tym jedynie ze skamieniałości i nie mających bliskich żyjących krewnych. Gatunki określane tym terminem przeżyły masowe wymieranie w przeszłości i z reguły ograniczają się do jednego czy kilku gatunków.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.01 sek.