• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ostatnie zlodowacenie

    Przeczytaj także...
    Europa Środkowa – region położony pomiędzy różnie definiowanymi Europą Zachodnią i Europą Wschodnią. Europa Północna, Południowa i Południowo-Wschodnia również wpływają na zakres tego pojęcia, w zależności od ujęcia ich granic. Pojęcie rozumiane jest różnie w zależności od okresu historycznego.Interglacjał lub okres międzylodowcowy lub okres interglacjalny to okres między dwoma glacjałami, w którym wskutek ocieplenia czyli wzrostu temperatury powierzchnia lodowca cofa się lub ustępuje z danego obszaru (deglacjacja). Okres ten charakteryzuje się również wzrostem poziomu oceanu światowego i przesuwaniem się stref roślinnych ku biegunom.
    Jezioro polodowcowe – rodzaj jeziora powstałego w zagłębieniu terenu utworzonym wskutek działalności lodowca lub lądolodu, charakterystyczny dla obszarów młodoglacjalnych. Woda tych jezior nie jest roztopową wodą lodowcową, bo ta dawno uległa wymianie, a nawet w pewnych przypadkach w jeziorze nigdy nie było wód roztopowych. W niektórych miejscach pojawiły się stale podmokłe obszary bagien i torfowisk.
    Maksymalny zasięg ostatniego zlodowacenia (przerywana czerwona linia) na tle starszych zlodowaceń plejstoceńskich na obszarze Polski
    Zasięg lądolodu w Europie podczas zlodowaceń Wisły, Würm i dewens

    Zlodowacenie północnopolskie, zlodowacenie bałtyckie, ostatnie zlodowacenie, vistulian – najmłodsze ze zlodowaceń plejstoceńskich. Trwało od 115 tys. lat temu do 11,7 tys. lat b2k (przed rokiem 2000). Poprzedził je interglacjał eemski, a po nim nastąpił holocen – uznawany za otwarty interglacjał.

    Miąższość – grubość warstwy (np. skalnej), kompleksu warstw lub innych struktur geologicznych, mierzona pomiędzy stropem a spągiem.Obszar młodoglacjalny (rzeźba, krajobraz młodoglacjalny) - określenie krajobrazu polodowcowego, w którym formy pozostawione przez lądolód są świeże i czytelne w terenie. Składają się na nie garby i pagórki moreny dennej. Na liniach postoju czoła lądolodu powstały potężne wały moren czołowych. W osadach morenowych znajdowane są olbrzymie głazy narzutowe przywleczone przez lądolód skandynawski.

    Nazwa[ | edytuj kod]

    Zlodowacenie północnopolskie w języku angielskim nosi nazwę Weichselian glaciation, za pośrednictwem niemieckiego terminu Weichsel-Kaltzeit, gdzie Weichsel oznacza Wisłę. Do innych określeń tego okresu należą „zlodowacenie bałtyckie”, „zlodowacenie Wisły”, jak też "Vistulian".

    Pojezierze Mazurskie (842.8) – część polskich Pojezierzy Wschodniobałtyckich pomiędzy Niziną Staropruską (Górowo Iławeckie, Orneta) i Pojezierzem Iławskim (Iława, Ostróda) na zachodzie, Pojezierzem Litewskim (Augustów, Suwałki) na wschodzie i Niziną Północnomazowiecką (Mława, Płońsk, Ciechanów) na południu.Wisła (łac. Vistula) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.

    Mniej więcej ten sam okres w rejonie Alp pokrywa zlodowacenie Würm, w Ameryce Północnej zlodowacenie Wisconsin, na Wyspach Brytyjskich zlodowacenie dewens.

    Maksymalny zasięg[ | edytuj kod]

    Około 22-20 tys. lat temu lądolód vistuliański osiągnął swój maksymalny zasięg w Europie Środkowej, docierając do równoleżnika współczesnego Leszna. Generalizując, jego maksymalne rozprzestrzenienie pokrywa się z południową granicą występowania strefy jezior polodowcowych: Pojezierze Wielkopolskie, Kujawy, Pojezierze Pomorskie i Pojezierze Mazurskie. Na obszarach objętych wówczas zlodowaceniem występują najlepiej wykształcone formy rzeźby polodowcowej, tzw. rzeźby młodoglacjalnej.

    Leszno (łac. Lessna Polonorum, niem. Lissa) – miasto na prawach powiatu w województwie wielkopolskim, położone w zachodniej części Polski, pomiędzy dwoma dużymi centrami gospodarczymi – Poznaniem i Wrocławiem. Zamieszkuje je 64 722 mieszkańców, na powierzchni 31,86 km²; co daje miastu siódmą lokatę pod względem wielkości w województwie.Zlodowacenie, in. glacjacja (fr. glaciation, od łac. glacio ‛zamrażam’) – okres, w czasie którego znaczne obszary Ziemi pokryte są lądolodem.

    W Ameryce Północnej lądolód laurentyjski objął dzisiejsze tereny Kanady i północnych stanów USA, do jeziora Michigan. Miąższość powstałego lądolodu wynosiła prawie dwa kilometry.

    Podział[ | edytuj kod]

    Zlodowacenie północnopolskie dzieli się na:

  • późny glacjał, od 15 tys. lat temu do 11,7 tys. lat b2k
  • pełny (=plenivistulian), od 70 tys. lat temu do 15 tys. lat temu
  • górny, 25–15 tys. lat temu
  • środowkowy, 55–25 tys.lat temu
  • dolny, 70–55 tys. lat temu
  • wczesny, 115–70 tys. lat temu
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • zlodowacenia na terenie Polski
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Mike Walker i inni. Formal definition and dating of the GSSP (Global Stratotype Section and Point) for the base of the Holocene using the Greenland NGRIP ice core, and selected auxiliary records. „Journal of Quaternary Science”. 1 (24), s. 3–17, 2009. [dostęp 2009-08-15]. 
    2. Niels Bohr Institutet: ‘The Modern Age’ is defined by Danish ice core research. 2008-12-10. [dostęp 2009-08-15].
    3. Klaus-Dieter Meyer, Arbeitsergebnisse der Subkommission für Europäische Quartärstratigraphie: Stratotypen des Elster- und Weichsel-Glazials, s. 204 (niem.).
    4. Colin D. Woodroffe, Woodroffe Colin D, Coasts: Form, Process and Evolution, Cambridge University Press, 2002, ISBN 978-0-521-01183-9 [dostęp 2019-07-12] (ang.).
    Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.W epoce plejstocenu wystąpił cykl kilku zlodowaceń, podczas których obszar Polski częściowo lub niemal całkowicie pokryty był lądolodem. W tym czasie lądolód okresowo narastał i topniał, przez co na terenie prawie całego kraju znajdują się plejstoceńskie osady lodowcowe i wodnolodowcowe.




    Warto wiedzieć że... beta

    Pojezierze Kujawskie (315.57) – mezoregion fizycznogeograficzny w środkowej Polsce (Kujawy), stanowiący południowo-wschodnią część Pojezierza Wielkopolskiego. Region graniczy od północy z Równiną Inowrocławską, od zachodu z Pojezierzem Gnieźnieńskim, od południa z Wysoczyzną Kłodawską a od wschodu z Kotliną Płocką; na południowym zachodzie region styka się z Kotliną Kolską a na południowym wschodzie z Równiną Kutnowską. Pojezierze Kujawskie leży na pograniczu województw: kujawsko-pomorskiego, wielkopolskiego i mazowieckiego oraz fragmentarnie łódzkiego (gmina Łanięta).
    Lądolód - gruba warstwa lodu przykrywająca wielki obszar ziemi; występuje na Antarktydzie i Grenlandii. W Polsce występował podczas zlodowaceń plejstoceńskich.
    Późny glacjał stanowi okres schyłkowy zlodowacenia. Termin ten głównie tyczy się schyłku ostatniego zlodowacenia (ang. Last Termination). Początek tego okresu jest różnie przyjmowany w zależności od regionu. 21-14,5 tys lat BP (18-13 tys. lat 14C BP), natomiast jego koniec jest równoznaczny z końcem plejstocenu i początkiem holocenu – 11,65 tys. lat BP. W Polsce późny glacjał stanowi górną część stadiału głównego zlodowacenia północnopolskiego. Klimat w tym okresie cechował się dużą zmiennością. Generalna poprawa klimatu w kierunku mody interglacjalnej przerywana była serią silnych i gwałtownych ochłodzeń, takich jak młodszy dryas. Najcieplejszą fazą w tym czasie była interfaza Bølling/Allerød trwająca ok. 2 tys. lat.
    Interglacjał eemski (interglacjał Riss/Würm) – interglacjał poprzedzający ostatnie na ziemiach polskich zlodowacenie północnopolskie. Nastał po zlodowaceniu środkowopolskim. Jego trwanie jest określane na 132-115 tys. lat temu.
    b2k lub b2 k – przed 2000 rokiem (ang. before AD 2000), to system oznaczania lat, stosowany w geologii i archeologii do oznaczania wydarzeń z niedalekiej przeszłości (na ogół do kilkunastu lub kilkudziesięciu tysięcy lat).
    Wyspy Brytyjskie (ang. The British Isles, irl. Éire agus an Bhreatain Mhór, wal. Ynysoedd Prydain; 2) – megaregion fizycznogeograficzny Europy Zachodniej. Grupa wysp w północno-wschodniej części Atlantyku, położona na północny zachód od kontynentalnej Europy, oddzielona od niej kanałem La Manche i Cieśniną Kaletańską.
    Jezioro Michigan (ang. Lake Michigan) – największe słodkowodne jezioro USA, trzecie co do wielkości w kompleksie pięciu Wielkich Jezior Ameryki Północnej i jedyne z nich leżące całkowicie na obszarze USA. Na północno-wschodnim krańcu łączy się ono z jeziorem Huron przez cieśninę Mackinac, mającą 8 km szerokości w najwęższym miejscu; hydrologicznie oba jeziora stanowią jeden zbiornik wodny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.794 sek.