• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Oslo



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Pałac Królewski w Oslo (nor. Slottet, Det Kongelige Slott) – oficjalna siedziba norweskich monarchów i jeden z najbardziej charakterystycznych budynków stolicy Norwegii. Obecnie mieszka w nim król Harald V wraz z małżonką. Obiekt położony jest na wzgórzu Bellevuehøyden, na końcu ulicy Karola Jana (nor. Karl Johans gate) – głównej arterii handlowej i turystycznej Oslo.Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.
    Oslo, ratusz wejście główne
    Oslo, ratusz w środku

    Oslo (wym. norw. [ˈuʂˈlu], [ˈusˈlu], 1624–1877 Christiania, 1877–1924 Kristiania) – stolica i największe miasto Norwegii, gmina na prawach okręgu oraz siedziba władz sąsiedniego okręgu Akershus. Oslo jest położone na południowym wschodzie kraju, w środkowej części regionu Østlandet, u ujścia rzek Lysaker, Aker, Alna i Gjersjø oraz kilku mniejszych cieków do zatoki Oslofjorden. Miasto Oslo liczy w swoich granicach administracyjnych 647 676 mieszkańców (2015), podczas gdy obszar zurbanizowany (tettsted) Oslo, obejmujący także tereny sąsiednich gmin, 942 084 mieszkańców (2014). Miasto zajmuje powierzchnię 454,03 km², a obszar zurbanizowany — 266,16 km².

    Puchar Świata w skokach narciarskich – rozgrywany corocznie cykl zawodów w skokach narciarskich. Za zajęcie odpowiedniego miejsca w pojedynczych zawodach uczestnik otrzymuje daną liczbę punktów. Po zsumowaniu punktów poszczególnych zawodników z każdego konkursu, tworzona jest klasyfikacja. Skoczek będący na jej czele, otrzymuje Puchar Świata – Kryształową Kulę. W ramach niego rozgrywa się też Puchar Świata w lotach narciarskich, którego zwycięzcą zostaje zawodnik, który zdobędzie największą liczbę punktów we wszystkich konkursach lotów w sezonie. Triumfator klasyfikacji w tej specjalności skoków narciarskich otrzymuje, tzw. Małą Kryształową Kulę. Do generalnej klasyfikacji Pucharu Świata jest także zaliczany Turniej Czterech Skoczni i Turniej Nordycki. Organizowane są także zawody do których oprócz konkursów indywidualnych zalicza się także i te drużynowe są to FIS Team Tour i Puchar Narodów. Nie zalicza się zaś igrzysk olimpijskich, mistrzostw świata i mistrzostw świata w lotach narciarskich.Hovedøya - wyspa w Norwegii, na Oslofjordzie, w administracyjnych granicach Oslo. Powierzchnia wyspy wynosi ok. 0,5 km².

    Oslo jest wzmiankowane w Heimskringli, według której zostało założone w 1048 przez Haralda III Surowego. Siedzibą królów norweskich stało się w 1299 roku. Silnie dotknięte najpierw przez wybuch epidemii czarnej śmierci w 1350, a następnie przez wielki pożar w 1352, miasto i cały kraj uległy stopniowej marginalizacji po wejściu w 1380 w unię personalną i późniejszej aneksji Norwegii przez Danię w 1536 roku. Po pożarze w 1624 miasto zostało lokowane ponownie pod nazwą Christiania przez Chrystiana IV. Przejściowo opanowane przez Szwedów w czasie III wojny północnej. W XIX wieku weszło w okres prosperity, stając się największym miastem Norwegii, a w 1905 roku potwierdzając swój stołeczny status w ramach niepodległego królestwa. W 2011 roku centrum miasta było jednym z celów ataku terrorystycznego, w którym zginęło osiem osób, a ponad dwieście zostało rannych.

    Fridtjof Wedel-Jarlsberg Nansen (ur. 10 października 1861 w Store Frøen, zm. 13 maja 1930 w Lysaker) – norweski oceanograf, badacz polarny i międzynarodowy działacz społeczny, Komandor Legii Honorowej i laureat Pokojowej Nagrody Nobla.Tramwaje w Oslo – system komunikacji tramwajowej działający w Oslo. System podzielony jest pomiędzy dwie firmy: Oslotrikken AS która sprawuje pieczę nad siecią tramwajową i 72 tramwajami a także do firmy Kollektivtransportproduksjon AS która zajmuje się utrzymaniem tramwajów i całej infrastruktury. Tramwaje w Oslo są również nazywane "niebieskimi tramwajami" (blåtrikk) i "szybkimi tramwajami" (bytrikken) częściowo dlatego żeby je odróżnić od sieci metra w Oslo które jest w zachodniej części miasta także nazywane tramwajem (trikk).

    Aglomeracja Oslo skupia ponad ¼ całej populacji Norwegii, a samo miasto jest najważniejszym ośrodkiem gospodarczym, naukowym, administracyjnym i kulturalnym kraju. Zostało sklasyfikowane jako metropolia globalna klasy beta. Stanowi ważny węzeł w komunikacji drogowej, kolejowej, morskiej i lotniczej.

    W języku polskim nazwa Oslo jest nieodmienna.

    Lars Rønningen (ur. 24 listopada 1965 w Oslo) – norweski zapaśnik walczący w stylu klasycznym. Trzykrotny olimpijczyk. Zajął siódme miejsce w Barcelonie 1992; ósmy w Los Angeles 1984 i odpadł w eliminacjach w Seulu 1988. Startował w wadze minimuszej do 48kg.Lyn Fotball − norweski klub piłkarski ze stolicy kraju Oslo, założony w 1896 roku. Nazwa "Lyn" oznacza "błyskawica". Klub posiada również silną sekcję narciarską. Lyn awansował do Tippeligaen w 2000 roku, po wygraniu Adeccoligaen (2. liga). W najwyższej klasie rozgrywkowej 4 razy z rzędu zajmował 3. miejsce (od 2001 do 2005) i kwalifikował się do rozgrywek Pucharu UEFA. Od 2006 do 2008 w klubie tym występował Polak z norweskim obywatelstwem - Tomasz Sokołowski, syn byłego reprezentanta Polski Kazimierza Sokołowskiego.

    Historia[ | edytuj kod]

    Za datę założenia Oslo zwykło się uznawać, na podstawie Sagi królewskiej Snorriego Sturlusona, rok 1048, zaś za założyciela – króla Haralda III Surowego (Haralda Hardråde). Jednak najnowsze odkrycia archeologiczne wykazały, że miasto zostało założone przed rokiem 1000, dlatego tę właśnie datę uznaje się za oficjalny rok założenia Oslo. Pierwotnie miasto leżało u ujścia rzeki Alna. Istnieją różne hipotezy co do znaczenia nazwy miasta – jedne z nich tłumaczą je jako „równinę u podnóża zbocza” lub „równinę bogów”. Patronem Oslo widniejącym w jego herbie, jest św. Hallvard, który – jak głosi legenda – poświęcił w 1043 swoje życie w obronie kobiety niesłusznie oskarżonej o kradzież.

    Otto Sverdrup (1854-1930) - norweski żeglarz, badacz Arktyki i oficer. Uczestniczył w wyprawach Fridtjofa Nansena. W 1888 roku przeszedł z Nansenem w poprzek Grenlandię. Był dowódcą statku Fram. W latach 1898-1902 kierował ekspedycją arktyczną na Framie, w czasie której odkrył Wyspy Sverdrupa, w tym Wyspę Axela Heiberga i Wyspę Amunda Ringnesa.Wenche Foss, właśc. Eva Wenche Steenfeldt-Foss Stang (ur. 5 grudnia 1917 roku w Kristianii, zm. 28 marca 2011 w Oslo) – norweska aktorka teatralna i filmowa .

    Od XI wieku mieściło się w Oslo biskupstwo katolickie, zaś około 1300 roku Haakon V Długonogi (Håkon V Magnusson) wybudował na zachód od pierwotnej osady Oslo fortecę Akershus, którą wybrał na swoją siedzibę. W 1384 ludność Oslo została zdziesiątkowana przez dżumę. Osłabiona tym Norwegia zawarła wraz z Danią i Szwecją w 1397 roku unię kalmarską, w wyniku której Norwegia na ponad 400 lat stała się uzależniona od Danii. W czasie unii Oslo utraciło status stolicy i podupadło ekonomicznie. Na losy Oslo duży wpływ miała również Reformacja 1537, która doprowadziła do separacji od Kościoła katolickiego i powstania Narodowego Kościoła Protestanckiego.

    Unia kalmarska (duń., szw., norw. Kalmarunionen) – unia personalna zawarta latem 1397 na zamku w Kalmarze pomiędzy Danią, Szwecją i Norwegią.Metro w Oslo (norw. T-banen i Oslo) – system kolei podziemnej w stolicy Norwegii (przy czym większość stacji poza centrum miasta znajduje się na powierzchni ziemi). Operatorem metra jest Oslo T - banedrift spółka powiązana z Kollektivtransportproduksjon AS w imieniu firmy Ruter. Po Sztokholmie, Helsinkach i Sankt Petersburgu jest jednym z najdalej na północ wysuniętych systemów metra na świecie. Około 222 tys. (w ciągu roku 81 mln.) osób korzysta codziennie z metra w Oslo (2011). Dzisiejsza sieć metra złożona jest z 6 linii o łącznej długości 80 km i 95 stacji (z czego 16 jest pod ziemią). Wszystkie linie łączą się we Wspólnym Tunelu (Fellestunnelen) w centrum, a na stacjach: Majorstuen, Nationaltheatret, Stortinget, Jernbanetorget, Grønland i Tøyen można przesiąść się na każdą z 6 linii.

    W 1624 stara osada Oslo padła ofiarą ogromnego pożaru, jakoby wznieconego specjalnie przez cztery czarownice. Król Danii i Norwegii, Chrystian IV Oldenburg, postanowił odbudować miasto, lecz nie tam, gdzie do tej pory leżało, ale w pobliżu murów Twierdzy Akershus. W ten sposób powstało nowe renesansowe, zbudowane na planie kwadratu miasto, noszące zresztą również nowe imię – Christiania (w latach 1877–1925 nazwę tę zapisywano jako Kristiania).

    Narodowe Muzeum Sztuki, Architektury i Projektowania (norw. Nasjonalmuseet for kunst, arkitektur og design) – muzeum znajdujące się w Oslo, powstałe 11 lutego 2003 z połączenia czterech dotychczasowych muzeów: Galerii Narodowej (Nasjonalgalleriet), Muzeum Sztuki Współczesnej (Museet for samtidskunst), Muzeum Architektury (Nasjonalmuseet – Arkitektur) oraz Muzeum Sztuki Użytkowej (Kunstindustrimuseet). 1 lipca 2005 w skład nowej placówki włączono również Wystawy Państwowe (Riksutstillinger). Muzeum posiada największe w Norwegii zbiory sztuki plastycznej (malarstwo, grafika, rysunek, rzeźba), architektury (rysunki, fotografie, modele) i designu (sztuka użytkowa). Ozdobą kolekcji muzeum jest jedna z wersji znanego obrazu Edvarda Muncha Krzyk.IK Tjalve, czyli Idrettsklubben Tjalve – norweski klub lekkoatletyczny z Oslo. Został założony 27 grudnia 1890. Jego siedzibą jest Bislett Stadion.

    W chwili rozwiązania unii z Danią (1814) miasto odzyskało status stolicy Norwegii. Pomimo zawarcia nowej unii, tym razem ze Szwecją, zachowało ten status. W czasach unii miasto przeżyło rozkwit – w XIX wieku powstało tu wiele siedzib nowych instytucji m.in. pałac królewski, uniwersytet, parlament Stortinget, Teatr Narodowy, bank norweski, giełda.

    Holmenkollen - położone na zalesionym wzgórzu przedmieście Oslo, stanowiące ważną część norweskiej i międzynarodowej historii narciarstwa. Znajdująca się tu ponad 100-letnia skocznia Holmenkollbakken była narodowym pomnikiem i jedną z największych atrakcji turystycznych: ponad milion osób każdego roku przebywało krótką drogę z centrum Oslo, aby ją zobaczyć. Została zburzona pod koniec 2008 roku. Jednak na jej miejscu została zbudowana nowa skocznia specjalnie na Mistrzostwa Świata w Narciarstwie Klasycznym 2011. Pierwszy oficjalny skok na nowej skoczni 3 marca 2010 oddała Anette Sagen.Wyspa Wielkanocna (hiszp. Isla de Pascua, Territorio Especial de Isla de Pascua, polinez. Rapa Nui, ang. Easter Island) – wyspa na południowym Oceanie Spokojnym w centralnej części Wyniesienia Wschodniopacyficznego. 3791 mieszkańców (70% stanowią Polinezyjczycy), jedyna miejscowość to Hanga Roa. Należy do Chile, wchodzi w skład regionu Valparaíso. Znajduje się w odległości 2078 km od najbliższej zamieszkanej wyspy – Pitcairn i 3600 km od brzegów Chile i jest jedną z najbardziej oddalonych od wysp i lądów zamieszkaną wyspą na świecie, ustępując pierwszeństwa jedynie wyspom Tristan da Cunha. Znana jest przede wszystkim ze znajdujących się na niej wielkich kamiennych posągów przedstawiających głowy – moai.

    W 1905 roku unia ze Szwecją została rozwiązana, a Norwegia stała się w pełni niepodległym państwem. W 1925 roku przywrócono stolicy uświęcone tradycją miano Oslo.

    Oslo organizowało w 1952 roku Zimowe Igrzyska Olimpijskie. W Oslo czterokrotnie odbyły się mistrzostwa świata w narciarstwie klasycznym (w roku 1930, 1966, 1982 oraz w 2011). W maju 2010 roku Oslo było gospodarzem Konkursu Piosenki Eurowizji 2010.

    Główne atrakcje turystyczne[ | edytuj kod]

    Zamek i forteca Akershus (Akershus festning) Założony w końcu XIII wieku kompleks fortyfikacji obronnych, usytuowanych bezpośrednio nad Fiordem Oslo (Oslofjord). Twierdza jest dostępna dla zwiedzających przez cały rok (wstęp bezpłatny). Na terenie fortecy znajduje się zamek i kilka muzeów związanych z obronnością. Pałac królewski (Det kongelige slottet) Rezydencja królewska wybudowana w latach 1824–1848, obecnie siedziba króla Haralda V, dostępna dla zwiedzających jedynie przez kilka tygodni w okresie letnim (wstęp płatny, na zwiedzanie należy umawiać się z wyprzedzeniem). Atrakcją jest odbywająca się codziennie o godz. 13.30 honorowa zmiana warty straży królewskiej. Frammuseet – muzeum statku polarnego Fram W muzeum prezentowany jest statek polarny Fram wraz z oryginalnym wyposażeniem z przełomu XIX wiek i XX wieku. Wokół niego ekspozycje poświęcone wyprawom polarnym i podróżnikom – Fridtjofowi Nansenowi, Ottonowi Sverdrupowi oraz Roaldowi Amundsenowi. W drugim gmachu prezentowany jest statek polarny „Gjøa” – pierwszy statek, który przepłynął przez Przejście Północno-Zachodnie w latach 1903–1906. Skocznia narciarska Holmenkollbakken i Muzeum Narciarstwa (Skimuseet) Miejsce Igrzysk Olimpijskich 1952, jedna ze skoczni, na których odbywają się zawody Pucharu Świata w skokach narciarskich. W budynku skoczni znajduje się Muzeum Narciarstwa, w którym obejrzeć można eksponaty pokazujące rozwój sportów zimowych. Można także wjechać windą na wieżę skoczni. Muzeum Henryka Ibsena (Ibsen Museet) W mieszkaniu Ibsena, w którym mieszkał on od 1895 roku aż do swojej śmierci w roku 1906, urządzono ekspozycję związaną z pisarzem. Muzeum Kon-Tiki Położone na półwyspie Bygdøy muzeum prezentuje eksponaty związane z wyprawami Thora Heyerdahla – tratwę Kon-Tiki, papirusową łódź Ra II, eksponaty z Wyspy Wielkanocnej, Peru i Polinezji. Muzeum Muncha Muzeum posiadające największą na świecie kolekcję prac tego malarza, które zapisał on w testamencie miastu Oslo. W zbiorach znajduje się ok. 1100 obrazów olejnych, 3000 rysunków, 18 000 grafik. Muzeum nie posiada stałej ekspozycji, jedynie wystawy czasowe prezentujące Muncha w kontekście europejskim. Galeria Narodowa (Nasjonalgalleriet)
    Oslo, ratusz od strony wybrzeża
    Zawiera najbogatsze w Norwegii zbiory sztuki norweskiej, a także skandynawskiej i europejskiej, m.in. prace Edvarda Muncha, Johana Dahla, Christiana Krohga i wielu innych.
    Oslo, parlament - Stortinget
    Centrum Pokojowe Nobla (Nobels Fredssenter) Centrum poprzez tradycyjne i multimedialne ekspozycje prezentuje tematy związane z wojną, pokojem i rozwiązywaniem konfliktów oraz Pokojową Nagrodą Nobla. Norweskie Muzeum Ludowe / Skansen (Norsk Folkemuseum) Położone na półwyspie Bygdøy muzeum i skansen prezentują kulturę ludową Norwegii. W skansenie zobaczyć można 155 budynków z różnych regionów, m.in. słynny kościół drewniany Gol stavkirke. Otwarte przez cały rok, ale znacznie bardziej atrakcyjne latem, kiedy poprzez różne prezentacje zapoznać się można z codziennym życiem dawnej Norwegii. Ratusz (Oslo Rådhus) Oddana do użytku w 1950 siedziba władz miejskich Oslo. W auli ratusza odbywa się corocznie uroczystość wręczenia Pokojowej Nagrody Nobla. W sezonie letnim możliwe jest zwiedzanie jednej z wież ratusza.
    Oslo, skansen, kościół klepkowy z Gol.
    Stortinget Budynek parlamentu norweskiego wzniesiony w 1866. Latem dostępny dla zwiedzających codziennie, poza sezonem – w soboty (wstęp bezpłatny). Park Frogner
    Oslo Park Frogner
    Jedna z najpopularniejszych atrakcji Oslo, zwiedzana corocznie przez ok. milion turystów. Kompleks parkowy z rzeźbami Gustava Vigelanda – ponad 200 figur z brązu i granitu. Czynny przez cały rok (wstęp wolny). Muzeum Vigelanda (Vigeland-museet)
    Oslo, pałac królewski
    W budynku muzeum, wzniesionym w latach 20. XX wieku, mieściło się pierwotnie atelier rzeźbiarza i jego mieszkanie. Obecnie obejrzeć tam można odlewy jego prac i mniejsze rzeźby. Muzeum Łodzi Wikingów (Vikingskipshuset) Położone na półwyspie Bygdøy muzeum prezentuje najlepiej na świecie zachowane łodzie wikingów, zbudowane ponad 1100 lat temu, a odnalezione w czasie prac archeologicznych. Dodatkowo zobaczyć można eksponaty znalezione w kurhanach. Huk i Paradisbukta Położone blisko centrum miasta tereny rekreacyjne oraz plaże na półwyspie Bygdøy. Wyspy położone na Oslofjordzie Nakholmen, Lindøya, Hovedøya, Bleikøya, Gressholmen i Rambergøya. Dociera do nich z centrum miasta tramwaj wodny.
    III wojna północna (wielka wojna północna) toczyła się w latach 1700-1721 pomiędzy Królestwem Danii i Norwegii, Rosją, Saksonią, Prusami i Hanowerem (od 1715) z jednej strony a Szwecją z drugiej. Rzeczpospolita Obojga Narodów formalnie pozostawała neutralna aż do 1704 roku, ale faktycznie znaczna część walk toczyła się na jej terytorium i jej kosztem już od 1700 roku. Zakończyła się podpisaniem pokoju w Nystad, w wyniku którego wzrosło znaczenie Rosji, a Szwecja utraciła status europejskiego mocarstwa.Roald Engelbregt Gravning Amundsen (ur. 16 lipca 1872 w Borge, ob. część miasta Fredrikstad w okręgu Østfold w Norwegii, zaginął 18 czerwca 1928 w Arktyce) – norweski badacz polarny, pierwszy zdobywca bieguna południowego.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    VI Zimowe Igrzyska Olimpijskie odbyły się w norweskiej stolicy Oslo w 1952 roku. Uczestniczyło w nich 694 zawodników (109 kobiet) z 30 krajów. Po raz pierwszy po II wojnie światowej wystąpiła reprezentacja RFN i Japonii. Reprezentacja NRD odmówiła wzięcia udziału w igrzyskach, po tym jak MKOl zaproponował, aby reprezentacje RFN i NRD wystąpiły pod jedną flagą. Zawodnicy Związku Radzieckiego także do igrzysk nie przystąpili.
    Wyprawa Kon-Tiki (norw. Kon-Tiki ekspedisjonen) – książka Thora Heyerdahla o wyprawie przez Ocean Spokojny na tratwie Kon-Tiki w 1947 roku.
    Sportsklubben Vidar – norweski klub sportowy z siedzibą w Oslo. Posiada sekcję lekkoatletyczną. SK Vidar powstał 1 września 1919. Wśród zawodników klubu znaleźli się m.in Andreas Thorkildsen czy Terje Pedersen.
    Park Vigelanda (norw. Vigelandsanlegget) – park w Oslo, będący częścią Frognerparken. Park jest dziełem norweskiego rzeźbiarza Gustava Vigelanda i jego pracowników. Składa się z 212 rzeźb z kamienia i brązu przedstawiających łącznie prawie 600 postaci.
    Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.
    Mistrzostwa Świata w Narciarstwie Klasycznym 1966 miały miejsce w dniach 17 - 26 lutego 1966 w Oslo, Norwegia. Impreza ta po raz trzeci zawitała do stolicy Norwegii, po raz drugi w nieolimpijskim roku.
    Kolej aglomeracyjna w Oslo (norw. NSB Lokaltog Østlandet - kolej aglomeracyjna w Oslo, w Norwegii, łącząca stolicę kraju z sześcioma powiatami we wschodniej części kraju. Operatorem są norweskie koleje państwowe. Długość sieci wynosi 553 km. Sieć składa się z 8 linii, z czego dwie funkcjonują wyłącznie w granicach administracyjnych Oslo. Wszystkie trasy są wytyczone na istniejących liniach kolejowych wykorzystywanych przez połączenia dalekobieżne. Kolej jest zelektryfikowana, choć na odcinkach oddalonych od Oslo dominują linie jednotorowe.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.058 sek.