• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Osiedle Tarpno - Grudziądz

    Przeczytaj także...
    1 października jest 274. (w latach przestępnych 275.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 91 dni.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Wacław Szczygielski (ur. 20 marca 1905 w Wilczogębach w powiecie węgrowskim, zm. 16 czerwca 1989 w Łodzi) – polski historyk, autor prac z okresu Konfederacji Barskiej. Współpracownik Polskiego Słownika Biograficznego.

    Tarpno – północne osiedle Grudziądza. Powstało z połączenia dwóch wsi: Wielkiego Tarpna oraz Małego Tarpna. W dzielnicy usytuowane są szkoły: Szkoła Podstawowa nr 18, Gimnazjum nr 9 oraz Zespół Szkół Rolniczych. Przy szkole podstawowej, w 2009 roku zostało oddane do użytku boisko wielofunkcyjne. W tej dzielnicy umiejscowione są trzy pętle komunikacyjne: jedna tramwajowa dla linii numer 2 oraz dwie autobusowe – przy ulicy Poniatowskiego dla linii numer 12, 18, 19, N oraz pętla przy ulicy Lipowej dla linii numer 4. Dodatkowo przez osiedle przejeżdżają linie 3, 5, 6, 7, 16.

    Masakra w Wielkim Tarpnie – masakra miejscowej ludności we wsi Wielkie Tarpno (obecnie dzielnica Grudziądza) dokonana przez oddział wojska pruskiego 14 września 1769.Ryszard Milczewski-Bruno (ur. 18 lutego 1940 roku w Tarpnie k. Grudziądza, zm. 17 maja 1979 w Nowej Wsi Szlacheckiej) - polski poeta. W Grudziądzu ukończył technikum rolnicze. Studiował na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu i filologię polską na Uniwersytecie Wrocławskim. Debiutował w 1958 roku wierszem Starość dłoni w tygodniku społeczno-kulturalnym "Orka". Pisał reportaże do "Faktów" z zamiarem wydania ich w przyszłości w postaci tomu Waga lita ciepła.
    Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Grudziądzu (ul. Paderewskiego)
    Fort Dąb w Wielkim Tarpnie
    Fort Tarpno przy ul. Klonowej

    Obecnie składa się z czterech osiedli mieszkaniowych, w których przeważają bloki mieszkalne:

    Tramwaje w Grudziądzu – system komunikacji tramwajowej w Grudziądzu, uruchomiony pod koniec XIX wieku (początkowo jako konny, następnie zelektryfikowany). Obecnie Grudziądz jest najmniejszym miastem w Polsce posiadającym czynną samodzielną sieć tramwajową (niebędącą częścią systemu tramwajowego innego, większego miasta).Kanał Trynka – jest ciekiem sztucznym o długości 10 km i powierzchni zlewni 23 km². Swój początek bierze z Osy w miejscowości Kłódka. Ciek przepływa przez Jezioro Tarpno i uchodzi do Wisły w granicach miasta Grudziądza.
  • Osiedle Tarpno (umowna granica to ulice Karabinierów i Poniatowskiego; dawna nazwa: Osiedle 900-lecia),
  • Małe Tarpno,
  • Wielkie Tarpno,
  • Nowe Tarpno (ul. Milczewskiego-Bruna i Stachury).
  • Historia[edytuj kod]

  • Pierwsza wzmianka o wsi Tarpno (niem. Tarppen, później Tarpen) pochodzi z 1414 r.
  • W Wielkim Tarpnie, gdzie istniał folwark podległy starostwu, około 1620 r. został zbudowany drewniany kościółek Św. Krzyża, ufundowany przez Jakuba Szczepańskiego, starostę grudziądzkiego i podkomorzego chełmińskiego. Był kościołem filialnym fary grudziądzkiej. Z uwagi na zły stan zachowania został rozebrany w 1829 r., a wyposażenie przekazano do kościoła św. Mikołaja.
  • W czasie Konfederacji Barskiej podczas uroczystości odpustowych 14 września 1769 w wyniku napaści huzarów pruskich pod dowództwem Sternberga, którzy przybyli z Prabut w celu werbowania ochotników do wojska, 20 osób zostało zabitych lub ciężko rannych, a świątynia została sprofanowana. Mimo powołania polsko-pruskiej komisji sprawcy nie ponieśli odpowiedzialności (Masakra w Wielkim Tarpnie).
  • 12 maja 1899 do Tarpna dotarła pierwsza linia tramwajowa, łącząca je ze śródmieściem i dworcem kolejowym. W 1977 r. wybudowano pętlę tramwajową, w 1981 r. do Tarpna przedłużono linię nr 2, zapewniającą połączenie z południową częścią miasta.
  • W Małym Tarpnie znajduje się kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. Kaplica na jego dzisiejszym terenie została poświęcona 1 października 1922, wcześniej budynek ten służył jako restauracja "Concordia". Po przebudowie wg projektu inż. Jaszkowskiego z Torunia, kościół został poświęcony 23 grudnia 1923. Początkowo był tzw. kuracją (filią) fary, a od 1 lipca 1934 istnieje samodzielna parafia. Pierwszy kościół został zniszczony w czasie II wojny światowej, został odbudowany w latach 1946–1948 dzięki zaangażowaniu urzędującego wiele lat po wojnie ks. proboszcza Leona Kuchty. Kościół jest budowlą jednonawową, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium i z przylegającą do fasady niską wieżą zwieńczoną neobarokowym hełmem.
  • 15 marca 1934 Małe i Wielkie Tarpno oraz Tuszewo zostały włączone w administracyjne granice miasta. Powierzchnia miasta wynosiła wtedy 2831 ha.
  • 16 lub 18 lutego 1940 w Tarpnie urodził się Ryszard Milczewski-Bruno, poeta, laureat wielu nagród.
  • W latach 19641965 wzniesiono Osiedle 900-lecia (nazwa nawiązująca do rocznicy pierwszej wzmianki historycznej o Grudziądzu) złożone z typowych bloków z wielkiej płyty, obliczone na 3500 mieszkańców (obecnie Osiedle Tarpno).
  • W 2005 r. zapadła decyzja o rozpoczęciu budowy osiedla Nowe Tarpno na przestrzeni między ulicami Legionów, Powstańców Wielkopolskich, Kruszelnickiego a Kanałem Trynka.
  • Bibliografia[edytuj kod]

  • Diecezja toruńska. Historia i teraźniejszość, praca zbior. pod red. Stanisława Kardasza, t. 8, Dekanat grudziądzki, Toruń, Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne, 1997, ISBN 83-86471-35-2 (kopia cyfrowa).
  • Wacław Szczygielski, Konfederacja barska w Wielkopolsce 1768-1770, Warszawa, 1970.
  • Linki zewnętrzne[edytuj kod]

  • Fankidejski, Utracone kościoły...
  • Biuletyn Koła Miłośników Dziejów Grudziądza
  • Bazylika kolegiacka św. Mikołaja w Grudziądzu – pierwotnie kościół parafialny (fara), od 1992 r. kolegiata, od 2010 r. nosi również tytuł bazyliki mniejszej. Świątynia pełni rolę sanktuarium maryjnego związanego z kultem obrazu Matki Bożej Łaskawej. Obecnie opiekę nad kościołem i całą parafią sprawuje ks. Kan. Dariusz KunickiKonfederacja barska (1768-1772) – zbrojny związek szlachty polskiej utworzony w Barze na Podolu 29 lutego 1768 roku, z zaprzysiężeniem aktu założycielskiego w obronie wiary katolickiej i niepodległości Rzeczypospolitej, skierowany przeciwko: kurateli Imperium Rosyjskiego, królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu i popierającym go wojskom rosyjskim. Celem konfederacji było zniesienie ustaw narzuconych przez Rosję, a zwłaszcza dających równouprawnienie innowiercom.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.