• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Osady

    Przeczytaj także...
    Basen oceaniczny (głębia) – forma ukształtowania dna oceanicznego, ogromne obniżenia w skorupie, rozpościerające się poniżej szelfu i stoków kontynentalnych. Rozpościerają się one na głębokości od 3000 m do 6000 m i zajmują 50% powierzchni Ziemi (ok.70% powierzchni dna oceanicznego).Osuwisko - nagłe przemieszczenie się mas ziemnych, powierzchniowej zwietrzeliny i mas skalnych podłoża spowodowane siłami przyrody lub działalnością człowieka (podkopanie stoku lub jego znaczne obciążenie). Jest to rodzaj ruchów masowych, polegający na przesuwaniu się materiału skalnego lub zwietrzelinowego wzdłuż powierzchni poślizgu (na której nastąpiło ścięcie), połączone z obrotem. Ruch taki zachodzi pod wpływem siły ciężkości. Osuwiska są szczególnie częste w obszarach o sprzyjającej im budowie geologicznej, gdzie warstwy skał przepuszczalnych i nieprzepuszczalnych występują naprzemiennie. Miejsca występowania osuwisk to naturalne stoki i zbocza dolin i zbiorników wodnych, obszary źródłowe rzek (gdzie erozja wsteczna zwiększa spadek terenu), skarpy wykopów i nasypów oraz wyrobisk.
    Osady nerytyczne – osady tworzące się w strefie nerytycznej, poniżej strefy litoralnej, po zewnętrznej krawędzi szelfu, do głębokości około 230 m. Strefa charakteryzuje się brakiem roślinności dennej, obfitym życiem organicznym, słabszym naświetleniem oraz słabymi ruchami wody.

    Osady – ogólne określenie utworów luźnych zgromadzonych na powierzchni Ziemi, powstałych wskutek gromadzenia się materiału w procesie sedymentacji. Geneza osadów jest zróżnicowana, może je tworzyć materiał, będący efektem:

  • wietrzenia skał;
  • procesów erozji degradujących powierzchnię Ziemi;
  • procesów wulkanicznych;
  • procesów chemicznych i biochemicznych;
  • pochodzenia organicznego;
  • pochodzenia kosmicznego;
  • i inne.
  • Osady dzieli się ze względu na środowisko, w którym powstawały na:

  • osady kontynentalne (osadzane w obrębie lądów, także w śródlądowych zbiornikach wodnych i ciekach wodnych);
  • osady morskie (osadzane w obrębie basenów morskich i oceanicznych).
  • Osady kontynentalne (lub terrygeniczne) dzieli się na:

    Ląd - obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów. Lądy zajmują około 29% powierzchni Ziemi, łącznie 149 milionów km². Dla większych, zwartych obszarów lądu przyjęto nazwę kontynent, mniejsze obszary lądu to wyspy. Średnie wzniesienie lądu ponad poziom morza wynosi 875 metrów. W odniesieniu do kontynentów zamiennie używa się nazwy „stały ląd”, w odróżnieniu od wysp, których nie zalicza się do powierzchni lądu.Zbiornik wodny – zagłębienie terenu wypełnione wodą stojącą (w przeciwieństwie do cieków – wód płynących).
  • osady eoliczne
  • osady fluwialne, czyli rzeczne
  • osady deltowe, które stanowią przejście do środowiska osadów morskich
  • osady aluwialne (aluwia), czyli napływowe
  • osady glacjalne, czyli lodowcowe
  • osady fluwioglacjalne lub glacyfluwialne (rzecznolodowcowe lub lodowcoworzeczne)
  • osady limniczne (jeziorne, jezierne)
  • osady wulkaniczne
  • osady deluwialne
  • osady koluwialne
  • osady proluwialne
  • Osady morskie, biorąc pod uwagę głębokość na jakiej powstają, dzieli się na:

    Osady eoliczne – osady utworzone przez wiatr podczas procesu eolicznego. Materiałem budującym skały eoliczne jest najczęściej bardzo drobny pył kwarcowy z nieznacznymi domieszkami pyłu kalcytowego i frakcji ilastej.Osady abyssalne – osady tworzące się w strefie abyssalnej poniżej strefy hemipelagicznej na dnie wielkich głębin oceanicznych , reprezentowane głównie przez muły głębinowe. Wśród osadów nieorganicznych dominuje czerwony muł głębinowy, w którego składzie znajdują się produkty rozkładu skał, popiołu wulkanicznego, pyłu i iłu lądowego oraz pyłu meteorytowego.
  • klastyczne osady paraliczne, czyli środowiska wybrzeży,
  • klastyczne osady nerytyczne, czyli środowiska szelfu wewnętrznego,
  • klastyczne osady litoralne, czyli środowiska szelfu zewnętrznego,
  • klastyczne osady batialne, czyli środowiska stoku kontynentalnego,
  • klastyczne osady abyssalne, czyli środowiska dna oceanicznego,
  • osady węglanowe.
  • Zobacz też[]

  • akumulacja
  • diageneza
  • erozja
  • sedymentacja
  • skały osadowe
  • warstwowanie
  • wietrzenie
  • Osady morskie - są to utwory powstałe na powierzchni Ziemi, w środowisku morskim, w wyniku nagromadzenia materiału organicznego lub skalnego przez różne czynniki.Osady fluwioglacjalne – tworzone są przez materiał skalny wymywany przez wody wypływające z lądolodu (a także przez wody płynące w szczelinach pod nim) w postaci wysortowanych i warstwowanych osadów, głównie piasku i żwiru. Osady te charakteryzują się większą dojrzałością teksturalną i wyraźniejszą stratyfikacją.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Skały piroklastyczne (skały dejekcyjne) – rodzaj skał powstających z materiału piroklastycznego, tj. wyrzucanego przez wulkany w stanie stałym (bomby wulkaniczne, lapille, pyły wulkaniczne, popioły wulkaniczne i piaski wulkaniczne). Stanowią grupę przejściową między skałami: magmowymi – wylewnymi i osadowymi – okruchowymi. Ze skałami magmowymi wiąże je pochodzenie materiału, z osadowymi fakt, że skały te są zbudowane z okruchów i powstają w procesie osadzania.
    Osady glacjalne – osady związane z działalnością lodowców. Powstają z mieszaniny okruchów skalnych o różnych rozmiarach (m.in. gliny, piaski, żwiry, głazy narzutowe) przyniesionych przez lodowiec lub lądolód, złożone bezpośrednio przez jego stajanie.
    Wietrzenie – rozpad mechaniczny i rozkład chemiczny skał wskutek działania energii słonecznej, powietrza, wody i organizmów. Zachodzi na powierzchni Ziemi i w jej powierzchniowej strefie zwanej strefą wietrzenia (głębokość od kilku do kilkudziesięciu metrów). Produktem wietrzenia są między innymi zwietrzelina, rumowisko, glina zboczowa, arkoza.
    Diageneza – proces tworzenia skały zwięzłej ze skał luźnych polegający na łączeniu (zlepianiu) spoiwem ziaren skalnych.
    Skały – duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i metamorficzne.
    Wulkanizm – ogół procesów geologicznych, zachodzących na powierzchni ziemi, związanych z wydobywaniem się lawy i innych materiałów z głębi litosfery, na skutek ruchów magmy pod powierzchnią. Jego przejawami jest powstawanie i aktywność wulkanów, występowanie ekshalacji, a także tworzenie się skał wulkanicznych. Z wulkanizmem wiążą się także procesy hydrotermalne.
    Skały osadowe (sedymentacyjne) – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał magmowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstają przez nagromadzenie się materiału przynoszonego przez czynniki zewnętrzne (np. wodę, lodowiec, wiatr), na skutek jego osadzania się lub wytrącania z roztworu wodnego. Nauka zajmująca się powstawaniem skał osadowych to sedymentologia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.009 sek.