• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Osadniki Sodowe Solvay

    Przeczytaj także...
    Dzielnica IX Łagiewniki-Borek Fałęcki (do 24 maja 2006 Dzielnica IX Łagiewniki) – dzielnica, jednostka pomocnicza gminy miejskiej Kraków. Do 1990 r. wchodziła w skład dzielnicy Podgórze.Żwir – okruchowa skała osadowa o luźnej postaci, złożona z różnych skał i minerałów o średnicy większej niż 2 mm, do nawet kilku centymetrów.
    Transport rurociągowy - transport dóbr poprzez rurociągi. Najczęściej przesyłane są ciecze i gazy, ale istniały także pneumatyczne rury mogące transportować ciała stałe z wykorzystaniem powietrza pod ciśnieniem.
    Most stalowy na Wildze.
    Widok z przyczółka na linię kolejową.
    Widok ogólny na osadniki.

    Osadniki Sodowe Solvay (tzw. Białe Morza) – tereny poprzemysłowe Krakowskich Zakładów Sodowych „Solvay”, położone na pograniczu Borku Fałęckiego i Łagiewnik w Dzielnicy IX w Krakowie.

    Centrum Jana Pawła II „Nie lękajcie się” – ośrodek poświęcony życiu i twórczości papieża Jana Pawła II działający w Krakowie. Centrum ma pełnić funkcje wotum dziękczynnego narodu za pontyfikat Karola Wojtyły. Nazwa Centrum nawiązuje do pamiętnych słów Ojca Świętego wypowiedzianych w 1978 r. podczas inauguracji pontyfikatu: Nie lękajcie się. Otwórzcie, otwórzcie na oścież drzwi Chrystusowi! Zgodnie ze statutem centrum powołano dla „upamiętnienia pontyfikatu sługi Bożego papieża Jana Pawła II”. Centrum ma za zadanie upowszechnianie i twórcze rozwijanie dziedzictwa Jana Pawła II, promowanie duchowości, kultury i tradycji związanej z Jego osobą, a także działalność naukowa i edukacyjna oraz pomoc potrzebującym.Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus PP. II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy krakowski, a następnie arcybiskup metropolita krakowski, kardynał, zastępca przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski (1969-1978), 264. papież i 6. Suweren Państwa Miasto Watykan (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), kawaler Orderu Orła Białego, błogosławiony Kościoła katolickiego.

    Po zlikwidowaniu fabryki w 1989 r., obszar osadników stanowi ważny i bardzo charakterystyczny element dzielnicy. W wyniku przeprowadzonej tu rekultywacji terenu i częściowego zalesienia go, powstało ponad 30 ha terenów zielonych.

    Obecnie na północnym osadniku trwa budowa Centrum Jana Pawła II „Nie lękajcie się”.

    Rekultywacja - przywracanie wartości użytkowych i przyrodniczych terenom (przede wszystkim leśnym i rolniczym) zdewastowanym i zdegradowanym przez działalność człowieka.Krzyż (etymologicznie z łac. crux) – znak, kształt lub przedmiot w postaci dwóch linii (lub wielu) przecinających się, na ogół pod kątem prostym (†).

    Położenie[]

    Osadniki otoczone są przez ulice:

  • ul. Herberta – od wschodu,
  • ul. Jugowicką – od południa,
  • ul. Zakopiańską – od zachodu,
  • ul. Do Sanktuarium Bożego Miłosierdzia i ul. Siostry Faustyny – od północy.
  • Ponadto wzdłuż ich zachodniej granicy biegnie linia kolejowa nr 94 Kraków-Oświęcim.

    Osadniki są przecięte na linii północ-południe rzeką Wilgą. Przez ich teren przechodzi ścieżka łącząca pobliskie osiedla (Wola Duchacka, Kurdwanów Nowy) z Centrum Handlowym „Zakopianka”. Jest to bardzo popularna wśród mieszkańców, 10-minutowa droga „na skróty”.

    Łagiewniki – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy IX Łagiewniki-Borek Fałęcki, znajdującej się w południowej części miasta. Dominuje niska zabudowa jednorodzinna. Znane są w Polsce i na świecie z sanktuarium Bożego Miłosierdzia i pod koniec 2005 r. stały się nawet bardziej popularne wśród wiernych niż francuskie La Salette. Do Łagiewnik pielgrzymował Jan Paweł II oraz Benedykt XVI. W Łagiewnikach znajduje się także kościół Parafialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, kilka zabytkowych kapliczek, pomniki oraz stacja kolejowa Kraków-Łagiewniki, na której w latach 2006-2009 zatrzymywał się Pociąg Papieski.Borek Fałęcki – obszar Krakowa, leżący na terenie Dzielnicy IX Łagiewniki-Borek Fałęcki miasta Krakowa. Położony jest w południowej części Podgórza. Charakteryzuje się nierównym rozłożeniem zabudowy. Osiedle składa się z pięciu 11-kondygnacyjnych bloków, resztę stanowi podłużna 3-kondygnacyjna zabudowa. W niedalekiej odległości znajdują się również domy jednorodzinne.

    Funkcja i historia powstania osadników[]

    Osadniki służyły jako miejsce sedymentacyjnego składowania odpadów poprodukcyjnych z fabryki. Tok ich budowy obejmował usypanie żwirowo-żużlowych obwałowań, do których wlewano odpady w postaci 15-20% zawiesiny. Po opadnięciu cząstek stałych na dno, zbiornik odwadniano przy użyciu systemu rurociągów. Po wyschnięciu osadu nasypywano kolejną warstwę obwałowania i powtarzano proces. W ten sposób osadniki osiągały wysokości do 20 metrów.

    Zawiesina - układ niejednorodny, dwufazowy, w postaci cząstek jednego ciała rozproszonych (faza rozproszona) w drugim ciele (faza rozpraszająca), np. cząstek ciała stałego w gazie lub cząstek cieczy w cieczy. Jeżeli cząstki te są dostatecznie małe, mowa jest o układzie koloidalnym. Gęstość fazy rozproszonej w zawiesinach jest na ogół większa niż gęstość fazy rozpraszającej i z tego powodu rozproszone cząstki fazy stałej mają tendencję do sedymentacji (opadania).Kurdwanów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XI Podgórze Duchackie. Kurdwanów do roku 1941 istniał jako wieś nad dopływem Wilgi, położona na skraju Pogórza Wielickiego.

    Pierwsze osadniki powstały na początku lat 30. Do drugiej połowy lat 70. XX wieku powstało 15 osadników, w tym 6 dwupoziomowych.

    Osadniki obecnie[]

    Po 17 latach od zamknięcia fabryki oraz w wyniku 10-letniej rekultywacji terenu powstały 32 ha terenów zielonych, częściowo zalesionych. Osadniki przypominają teraz strome pagórki. Teren jest bardzo popularnym miejscem spacerów, stanowi specyficzną oazę zieleni wśród otaczających go osiedli.

    Linia kolejowa nr 94 – linia kolejowa łącząca stację Kraków Płaszów ze stacją Oświęcim. Linia ma duże znaczenie dla ruchu towarowego pomiędzy Śląskiem a Krakowem. Ruch pociągów pasażerskich odbywa się jedynie na niewielkim odcinku z Krakowa Płaszowa do Skawiny (i dalej linią nr 97 w kierunku Zakopanego). Ostatnim pociągiem pasażerskim pokonującym całą linię nr 94 był międzynarodowy pociąg Interregio z Krakowa do Ostrawy w Czechach, kursujący jedynie od 14 do 31 grudnia 2014.Sedymentacja (łac. sedimentum = osad) – proces opadania zawiesiny ciała stałego w cieczy w wyniku działania siły grawitacji lub sił bezwładności. Sedymentacji ulegają zawiesiny o gęstości większej niż gęstość cieczy. Sedymentacja prowadzi więc do rozdziału substancji niejednorodnych, a kryterium podziału jest gęstość.

    Znajdują się tu następujące charakterystyczne obiekty:

  • most stalowy nad Wilgą, przez który prowadzi wspomniana wyżej droga do CH „Zakopianka”, ma wysokość 14 m i 4 przęsła. Jest w dobrym stanie, mimo prób demontażu na złom;
  • przyczółek rozebranego (w czasie likwidacji KZS „Solvay”) mostu przy tylnej drodze wjazdowej na teren CH „Zakopianka”;
  • 8-metrowy metalowy krzyż ku czci Jana Pawła II skonstruowany w kwietniu i maju 2007. Został umieszczony w miejscu dobrze widocznym z pobliskiego Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach.
  • Plany zagospodarowania[]

    Najważniejszym elementem planu zagospodarowania terenów zielonych jest budowa Kopca Jana Pawła II na wzór innych krakowskich kopców. Ma on mieć wysokość ok. 50 m i średnicę podstawy 110 m.

    Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie – sanktuarium położone przy ul. św. Faustyny w Krakowie-Łagiewnikach. Związane jest z życiem i działalnością św. siostry Faustyny Kowalskiej, propagatorki kultu Bożego Miłosierdzia. Od lat 40. XX wieku miejsce pielgrzymek związanych z obecnością łaskami słynącego obrazu Jezusa Miłosiernego oraz grobu św. Faustyny.Żużel tzw. szlaka — produkt odpadowy procesów hutniczych metali, stop zawierający zanieczyszczenia rud (żużel wielkopiecowy, żużel stalowniczy, żużel szybowy), topniki i pewną ilość tlenków metali lub pozostałość po spaleniu np. węgla, koksu, stanowiąca masę szklistego spieczonego popiołu.

    W opracowaniu jest także kompleksowa rewitalizacja całego tego obszaru. Powstaną tu tereny rekreacyjne, w których skład wejdą:

  • Park kontemplacji
  • Park rekreacyjno-sportowy
  • Park kultury
  • Park wypoczynku
  • Park rzeki Wilgi
  • Przypisy




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pagórek – niewielka wyniosłość o wysokości względnej od paru do parudziesięciu metrów, która wyraźnie zarysowuje się na terenie. Pagórki różnią się od otoczenia zdecydowanie silniejszym nachyleniem stoku i każdy z nich wyodrębnia się od pozostałych. Średnica pagórków sięga do kilkuset metrów, a jego wierzchołki są mniej lub bardziej okrągłe.
    Krakowskie Zakłady Sodowe Solvay – fabryka sody w Borku Fałęckim, utworzona w 1906 roku i zlikwidowana w latach 1989–1996 ze względu na silne negatywne oddziaływanie na środowisko. Budynki zostały rozebrane, a teren poddano rekultywacji i przeznaczono na cele handlowo-usługowe (m.in. Centrum Handlowe „Zakopianka”) i rekreacyjne. W czasie II wojny światowej w fabryce (niemiecka nazwa Ostdeutsche Chemische Werke GmbH) pracował Karol Wojtyła, jako młody kleryk.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.