• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Osadnictwo w Australii

    Przeczytaj także...
    Pustynia – teren o znacznej powierzchni, pozbawiony zwartej szaty roślinnej wskutek małej ilości opadów i przynajmniej okresowo wysokich temperatur powietrza, co sprawia, że parowanie przewyższa ilość opadów. Na gorących pustyniach temperatury sięgają do 50 °C (najwyższa zanotowana temperatura to 57,7 °C), nocą zaś dochodzą do 0 °C, charakterystyczne są dla nich też znaczne amplitudy dobowe temperatury, stały deficyt wilgotności oraz silne nasłonecznienie.Anglicy (ang. English people) – naród germański zamieszkujący głównie Wielką Brytanię, zwłaszcza Anglię (ok. 45 mln), posługujący się językiem angielskim z grupy języków germańskich. Poza Zjednoczonym Królestwem mieszkają głównie w Republice Południowej Afryki, Związku Australijskim, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Anglicy wyznają głównie anglikanizm. Ich kultura zaczęła się kształtować w średniowieczu pod wpływami celtyckimi, romańskimi (gł. francuskimi) oraz skandynawskimi (głównie normańskimi i nordyckimi). Od czasów nowożytnych zaczęła wpływać na kulturę reszty świata. Za pierwszego Anglika uważa się człowieka z Boxgrove, którego szczątki znaleziono w hrabstwie West Sussex.
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Australia została zasiedlona przez ludność europejską, głównie pochodzenia brytyjskiego. Nieliczna rdzenna ludność tego obszaru (Aborygeni) została wytępiona lub zepchnięta na tereny pustynne i do dziś odgrywa w społeczeństwie australijskim marginalną rolę.

    Wzrost liczby mieszkańców Australii w latach 1788–2008

    Początki zasiedlenia kontynentu przez ludność białą datuje się na rok 1788, kiedy to rząd brytyjski zaczął wykorzystywać Australię jako miejsce zsyłki skazańców. Pierwszą założoną osadą na terenie Nowej Południowej Walii, jak nazwał James Cook odkryty przez siebie nowy kontynent, był Port Jackson (późniejsze Sydney). Do 1858 roku przewieziono do Australii ponad 160 tys. więźniów.

    Malezja (malajski Malaysia) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Malajskim i wyspie Borneo; obszar 329 847 km², ludność 28 300 000 (wg stanu na 2010 r.), stolica Kuala Lumpur (ok. 1 500 000 mieszkańców), siedziba rządu w Putrajaya.Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.

    Imigracja wolnych ludzi rozpoczęła się dopiero po roku 1830. Znaczny napływ przesiedleńców miał miejsce od lat 50. XIX w., kiedy to na kontynencie australijskim odkryto złoto, załamanie natomiast nastąpiło na przełomie XIX i XX w. w wyniku katastrofalnej suszy. To głównie „gorączka złota” sprawiła, iż ludność kraju od roku 1851 zwiększyła się z 437 655 osób, do 1 151 947 osób w roku 1861 i do 3 765 400 osób w roku 1900.

    Farma - zazwyczaj duże gospodarstwo rolne, zmechanizowane i specjalizujące się w uprawie wybranych roślin lub chowie wybranych zwierząt. Z reguły zatrudnia najemną siłę roboczą.Ląd - obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów. Lądy zajmują około 29% powierzchni Ziemi, łącznie 149 milionów km². Dla większych, zwartych obszarów lądu przyjęto nazwę kontynent, mniejsze obszary lądu to wyspy. Średnie wzniesienie lądu ponad poziom morza wynosi 875 metrów. W odniesieniu do kontynentów zamiennie używa się nazwy „stały ląd”, w odróżnieniu od wysp, których nie zalicza się do powierzchni lądu.

    Stosowana przez władze polityka „Białej Australii” (White Australia) ograniczyła imigrację do ludności europejskiej, w praktyce Brytyjczycy stanowili do II wojny światowej 90% imigrantów. Polityka państwa zmieniła się w roku 1973 i od tego czasu nasiliła się imigracja ludności azjatyckiej głównie z Singapuru, Malezji, Hongkongu i Tajwanu.

    Sydney (wym. [ˈsɪdni]) – największe miasto Australii i Oceanii z liczbą ludności wynoszącą ponad 5,3 mln mieszkańców, także stolica stanu Nowa Południowa Walia. Założone w 1788 roku, Sydney jest znaczącym centrum finansowym, handlowym, transportowym, kulturalnym i turystycznym, mając status metropolii o znaczeniu globalnym. Metropolia jest także dużym węzłem komunikacyjnym z największym międzynarodowym lotniskiem w Australii, które obsłużyło prawie 42 milionów pasażerów w 2016 roku, i rozbudowaną siecią drogową i kolejową. Położone jest na wschodnim wybrzeżu nad Oceanem Spokojnym. Środowisko – ogół elementów nieożywionych i ożywionych, zarówno naturalnych, jak i powstałych w wyniku działalności człowieka, występujących na określonym obszarze oraz ich wzajemne powiązania, oddziaływania i zależności. Jest to pojęcie podrzędne w stosunku do przyrody, obejmującej również elementy ożywione.

    Wysoki przyrost naturalny i dodatnie saldo migracji zdecydowały o niebywałej dynamice demograficznej. Od czasu powstania Związku Australijskiego (1901) do roku 2008 zaludnienie Australii wzrosło z 3,8 mln do 20,6 mln osób, czyli ponad 5-krotnie.

    Rozmieszczenie ludności Australii podczas spisu powszechnego w roku 1921

    Pomimo tego dynamicznego przyrostu Australia pozostaje nadal najsłabiej zaludnionym kontynentem na świecie, ze średnią gęstością zaludnienia wynoszącą zaledwie 2,7 os/km². Rozmieszczenie ludności jest jednak bardzo nierównomierne, uwarunkowane w znacznej mierze zróżnicowaniem środowiska geograficznego. Zachodnia i centralna część kraju (2/3 powierzchni) cierpi na ciągły deficyt wody. Część terenów Australii, jak na przykład Wielka Pustynia Piaszczysta czy Pustynia Gibsona, jest w ogóle nie zamieszkana – ze względu na niesprzyjający osiedlaniu się ludzkości klimat. Słabo zaludniona jest także strefa brzegowa na północy, gdzie gorący i wilgotny klimat zniechęcał imigrantów europejskich do osiedlania. Ludność skupia się głównie w części wschodniej, południowo-wschodniej i południowo-zachodniej na terenach o korzystnych warunkach klimatycznych, wodnych i glebowych (żyzny pas lądu umożliwiający łatwą uprawę roli oraz różnych roślin użytkowych). Północna oraz zachodnia część kontynentu jest zamieszkana praktycznie wyłącznie przez rdzennych mieszkańców -Aborygenów. Natomiast Anglo-Australijczycy, potomkowie przybyłych na wyspę pod koniec XVIII wieku Anglików, zamieszkują wschód oraz pas ziemi znajdujący się na południu.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Stan wojenny w Polsce w latach 1981–1983 – stan nadzwyczajny wprowadzony 13 grudnia 1981 roku na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, niezgodnie z Konstytucją PRL. Został zawieszony 31 grudnia 1982 roku, a zniesiono go 22 lipca 1983 roku. W trakcie jego trwania z rąk milicji oraz SB zginęło kilkadziesiąt osób.
    Podział administracyjny Australii

    Australia podzielona jest na 6 stanów, 3 terytoria federalne i 61 prowincji, spośród których najbardziej zaludnione to Australian Capital Territory (Australijskie Terytorium Stołeczne, gdzie gęstość zaludnienia wynosi 137 osób/km²), oraz Victoria (Wiktoria, gdzie gęstość zaludnienia wynosi 22 osoby/km²). W najgęściej zaludnionych okręgach przypada średnio od 10 do 50 osób/km² (dla porównania w Canberze – 422 osoby/1 km²), a w okręgach pustynnych środkowej, zachodniej i północnej Australii 1 mieszkaniec przypada na 100 km².

    Gleba, pedosfera – biologicznie czynna powierzchniowa (do 2 m miąższości) warstwa skorupy ziemskiej, powstała w procesie glebotwórczym ze skały macierzystej pod wpływem czynników glebotwórczych. Gleba składa się z części mineralnej i organicznej. Częścią gleby są organizmy glebowe.Wielka Pustynia Piaszczysta (ang. Great Sandy Desert) – piaszczysta pustynia w północno-zachodniej części Australii Zachodniej na południe od wyżyny Kimberley, granicząca od południa z Pustynią Gibsona, w 2009 roku wpisana na listę rezerwatów biosfery UNESCO. Obszar jej wynosi ok. 360 000 km², a opad roczny w południowej części poniżej 250 mm, na północy nie przekracza 500 mm.

    O koncentracji ludności świadczy najlepiej fakt, że dwa stany – Nowa Południowa Walia i Wiktoria – zajmujące 13,6% obszaru kraju skupiają 56,6% ogółu ludności. Cechą charakterystyczną układu zaludnienia Australii jest również niespotykana koncentracja ludności w miastach (85% ogółu mieszkańców), zwłaszcza w pięciu wielkich aglomeracjach miejskich: Sydney, Melbourne, Brisbane, Perth i Adelaide (58,5% ludności).

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.

    Wysoka wciąż imigracja ma swoje odzwierciedlenie w fakcie, iż co czwarty jej mieszkaniec urodził się poza granicami Australii. W 2006 roku najwięcej takich osób pochodziło z Wielkiej Brytanii (1 153 264 osoby), Nowej Zelandii (476 719), Chin (279 447), Włoch (220 469) i Wietnamu (180 352). Polacy zajmowali pod tym względem 18. miejsce (59 221 osób), a największa ich grupa osiedliła się tam w okresie stanu wojennego.

    Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,

    Ogólna liczba Polaków zamieszkujących Australię szacowana jest na 150 tys. osób.

    Mieszkańcy Australii według kraju urodzenia

    Charakter osadnictwa australijskiego jest ściśle zdeterminowany przez środowisko naturalne. Jałowe i suche wnętrze o niesprzyjających warunkach do życia odstraszało europejskich osadników. Do dziś istnieją tutaj tylko odosobnione osady górnicze, niewielkie miasteczka obsługujące tereny rolnicze, osiedla powstałe przy skrzyżowaniu szlaków komunikacyjnych i farmy oddzielone ogromnymi przestrzeniami (nierzadko osiągające nawet 1 mln hektarów powierzchni). Osadnictwo związane z rolnictwem rozwinęło się przede wszystkim we wschodniej części kontynentu, w dorzeczu rzek Murray i Darling. Znaczną część australijskiego interioru (buszu) stanowi jednak niezamieszkane i puste terytorium, gdzie sąsiedzi oddaleni są o kilkaset kilometrów, a odległość do najbliższego miasteczka może przekraczać nawet 1000 km.

    Perth (wym. [ˈpɜrθ]) – miasto w Australii będące stolicą stanu Australia Zachodnia. Położone jest przy ujściu rzeki Łabędziej do Oceanu Indyjskiego, u podnóża gór Darling. Jest czwartym miastem Australii pod względem populacji, zamieszkuje je ponad 2 mln mieszkańców. Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

    Osadnictwo europejskie skupiało się więc na obszarach korzystnych pod względem warunków naturalnych, w wilgotnej strefie wybrzeży, o chłodniejszym klimacie. Mając do wyboru nieprzyjazny busz lub wygodniejsze i bezpieczniejsze życie na terenach miejskich, przybysze z Europy koncentrowali się głównie w miastach. W wyniku tego Australia należy do najbardziej zurbanizowanych krajów świata.

    Busz – formacja roślinna, charakterystyczna dla suchych obszarów podrównikowych, głównie południowej Afryki, Australii (lokalne określenie scrub), w mniejszej skali wschodniej Afryki i Ameryki Południowej. Przeważają w nim krzewy, często kolczaste, zrzucające liście na okres suszy.Rola – wierzchnia warstwa gleby (do 30 cm), na którą działają narzędzia i maszyny uprawowe. Stąd określenie uprawa roli jest właściwsze niż uprawa gleby.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Australia i Antarktyka. Kraków: Popularna Encyklopedia Powszechna, 1999.
  • Australia, Oceania, Antarktyda. Poznań: Wydawnictwo Kurpisz, 1998.
  • Jagielski A.: Geografia ludności. Warszawa: PWN, 1977.
  • Kiełczewska-Zaleska M.: Geografia osadnictwa. Warszawa: PWN, 1976.
  • Kosiński L.: Geografia ludności. Warszawa: PWN, 1967.
  • Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.Darling (ang. Darling River) – rzeka w południowo-wschodniej Australii o długości 2739 km. Jest najdłuższym (prawym) dopływem Murray. Powierzchnia jej dorzecza wynosi 650 tys. km². Źródła Darling znajdują się w paśmie New England w Wielkich Górach Wododziałowych (Nowa Południowa Walia); wpada do rzeki Murray w Wentworth w Nowej Południowej Walii. Średni przepływ wynosi 42 m³/s. W porze bezdeszczowej miejscami wysycha, jest więc rzeką okresową podobnie jak większość jej dopływów. W środkowym i dolnym biegu płynie kilkoma korytami (rzeka anastamozująca).




    Warto wiedzieć że... beta

    Demografia (od stgr.  demos – "lud" i γράφω grapho – "piszę") – dziedzina nauki zajmująca się powstawaniem, życiem i przemijaniem społeczności ludzkiej.
    Brisbane (wym. [ˈbrɪzbən]) – miasto w Australii, stolica stanu Queensland, położone nad Oceanem Spokojnym u ujścia rzeki Brisbane. Jest trzecim co do wielkości miastem Australii z liczbą ludności wynoszącą 2,5 mln mieszkańców, mieszka w nim ok. 10% populacji państwa. Wraz z miastami satelickimi Gold Coast, Sunshine Coast i kilkoma sąsiadującymi powiatami tworzy region i aglomerację South East Queensland zamieszkiwaną przez 3,5 mln osób. Miasto leży w strefie klimatu subtropikalnego, z całorocznym okresem z letnimi temperaturami, temperatury w dzień wahają się od 21 °C w lipcu do około 30 °C w styczniu.
    Melbourne (wym. [ˈmelbən] lub [ˈmɛlbərn]) – w latach 1901–1927 stolica Australii, największe miasto stanu Wiktoria oraz drugie pod względem wielkości w Australii (po Sydney), z liczbą ludności wynoszącą 4,8 mln mieszkańców. Uznane przez czasopismo „The Economist” za „Najlepsze miasto do życia na świecie” w latach 2011–2017. W Melbourne – obok Sydney – znajduje się największe skupisko polonijne Australii. Siedziba konsula honorowego Polski.
    Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 79. Złoto jest ciężkim, miękkim i błyszczącym metalem, będącym najbardziej kowalnym i ciągliwym spośród wszystkich znanych metali. Czyste złoto ma jasnożółty kolor i wyraźny połysk, nie utlenia się w wodzie czy powietrzu. Chemicznie złoto należy do metali przejściowych i pierwiastków grupy 11. Z wyjątkiem helowców (tzw. gazów szlachetnych) złoto jest najmniej reaktywnym pierwiastkiem. Złoto długo przed okresem spisanej historii było drogocennym i poszukiwanym metalem szlachetnym używanym w biciu monet, jubilerstwie, sztuce i zdobieniach.
    Urbanizacja – proces koncentracji ludności w punktach przestrzeni geograficznej, głównie na obszarach miejskich, określający także wzrost liczby ludności miejskiej i jej udziału w liczbie ludności danego obszaru, dzięki czynnikom społeczno-kulturowym, demograficznym i ekonomicznym. Urbanizacja oznacza także przestrzenny rozwój miast oraz zmianę stylu życia na miejski.
    Żółta rasa człowieka – jedna z grup wydzielanych w podziałach antropologicznych gatunku ludzkiego. Po raz pierwszy podziału na odmiany, w którym kryterium był kolor skóry, dokonał Georges Cuvier w roku 1812. Za charakterystyczne cechy odmiany żółtej, będące przystosowaniem do warunków klimatycznych Azji uznaje się niski wzrost, długi tulów, krótkie nogi, małą powierzchnię ciała, grube przetłuszczone włosy, płaską twarz nisko osadzony nos, skośną szparę oczną. Budowa ciała zapewnia ochronę przed zimnem minimalizując utratę ciepła. Oczy chronione są przed nadmiarem światła w okresie występowania okrywy śnieżnej.
    Pustynia Gibsona (ang. Gibson Desert) – żwirowa pustynia w Australii Zachodniej, pomiędzy Wielką Pustynią Piaszczystą na północy a Wielką Pustynią Wiktorii na południu. Obszar jej wynosi 155 900 km², a roczna suma opadów 125-250 mm.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.