• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Osadnictwo

    Przeczytaj także...
    Megamiasto – miejska jednostka osadnicza charakteryzująca się bardzo dużą powierzchnią i liczbą mieszkańców. Megamiasta tworzą się w wyniku "eksplozji miast". Jest to proces napływu ludności (głównie ze wsi lub małych miasteczek) do większego miasta (często stolicy) w poszukiwaniu pracy i lepszych warunków życia. W tym wypadku przedmieścia nie rozwijają się zbyt intensywnie (miasto ma dość zwarty układ przestrzenny). Na ogromną skalę tworzą się za to slumsy.Środowisko – ogół elementów nieożywionych i ożywionych, zarówno naturalnych, jak i powstałych w wyniku działalności człowieka, występujących na określonym obszarze oraz ich wzajemne powiązania, oddziaływania i zależności. Jest to pojęcie podrzędne w stosunku do przyrody, obejmującej również elementy ożywione.
    Czas – skalarna (w klasycznym ujęciu) wielkość fizyczna określająca kolejność zdarzeń oraz odstępy między zdarzeniami zachodzącymi w tym samym miejscu. Pojęcie to było również przedmiotem rozważań filozoficznych.

    Osadnictwo – całokształt działalności grup ludzkich wywołujący zmiany w środowisku geograficznym. Obejmuje ono proces zajmowania, podziału i użytkowania terenu wraz ze wszystkimi wytworami powstałymi w ramach tej działalności i służącymi jej. (według Z. Woźniaka)

    Wierzenia - w antropologii: zbiór twierdzeń dotyczących zjawisk i bytów nadprzyrodzonych, niesprawdzalnych empirycznie. Wierzenia występują w każdej kulturze.Miasto-ogród - koncepcja miasta satelickiego, osiedla oddalonego od centrum miasta itp., charakteryzującego się niską, luźną zabudową, a przede wszystkim znacznym udziałem terenów zielonych (lasów, ogrodów, parków, itp.) w ogólnej powierzchni miasta. Pojawiła się w odpowiedzi na problem przeludnienia miast.

    Przegląd interpretacji definicji[]

  • Według Karola Potkańskiego osadnictwo jest wynikiem wzajemnego i ciągłego oddziaływania, wzajemnej wymiany dwóch czynników: obszaru, który przedstawia pewną sumę warunków fizjograficznych i grupy ludzkiej, która także przedstawia określoną, a w każdej epoce odmienną, sumę warunków socjologicznych.
  • Zbigniew Bukowski przyjmuje definicję Potkańskiego uzupełniając ją tylko: Przy badaniach osadnictwa określonych grup społecznych definicja powyższa wymaga uwzględnienia stosunków społecznych oraz wierzeń, a w społeczeństwach wyżej rozwiniętych sytuacji politycznej.
  • Według Karola Buczka osadnictwo to przestrzenna forma nieadministracyjna organizacji wszelkich dziedzin życia społecznego z gospodarką na czele; to forma zmieniająca się w zależności od warunków miejsca i czasu.
  • Według Stanisława Zajączkowskiego istotą procesu osadnictwa, który jest rezultatem wzajemnego oddziaływania na siebie terytorium i grupy ludzkiej jest tworzenie na terytorium zajmowanym przez daną grupę ludzką punktów osadniczych, będących nie tylko osiedlami w ścisłym tego słowa znaczeniu, tzn. siedzibami ludzi, ale także ośrodkami ich działalności gospodarczej, a stanowiących zarazem ramy, w jakich kształtują się stosunki społeczne odpowiednio do rozwoju sił wytwórczych.
  • Według Zbigniewa Kobylińskiego osadnictwo to wbudowanie trwałych struktur przestrzeni społeczno - kulturowej w konkretną geosferę czysto naturalną lub uprzednio zantropogenizowaną przestrzeń geograficzną.
  • Henryk Łowmiański definiuje osadnictwo w następujący sposób: Jest to rezultat oddziaływania człowieka na środowisko związane trwale z danym terenem.
  • Zasadnicze elementy osadnictwa[]

    Na osadnictwo, zdaniem Waldemara Chmielewskiego, składają się trzy elementy:

    Teren - każdy dowolnie określony fragment powierzchni lądowej. Termin spełniający taką samą funkcję jak akwen w odniesieniu do powierzchni wodnej.Miasto-sypialnia – określenie miasta z rozwiniętą funkcją mieszkaniową i usługową w zakresie zaspokajania podstawowych potrzeb, przy zaniedbaniu wytworzenia innych istotnych funkcji miejskich.
  • ludzie: (wiedza człowieka, umiejętności, wyposażenie, ekonomika, organizacja)
  • kultura, która umożliwia opanowanie i wykorzystanie środowiska wraz z jego zasobami
  • obszar i jego zasoby
  • Badaniem tych procesów zajmują się:

  • geografia osadnictwa - (geografia fizyczna i antropogeografia)
  • archeologia osadnictwa
  • historia osadnictwa
  • Zakresy badawcze archeologii osadnictwa według Herberta Jankuhna:

  • Środowisko naturalne
  • Procesy zasiedlania i wyludniania
  • Osiedla
  • Zobacz też[]

  • Bariery osadnicze
  • osadnictwo wojskowe
  • osadnictwo miejskie - osadnictwo wiejskie
  • kolonizacja
  • miasto - wieś - continuum osadnicze
  • gród - osada - przysiółek - dzielnica - zespół osadniczy
  • osadnictwo - urbanizacja - dezurbanizacja - kontrurbanizacja - reurbanizacja
  • urbanistyka - ruralistyka
  • miasto-ogród - Miasto satelickie - miasto-sypialnia,
  • aglomeracja - obszar metropolitalny - zespół miejski - konurbacja - megalopolis - megamiasto
  • geografia osadnictwa - geografia ludności - geografia miast
  • Przypisy

    1. Por. Kiełczewska-Zaleska M., Geografia osadnictwa. Zarys problematyki, PWN Warszawa 1972, wyd. 3
    Gród, gard – prehistoryczna lub średniowieczna osada obronna oznaczająca domostwa, gospodarstwo lub wczesne miasto, anglosaska geard lub yeard – otoczona wałem, murem lub ostrokołem.Gospodarka – całokształt działalności gospodarczej prowadzonej w danym regionie (gospodarka regionalna), kraju (gospodarka narodowa) lub na całym świecie (gospodarka światowa). Działalność ta polega na wytwarzaniu dóbr i świadczeniu usług zgodnie z potrzebami ludności. Najprostszy podział gospodarki wyróżnia trzy sektory: usługi, przemysł, rolnictwo.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Miasto satelickie, miasto-satelita - miasto o pewnym stopniu samowystarczalności pod względem usług i zatrudnienia, ale uzależnione w zakresie usług wyższego rzędu (nauka, kultura) i administracji od innego większego pobliskiego miasta. Idea tego miasta zrodziła się w latach 20. XX w. w Wielkiej Brytanii.
    Osadnictwo wojskowe - nadawanie ziemi w okresie II RP na kresach wschodnich zasłużonym żołnierzom Wojska Polskiego oraz ochotnikom. Termin ten niekiedy jest używany także w odniesieniu do polskich żołnierzy osiedlanych na Ziemiach Odzyskanych po II wojnie światowej.
    Aglomeracja miejska (z łac. agglomeratio – nagromadzenie) – jednostka morfologiczna tworząca spójny zespół wzajemnie powiązanych jednostek osadniczych, powstały w wyniku koncentracji zabudowy i zagospodarowania.
    Henryk Łowmiański (ur. 22 sierpnia 1898 w Daugadzie k. Wiłkomierza, zm. 4 września 1984 w Poznaniu) – polski historyk, mediewista, autor m.in. monumentalnych Początków Polski (w sześciu tomach, tom VI wydano już po śmierci autora).
    Społeczeństwo – podstawowe pojęcie socjologiczne, jednakże niejednoznacznie definiowane. Terminem tym tradycyjnie ujmuje się dużą zbiorowość społeczną, zamieszkującą dane terytorium, posiadające wspólną kulturę, wspólną tożsamość oraz sieć wzajemnych stosunków społecznych. Społeczeństwo ponadto posiada własne instytucje pozwalające mu na funkcjonowanie oraz formę organizacyjną w postaci państwa, plemienia czy narodu.
    Stosunek społeczny – normatywnie określona relacja i oczekiwany schemat interakcji pomiędzy co najmniej dwiema osobami, wynikająca z posiadanych przez nich ról i pozycji społecznych, podlegająca kontroli społecznej.
    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

    Reklama