• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ornitologia

    Przeczytaj także...
    Pan Tadeusz – pełnometrażowy film fabularny na motywach poematu Adama Mickiewicza Pan Tadeusz w reżyserii Andrzeja Wajdy zrealizowany w 1999 r.Władysław (Ladislaus) Taczanowski (ur. 1 marca 1819 w Jabłonnie k. Lublina – zm. 17 stycznia 1890 w Warszawie) – polski ornitolog. Władysław Taczanowski pochodził ze starej wielkopolskiej rodziny szlacheckiej Taczanowskich. W młodości studiował w Paryżu. W latach 1840-1855 był domownikiem u biskupa Walentego Baranowskiego
    Stanisław Bonifacy Jundziłł herbu Łabędź, pseud.: Wawrzyniec Kostrzyca, (ur. 6 maja 1761 w Jasiańcach, zm. 15 kwietnia 1847 w Wilnie) – polski ksiądz, uczony naturalista, przyrodnik, pedagog i pamiętnikarz, wykładowca Uniwersytetu Wileńskiego.

    Ornitologia – dział zoologii zajmujący się ptakami (Aves).

    Domeną zainteresowania ornitologów jest przede wszystkim biologia ptaków, ale także ich zwyczaje, trasy przelotów, gniazdowanie, życie społeczne, obserwacja w terenie itp. Obserwowanie ich bytu umożliwia m.in. obrączkowanie ptaków. Ornitologia to także zbiór wiadomości i informacji na tematy związane z ptakami, ich lęgowiskami oraz upierzeniem itp.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Mateusz Cygański (1535-1611) – przyrodnik, autor pierwszego dzieła o ptakach w języku polskim pt. Myślistwo ptasze, w którym się opisuje sposób dostawania wszelakiego ptaka, wydrukowanego w Krakowie w 1584 roku, zapomnianego i odkrytego w 1836.

    Historia ornitologii[]

    Ornitologia należy do najstarszych gałęzi zoologii i już w starożytności Arystoteles i Pliniusz opisywali ptaki. Okres średniowiecza nie był korzystny dla rozwoju nauk ścisłych, w tym i przyrodniczych, i z tego okresu dziejów pozostały mniej lub bardziej udane przeróbki dzieł Arystotelesa i Pliniusza. Dopiero okres odrodzenia przyniósł rozwój nauk przyrodniczych, w tym także ornitologii, uwalniając je stopniowo od starożytnych legend, średniowiecznych przesądów i błędnych obserwacji.

    Nauki przyrodnicze (w terminologii angielskiej zwane natural sciences) to mało precyzyjne określenie dziedzin nauki, które zajmują się badaniem różnych aspektów świata materialnego, ożywionego i nieożywionego, zazwyczaj z zastosowaniem aparatu matematycznego, jak również właściwej sobie metodologii.Zoologia (od gr. zoon = zwierzę, i logos = słowo, myśl, rozumowanie) – nauka o zwierzętach, czyli wszystkich żywych organizmach zdolnych do przemieszczania i odżywiania się (z wyjątkiem mikroorganizmów), a także ich zachowaniach i budowie.

    Polscy ornitolodzy[]

    Do najważniejszych polskich przyrodników, opisujących również ptaki, w porządku chronologicznym należą:

  • Mateusz Cygański
  • Gabriel Rzączyński
  • Krzysztof Kluk
  • Feliks Jarocki
  • Stanisław Bonifacy Jundziłł
  • Konstanty Tyzenhauz
  • Aleksander Zawadzki
  • Antoni Waga
  • Antoni Wodzicki
  • Władysław Taczanowski
  • Benedykt Nałęcz-Dybowski
  • Włodzimierz Dzieduszycki, Włodzimierz Dzieduszycki (1885-1971)
  • Tadeusz Chrostowski
  • Władysław Mierzeyewski
  • Janusz Domaniewski
  • Andrzej Dunajewski
  • Kazimierz Szarki
  • Jan Marchlewski
  • Kazimierz Wodzicki
  • Bronisław Ferens
  • Jan Szczepski
  • Władysław Rydzewski
  • Jan Haber
  • Jan Sokołowski
  • Jan Gotzman
  • Bogdan Jabłoński
  • Włodzimierz Puchalski – fotografik, przyrodnik
  • Jan Jerzy Karpiński
  • Ludwik Tomiałojć
  • Tadeusz Stawarczyk
  • Zenon Lewartowski
  • Andrzej Kruszewicz
  • Ciekawostki[]

  • Pierwszym ornitologiem obrączkującym ptaki był duński nauczyciel, ornitolog amator Hans Christian Cornelius Mortensen (1856-1921). Od 1899 używał ponumerowanych aluminiowych obrączek do oznaczenia m.in. 165 szpaków, które złapał w skrzynkach lęgowych.
  • Pierwszy projekt obrączkowania zrealizowano w Niemczech w 1903 r. pod kierownictwem Johannesa Thienemanna (1863 – 1938) w Obserwatorium ptaków Rossitten w Prusach Wschodnich na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Następne tego typu akcje odbyły się na Węgrzech w 1908, w Wielkiej Brytanii w 1909, w Jugosławii w 1910 i w krajach skandynawskich pomiędzy 1911 a 1914.
  • Jako pierwszy użył sieci do łapania ptaków jeden z amerykańskich żołnierzy, stacjonujących w Japonii podczas II wojny światowej (będący także ornitologiem). Zaobserwował on, że rybacy japońscy, jeśli nie wyszły im połowy, rozwieszali swe sieci wysoko na palach. Do sieci wpadało wtedy przynajmniej kilka przelatujących ptaków.
  • Podczas kręcenia filmu „Pan Tadeusz” operator kamery ujął lecącego bociana z założoną na nodze obrączką. Akcja „Pana Tadeusza” rozgrywała się w XIX wieku – tymczasem obrączkowanie ptaków rozpoczęło się z początkiem XX w.
  • Zobacz też[]

  • ornitofauna
  • awifaunistyka
  • ornitogeografia
  • ornitogamia
  • ornitochoria
  • Przypisy

    1. Preuss, Niels Otto. „Ardea”. 1. 89, s. 1-6, 1989 (ang.). 
    2. Spencer, R. 1985. Marking. [w:] Campbell. B. & Lack, E. 1985. A dictionary of birds. British Ornithologists’ Union. Londyn, s. 338-341.
    Gaius Plinius Secundus zwany Starszym (Maior) (ur. 23 r. n.e. w Comum Novum, dzisiaj Como we Włoszech, zm. 25 sierpnia 79 n.e. w Stabiach, dzisiaj Castellammare di Stabia) – historyk i pisarz rzymski.Jan Jerzy Karpiński (ur. 12 kwietnia 1896 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. 17 listopada 1965 w Warszawie) – polski przyrodnik, entomolog, pisarz, fotografik, pedagog.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Biologia (z gr. βίος (bios) - życie i λόγος (logos) - słowo, nauka) – nauka przyrodnicza zajmująca się badaniem życia i organizmów żywych.
    Chronologia – nauka o mierzeniu czasu, kolejności następowania po sobie wydarzeń, zjawisk, a także oznaczenie wydarzenia, zjawiska na podstawie przyjętego podziału czasu. Nazwa pochodzi od greckich słów chronos (czas) i logos (słowo, nauka).
    Nauka ścisła - nauka, w której ściśle i dokładnie opisuje oraz modeluje się zjawiska, a także weryfikuje się hipotezy za pomocą doświadczeń i dowodów matematycznych. Do opracowywania danych doświadczalnych stosowana jest statystyka. Nauki ścisłe to nauki matematyczne i nauki przyrodnicze.
    Skandynawia – region północnej Europy, obejmujący kraje: Szwecję, Norwegię oraz Danię. Obejmuje część z krajów nordyckich.
    Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.
    Feliks Paweł Jarocki (ur. 14 stycznia 1790 w Pacanowie, zm. 25 marca 1865) – profesor zoologii, kierownik katedry zoologii Uniwersytetu Warszawskiego, członek Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Kierownik gabinetu zoologicznego w latach 1818-1862.

    Reklama