• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ornitolest



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Diplodocus – rodzaj dinozaura z rodziny diplodoków, którego skamieniałe szczątki odkrył po raz pierwszy w 1877 S. W. Williston. Wzorowana na łacinie nazwa rodzajowa ukuta przez Marsha w 1878 pochodzi od starogreckich słów (diploos) "podwójny" i (dokos) "belka", odnosząc się do dwubelkowych szewronów umiejscowionych w dolnej części ogona. Sądzono, że był unikalne dla diplodoka, jednakże znaleziono je także u innych członków tej rodziny, a także u innych zauropodów, jak choćby mamenchizaura.Proceratozaur (Proceratosaurus) – rodzaj niewielkiego teropoda żyjącego w środkowej jurze na obecnych terenach Wielkiej Brytanii. Początkowo uznany został za przodka ceratozaura z powodu niewielkiego grzebienia znajdującego się z przodu pyska tego zwierzęcia, stąd też pochodzi nazwa Proceratosaurus, oznaczająca "przed ceratozaurem". Dzisiaj jednak uważa się go za celurozaura, najprawdopodobniej należącego do tyranozauroidów. Proceratosaurus był niewielkim i smukłym drapieżnikiem. Jego czaszka mierzyła 28–30 cm długości, co pozwala oszacować długość całego zwierzęcia na 2,98–3,16 m, a jego masę na 28–36 kg.

    Ornitolest (Ornitholestes hermanni) to niewielki teropod, którego nazwa oznaczona „ptasi złodziej” (gr. ορνις ornis, ορνιθος ornithos „ptak”; λῃστης lēistēs „złodziej, rabuś”, od λῃστευω lēisteuō „kraść”). Występował on w późnej jurze na terenach Ameryki Północnej (będącej w późnej kredzie częścią Laurazji). Znany z niekompletnego szkieletu ze zmiażdżoną czaszką, znalezionego w Bone Cabin Quarry niedaleko od Medicine Bow w Wyoming w 1900.. Później przypisane do niego skamieliny w rzeczywistości należą do innych dinozaurów. Obecnie do rodzaju Ornitholestes zalicza się tylko jeden gatunek – O. hermanni. Jego epitet gatunkowy honoruje Adama Hermanna – pracującego w Amerykańskim Muzeum Historii Naturalnej preparatora.

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.

    Materiał kopalny[ | edytuj kod]

    szkielet ornitolesta (American Natural History Museum

    Holotyp oznaczony jako AMNH 619 składa się z czaszki (138 mm), żuchwy, trzech kręgów szyjnych (trzeciego, czwartego i szóstego), kręgów grzbietowych (pierwszego, drugiego, trzeciego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego, dwunastego i trzynastego), trzech kompletnych kręgów piersiowych (pierwszego, czwartego i piątego), dwóch niekompletnych kręgów piersiowych (drugiego i trzeciego), dwóch bliższych kręgów ogonowych i osiemnastu dalszych, dwunastu szewronów, kości ramieniowych (124 mm), jednej kompletnej kości promieniowej (84 mm), fragmentów drugiej kości promieniowej, fragmentu kości łokciowej, kości śródręcza I, falangi I-1, pazura ręki I, falangi II-2, pazura ręki II, kości biodrowej (162 mm), niekompletnej kości łonowej, kości kulszowej (152 mm), niekompletnej kości udowej, bliższej kości strzałkowej, kości stępu, pazura stopy I, kości śródstopia II (109 mm), falangi II-1, falangi III-2, pazura stopy III, kości śródstopia IV (113 mm), falangi IV-1, falangi IV-3, falangi IV-4, pazura stopy IV. Ów materiał kopalny należy do mierzącego ok. 2,08 m i ważącego 12,6 osobnika. Został on znaleziony w Salt Wash Member, formacji Morrison w Wyoming i pochodzi z środkowego kimerydu. Osborn (1903) przypisał do tego dinozaura także niekompletną dłoń oznaczoną jako AMNH 587, jednak obecnie uznaje się ją za należąca do tanikolagreza. Niekompletny szkielet uznano przez Milesa i innych (1998) za należący do celura może w rzeczywistości należeć do ornitolestesa. Jednak Carpenter i inni w 2005 na jakie podstawie opisali tanikolagreza.

    Celur (Coelurus) – rodzaj celurozaura z późnej jury (dokładniej kimerydu, 153–150 milionów lat temu). Jego nazwa oznacza "wydrążony ogon", odnosząc się do wydrążonych kręgów ogonowych i pochodzi od starożytnych greckich słów koilos – wydrążony – i oura – ogon. Choć pochodzi od niej nazwa jednej z głównych grup teropodów, celurozaurów, zwierzę poznano słabo, a czasami mylono je z lepiej znanym współczesnym mu ornitolestem. Jak wiele dinozaurów opisanych stosunkowo wcześnie, posiada skomplikowaną historię taksonomiczną. Wyróżniano jego liczne gatunki, które później przeniesiono do innych rodzajów lub unieważniano. Obecnie jako pewny uznaje się tylko jeden: typowy C. fragilis opisany przez Marsha w 1879. Znany jest z fragmentarycznego szkieletu znalezionego w formacji Morrison w Wyoming w USA. Był małym dwunożnym mięsożercą o wydłużonych kończynach tylnych.Archaeopteryx – rodzaj późnojurajskego teropoda z rodziny Archaeopterygidae. Archaeopteryx był średnich rozmiarów zwierzęciem wielkości kruka. Miał czteropalczastą stopę, z których pierwszy palec był przeciwstawny pozostałym. Przednia kończyna była trójpalczasta, ogon kostny zbudowany z wielu kręgów, długi i prosty. Archaeopteryx miał zęby, a na palcach skrzydeł pazury.

    Budowa[ | edytuj kod]

    Ornitolest był niewielkim mierzącym ok. 2 m dinozaurem mięsożernym. Czaszka ornitolesta była stosunkowo niewielka, ale masywniejsza i silniejsza niż u innych małych teropodów jak kompsognat czy celofyz i umożliwiało odrywania sporych kęsów . Gregory S. Paul przedstawiał ornitolesta z niewielkim grzbieniem na pysku przypominającym tego występującego u proceratozaura, jednak Carpenter i inni (2005) udowodnili, że ów grzebień jest w rzeczywistości uszkodzoną kością nosową. Podobnie jak większość teropodów ornitolest posiadał długi ogon, mogący służyć do utrzymania równowagi.

    Celofyz (Coelophysis) – rodzaj teropoda z rodziny Coelophysidae. Zamieszkiwał tereny dzisiejszej Ameryki Północnej i być może południowej Afryki (przy założeniu, że megapnozaur jest młodszym synonimem celofyza – patrz niżej). Występuje w serlalu Wędrówki z dinozaurami.Wędrówki z dinozaurami (ang. Walking with Dinosaurs) – paradokumentalny serial telewizyjny, wyprodukowany przez telewizję BBC i po raz pierwszy emitowany w Wielkiej Brytanii w 1999 r., z Kennethem Branaghem jako narratorem. W Polsce serial był po raz pierwszy emitowany w roku 2000 w Programie Drugim Telewizji Polskiej; konsultantem naukowym wersji polskiej był Karol Sabath, a lektorami – Maciej Gudowski i Janusz Szydłowski.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).
    Teropody (Theropoda) – podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia); nazwa ("theropod") oznacza "stopa bestii".
    Allozaur (Allosaurus) – rodzaj dużego teropoda z rodziny allozaurów (Allosauridae) żyjącego w późnej jurze, 155–145 mln lat temu. Nazwa Allosaurus, oznaczająca „inny jaszczur”, pochodzi od greckich słów αλλος/allos („inny”, „dziwny”) oraz σαυρος/sauros („jaszczur”). Pierwsze szczątki z pewnością należące do przedstawicieli tego rodzaju zostały opisane w 1877 roku przez Othniela Charlesa Marsha. Jako jeden z pierwszych dobrze poznanych teropodów przez długi czas wzbudzał zainteresowanie kręgów pozapaleontologicznych i był dinozaurem często pojawiającym się w filmach fabularnych i dokumentalnych.
    Kompsognat (Compsognathus) – rodzaj niewielkiego teropoda z rodziny kompsognatów (Compsognathidae). Jego nazwa oznacza „delikatna szczęka”. Cieszy się on powszechną sławą jako dinozaur wielkości kurczaka, choć w rzeczywistości osiągał większe rozmiary, a szkielet berliński, będący wielkości szkieletu kurczaka, należał do młodego osobnika. Mimo to wiele książek popularnonaukowych wciąż opisuje go jako najmniejszego dinozaura. Jest jednym z nielicznych dinozaurów, których dieta jest dokładnie poznana. Do chwili obecnej znaleziono dwa szkielety kompsognata – większy francuski i berliński, należący do osobnika młodego. Zęby kompsognata znaleziono również w Portugalii. Ten niewielki teropod występował w okresie jurajskim, ok. 150 mln lat temu. Obecnie wyróżnia się tylko jeden gatunek należący do tego rodzaju (Compsognathus longipes), chociaż w 1970 okaz francuski uznano za przedstawiciela nowego gatunku – C. corallestris (obecnie uważany za dorosłego osobnika Compsognathus longipes). Do niedawna kompsognat był najbliższym znanym krewnym archeopteryksa.
    Szkielet, układ szkieletowy, kościec (łac. skeleton, skeletus) – twarda konstrukcja anatomiczna wchodząca w skład ciała zwierząt.
    Holotyp – pojedynczy typ nomenklatoryczny wskazany przez autora nazwy taksonu, na podstawie którego wyróżniono i opisano nowy gatunek lub podgatunek, ewentualnie także takson w randze gatunku wzorcowy dla rodzaju i rodzaj dla rodziny.
    Robert T. Bakker (ur. 24 marca 1945 w hrabstwie Bergen w stanie New Jersey w USA) – amerykański paleontolog zajmujący się dinozaurami.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.