• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Orneta



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Lidzbark Warmiński (niem. Heilsberg, prus. Lēcbargs) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim. Siedziba władz powiatu oraz wiejskiej gminy Lidzbark Warmiński.Orneta – stacja kolejowa w Ornecie, w powiecie lidzbarskim, w województwie warmińsko-mazurskim, w Polsce. Linia kolejowa z Ornety do Gutkowa została otwarta w 1884 roku, kolejna linia z Ornety do Pieniężna została ukończona w 1885 roku. Linię z Ornety do Morąga otwarto w 1894 roku. Połączenie do Lidzbarka Warmińskiego otwarto w 1905 roku i wreszcie w 1926 ukończono linię do Dobrów. Linia do Morąga została rozebrana w 1945 roku i w 2001 roku zawieszono ruch towarowy do Drwęczna.

    Orneta (niem. Wormditt, prus. Wurmedītin) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Orneta, położone na Równinie Orneckiej, na Warmii. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa elbląskiego.

    Według danych z 1 stycznia 2018 Orneta liczyła 8924 mieszkańców.

    Prawo chełmińskie niem. Kulmer Recht, łac. Jus Culmense vetus – odmiana prawa magdeburskiego powstała około 1233 w Chełmnie i Toruniu, używana głównie na Pomorzu, Prusach, Mazowszu, Warmii i Podlasiu. Na skutek zarządzenia Kazimierza Jagiellończyka od 1476 obowiązywało wszystkich mieszkańców Prus Królewskich (także szlachtę). Najstarsze dokumenty to Kulmer Handfeste Hermanna von Salza z 1232 i Alte Kulm z XIV wieku. Nigdy nie uzgodniono oficjalnej kodyfikacji. W praktyce stosowano głównie wydane drukiem projekty kodyfikacji z lat 1566, 1580 oraz 1594.Kazimierz IV Andrzej Jagiellończyk, lit. Kazimieras I Andrius Jogailaitis, biał. Казімір I Ягелончык (ur. 30 listopada 1427 w Krakowie, zm. 7 czerwca 1492 w Grodnie) – wielki książę litewski w latach 1440–1492, król Polski w latach 1447–1492. Jeden z najaktywniejszych polskich władców, za panowania którego Korona, pokonując zakon krzyżacki w wojnie trzynastoletniej, odzyskała – po 158 latach – Pomorze Gdańskie, a dynastia Jagiellonów stała się jednym z czołowych domów panujących w Europie. Zdecydowany przeciwnik magnaterii, przyczynił się do wzmocnienia znaczenia Sejmu i sejmików, co jednak stało się z krzywdą dla mieszczaństwa.

    Położenie[ | edytuj kod]

    Orneta położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego w powiecie lidzbarskim nad Drwęcą Warmińską i Jeziorem Mieczowym.

    Cerkiew bł. Emiliana Kowcza w Ornecie - cerkiew greckokatolicka. Od 1996 mieści się w adaptowanym budynku magazynowym z początku XX wieku, zlokalizowanym przy ulicy Młynarskiej. Świątynia posiada jedną kopułę. Wewnątrz mieści się współczesny ikonostas.Kaliningrad (ros. Калининград, do 4 czerwca 1946 Królewiec (do XVI w. także Królówgród), ros. Кёнигсберг, niem. Königsberg, łac. Regiomontium, prus. Kunnegsgarbs, lit. Karaliaučius) – stolica obwodu kaliningradzkiego – eksklawy Federacji Rosyjskiej, u ujścia Pregoły do Bałtyku, w historycznej krainie Sambii. Liczba ludności Kaliningradu w 2006 wynosiła 434,9 tys.

    Historia[ | edytuj kod]

  • 12 sierpnia 1308 – na ten dzień datowana jest pierwsza wzmianka o osadzie Orneta. Była ona lokowana na staropruskim polu osadniczym Wurmedyten lub Wormedythin, które zostało w 1251 zdobyte przez Krzyżaków i przekazane biskupom warmińskim.
  • 1311 – Litwini bezskutecznie próbują zdobyć osadę.
  • 26 marca 1313 – początek miasta Orneta – potwierdzenie praw miejskich, pojawiło się w dokumentach miejskich słowo „civitas”.
  • 1340 – Orneta na 9 lat (do 1349) stała się siedzibą biskupów warmińskich. W tymże roku powstały mury obronne i rozbudowany został zamek.
  • 1350 – rozpoczęto budowę kościoła farnego.
  • 14 sierpnia 1359 – zostały odnowione przez biskupa Jana Stryprocka przywileje miejskie Ornety na prawie chełmińskim. Miasto otrzymało ratusz.
  • 1406 – wzmianka o szpitalu św. Ducha – średniowiecznym szpitalu orneckim.
  • 1414 – wojska polskie i litewskie niszczą miasto.
  • 21 stycznia 1454 – Zjazd w Ornecie, podczas którego miasta warmińskie stanęły po stronie Związku Pruskiego, kilka tygodni później wybuchła wojna trzynastoletnia.
  • 6 marca 1454 – po prośbie Związku Pruskiego król Kazimierz IV Jagiellończyk ogłosił włączenie regionu wraz z Ornetą do Korony Polskiej
  • 1455 – obronę miasta przed Krzyżakami powierzono najemnikom
  • 1459 – miasto wytrzymało oblężenie wojsk krzyżackich.
  • 1460 – obrabowanie miasta przez bandę maruderów polskich, czeskich i niemieckich.
  • 1464 – biskup warmiński Paweł Legendorf ponownie poddaje Warmię z Ornetą Koronie Polskiej.
  • 1466 – II pokój toruński, kończący wojnę trzynastoletnią, potwierdza przynależność Warmii z Ornetą do Korony Polskiej.
  • 1502 – wielki pożar dziesiątkuje zabudowę. Kolejne w latach 1676, 1781, 1803, 1818, 1828 i 1838.
  • 24 listopada 1520 – ciężkie, 8-dniowe oblężenie Ornety, które skończyło się oddaniem miasta Albrechtowi Hohenzollernowi
  • 1538 – Mikołaj Kopernik podczas pobytu w Ornecie asystował biskupowi Janowi Dantyszkowi przy odbiorze przysięgi składanej komornictwu biskupiemu.
  • 1586 – osadzenie klasztoru katarzynek z inicjatywy biskupa Marcina Kromera.
  • 17 lipca 1626 – Orneta została zajęta przez wojska szwedzkie.
  • 1655–1660 – w wyniku potopu szwedzkiego miasto zostało całkowicie zrujnowane.
  • 1703–1709 – kolejna okupacja szwedzka.
  • Podcienia kamienic z XVIII i XIX w. przy Placu Wolności
  • 1703–1788 – Hans Wulff syn organmistrza z Ornety zbudował organy oliwskie.
  • 1772 – po I rozbiorze Polski Orneta w zaborze pruskim.
  • 1807 i 1812 – wojska napoleońskie niszczą miasto.
  • 1829–1830 – budowa kościoła ewangelickiego.
  • 1867 – pierwsze gimnazjum w Ornecie.
  • 1872–1875 – powstał nowoczesny szpital miejski – szpital św. Elżbiety.
  • 1884 – Orneta otrzymała połączenie kolejowe z Olsztynem – budowa dworca kolejowego.
  • 1885 – miasto otrzymało kolejne połączenie kolejowe, tym razem z Pieniężnem i Królewcem.
  • 1894 – kolejne połączenie kolejowe z Morągiem.
  • Rynek w Ornecie w 1965
  • 1901 – powszechna elektryfikacja Ornety.
  • 1902 – utworzenie gimnazjum żeńskiego.
  • 1905 – połączenie kolejowe Ornety z Lidzbarkiem Warmińskim.
  • 1911 – Orneta została skanalizowana i otrzymała wodociągi.
  • 20 listopada 1925 – nowy budynek gimnazjów żeńskiego i męskiego.
  • 17 marca 1945 – zajęcie Ornety przez wojska II i III frontu białoruskiego.
  • 23 lipca 1945 – przekazanie Ornety administracji polskiej.
  • 7 maja 1946 – administracyjnie zatwierdzono obecną nazwę miasta.
  • 1945–1998 okres rozwoju, rozbudowy miasta – nowe zakłady przemysłowe, budynki mieszkalne i użyteczności publicznej.
  • 1975 – w wyniku przeprowadzonej reformy administracyjnej Orneta weszła w skład województwa elbląskiego.
  • 1999 – Orneta w nowo powstałym województwie warmińsko-mazurskim w powiecie lidzbarskim.
  •  Osobny artykuł: Herb Ornety.
    Herb Ornety przedstawia w polu srebrnym smoka stojącego czarnego, z zakręconym ogonem i podniesionym skrzydłem, na murawie zielonej.Ratusz w Ornecie – gotycka budowla pochodząca z 1375 roku, w XVII i XVIII wieku obudowana domkami kramarzy. Po zniszczeniach ostatniej wojny ratusz został odbudowany w latach 70. XX wieku. Posiada ozdobne szczyty, dach zwieńczony barokową wieżyczką z zegarem i najstarszym na Warmii dzwonem, pochodzącym z 1384 roku.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]




    Warto wiedzieć że... beta

    Dobre Miasto (dawniej niem. Guttstadt) – miasto na Warmii w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dobre Miasto. Ośrodek usługowy i przemysłowy na Pojezierzu Olsztyńskim nad Łyną, ok. 25 km na północ od Olsztyna. Jedno z miast aglomeracji olsztyńskiej.
    Elbląg (łac. Elbinga, Elbingus, niem. Elbing, prus. Elbings, rus. Эльблонг) – miasto na prawach powiatu w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba władz powiatu elbląskiego i gminy wiejskiej Elbląg, ale miasto nie wchodzi w ich skład, stanowiąc odrębną jednostkę samorządu terytorialnego. Od 1992 stolica diecezji elbląskiej. Najstarsze miasto w województwie, jedno z najstarszych w Polsce (rok założenia 1237, prawa miejskie 1246). Miasto posiadało prawo do czynnego uczestnictwie w akcie wyboru króla. Także najniżej położone miasto w Polsce. Leży u ujścia rzeki Elbląg do Zalewu Wiślanego. Według danych z 30 czerwca 2012 r. ma 123 977 mieszkańców.
    Sala królestwa – miejsce zebrań i lokalny ośrodek życia religijnego członków Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy, obiekt służący biblijnej działalności edukacyjnej prowadzonej przez ten związek wyznaniowy oraz wielbieniu Boga (Jehowy). Chociaż pierwsze takie miejsca zaczęły powstawać pod koniec XIX wieku, nazwę tę nadał im w roku 1935 Joseph Franklin Rutherford, drugi prezes Towarzystwa Strażnica.
    Andrzej Rosiewicz (ur. 1 czerwca 1944 w Warszawie) – polski piosenkarz estradowy, kompozytor, satyryk, gitarzysta i choreograf.
    Parafia błogosławionego Emiliana Kowcza w Ornecie – parafia greckokatolicka w Ornecie, w dekanacie elbląskim archieparchii przemysko-warszawskiej. Założona w 1995. Mieści się przy ulicy Młynarskiej.
    Gmina Orneta - gmina miejsko-wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie elbląskim.
    Albrecht Hohenzollern, niem. Albrecht von Brandenburg-Ansbach (ur. 17 maja 1490, zm. 20 marca 1568 w Tapiewie) – ostatni wielki mistrz zakonu krzyżackiego przed sekularyzacją państwa zakonnego, w latach 1511-1525. Wystąpił z niego razem ze znaczną liczbą innych rycerzy, co praktycznie zakończyło działalność zakonu w Prusach. 10 kwietnia 1525 złożył hołd lenny królowi Polski Zygmuntowi Staremu w Krakowie (nazwany później hołdem pruskim) i od tego czasu, aż do śmierci w 1568 r. sprawował władzę książęcą w dawnym państwie zakonnym przemianowanym na Prusy Książęce.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.043 sek.