• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ornak - grzbiet



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Ciemniak (słow. Temniak, 2096 m n.p.m.) – najdalej na zachód wysunięty szczyt należący do masywu Czerwonych Wierchów w Tatrach Zachodnich. Słowackie źródła podają wysokość 2090 m.Tomanowy Wierch Polski (słow. Poľská Tomanová) – szczyt o wysokości 1977 m w Tatrach Zachodnich. Znajduje się w głównej grani Tatr, którą biegnie granica polsko-słowacka.
    Topografia[]

    Jest to boczne odgałęzienie grani głównej Tatr odbiegające od niej pomiędzy szczytami Starorobociańskiego Wierchu i Błyszcza w niewybitnym szczycie zwornikowym – Siwym Zworniku. Długi, masywny grzbiet Ornaku biegnie w kierunku północnym od Siwej Przełęczy do Iwaniackiej Przełęczy i ma kilka kulminacji, którymi są: Kotłowa Czuba (1840 m), Zadni Ornak (1867 m), Ornak (1854 m), Suchy Wierch Ornaczański (1832 m n.p.m.) Przedzielone one są niewielkimi przełęczami: Kotłowym Siodłem, Ornaczańską Przełęczą i Wyżnią Ornaczańską Przełęczą.

    Liliowy Karb lub Gaborowa Przełęcz Wyżnia – znajdująca się na wysokości 1959 m n.p.m. niewielka przełęcz w grani głównej Tatr pomiędzy Siwym Zwornikiem a Liliowymi Turniami. Jest to część grani pomiędzy Starorobociańskim Wierchem a Błyszczem w Tatrach Zachodnich. Biegnie nią granica polsko-słowacka. Przełęcz zbudowana jest ze skał krystalicznych. Ma stosunkowo łagodne zbocza porośnięte niską murawą z sitem skuciną. Od polskiej strony wznosi się ponad Doliną Pyszniańską (górne odgałęzienie Doliny Kościeliskiej), od słowackiej strony ponad Doliną Gaborową. Miejsce jest nieco mylne orientacyjnie.Hala Ornak – dawna hala pasterska znajdująca się w dolnej części Doliny Pyszniańskiej i na wschodnich zboczach Ornaku w Tatrach Zachodnich. Do hali tej należała Wielka Polana Ornaczańska i Mała Polanka Ornaczańska, na której stoi schronisko PTTK na Hali Ornak. Dawniej hala była intensywnie wypasana, przy czym wypas prowadzono na całych trawiastych zboczach Ornaku. Początkowo hala stanowiła własność górali z Cichego, później w wyniku dziedziczenia stała się własnością mieszkańców wielu wsi podhalańskich.

    Ornak wznosi się ponad otaczającymi go dolinami na wysokość względną 500–700 m. Na wschodnich zboczach znajduje się dawniej wypasana Hala Ornak. Do Doliny Starorobociańskiej opada kilka żlebów: Banisty Żleb, Pośredni Żleb, Graniczniak, Żleb na Przełęcz, Żleb pod Pyszną, do Doliny Pyszniańskiej żleb Piszczałki, Ornaczański Żleb i najbardziej znany Żleb pod Banie. Żlebami tymi w zimie często schodzą lawiny.

    Graniczniak – żleb na zachodnich stokach masywu Ornaku w Tatrach Zachodnich. Wcina się w zachodnie stoki szczytu Ornak i opada do środkowej części Doliny Starorobociańskiej. Ma jedno tylko koryto rozcinające zachodnie stoki Ornaku na dwie grzędy. Na wysokości około 1350 m żleb przecina czarny szlak turystyczny.Grzbiet górski – obszar położony wzdłuż linii grzbietowej łączący znaczące szczyty i przełęcze danego pasma górskiego (formacji górskiej).

    Opis grzbietu[]

    Grzbiet Ornaku jest na znacznej długości odsłonięty, roztaczają się z niego rozległe widoki, szczególnie na pobliski Kominiarski Wierch i rejon Doliny Tomanowej i Pyszniańskiej z wznoszącymi się nad nimi szczytami Ciemniaka, Tomanowego i Smreczyńskiego Wierchu, Kamienistej oraz na Błyszcz i Starorobociański Wierch, które prezentują się stąd bardzo okazale. W czasie burzy grzbiet jest niebezpieczny.

    Ornaczański Żleb – wielki żleb na wschodnich stokach Ornaku w Tatrach Zachodnich, pomiędzy grzbietem Jaworzynki i Skoruśniaka (ok. 1150–1500 m n.p.m.). Schodzi on spod Ornaczańskiej Przełęczy, po północnej stronie Siwych Skał i grzbietu Jaworzynki do Wielkiej Polany Ornaczańskiej znajdującej się w Dolinie Pyszniańskiej, będącej górną częścią Doliny Kościeliskiej. Żleb mający charakter wąskiej kotliny między dwoma grzbietami górskimi jest w większości zalesiony, jedynie powyżej górnej granicy lasu jest trawiasty. Dolna część jest piarżysto-kamienista. Jego dnem spływa z Ornaku Ornaczański Potok wpadający na Wielkiej Polanie Ornaczańskiej do Pyszniańskiego Potoku. W rejonie tego żlebu i również sąsiedniego Żlebu pod Banie istniały niegdyś kopalnie rud metali. Prawdopodobnie już od XV wieku wydobywano tutaj rudy srebra i miedzi, później również rudy żelaza, które przetapiano w hucie na polanie Stare Kościeliska. Jest niedostępny turystycznie, znajduje się w obszarze ochrony ścisłej „Pyszna, Tomanowa, Pisana”. Dawniej był wypasany, wchodził w skład Hali Ornak.Sit skucina (Juncus trifidus) – gatunek rośliny należący do rodziny sitowatych. Występuje w stanie dzikim w Europie. Roślina wysokogórska, w Polsce występuje głównie w Tatrach, Sudetach i na Babiej Górze. Wspólnie z J. monanthos stanowi klad bazalny całej rodziny sitowatych.

    Zbudowany jest ze skał metamorficznych z dodatkiem granitów, wierzchołek zaś i część masywu od strony północnej z kwarcytowych piaskowców. W jego masywie już od XV wieku istniały kopalnie, w których wydobywano rudy metali kolorowych, a od XVII wieku również żelaza. Góra penetrowana była od dawna przez pasterzy i górników, pierwsze odnotowane wejścia zimowe miały miejsce w 1910 r. Nieznane jest pochodzenie nazwy góry – w dokumentach górniczych z XVI wieku ma ona nazwę Hornok. Na porośniętym murawą grzbiecie dominuje granitolubna roślinność; obok boimki dwurzędowej i situ skuciny liczne porosty i karłowaty widłak wroniec, wiosną zakwitają obficie dzwonek alpejski, sasanka alpejska i inne tatrzańskie rośliny. Z rzadkich w Polsce roślin występuje gnidosz Hacqueta, turzyca skąpokwiatowa i turzyca tęga. Na zachodnich stokach Suchego Wierchu Ornaczańskiego (Baniste) znajduje się najdalej na zachód wysunięte znane naturalne stanowisko limby w polskich Tatrach.

    Północna grań Siwego Zwornika – długa, boczna grań w Tatrach. Odgałęzia się od Siwego Zwornika (1965 m) znajdującego się w grani głównej Tatr w północnym kierunku i opada do Rowu Kościeliskiego. Grań ta znajduje się całkowicie na obszarze polskich Tatr Zachodnich i oddziela od siebie dwie doliny walne: Kościeliską (po wschodniej stronie grani) i Chochołowską (po zachodniej stronie). W środkowej części (na Kominiarskim Wierchu) rozgałęzia się na dwie odnogi, pomiędzy którymi znajduje się Dolina Lejowa. Oprócz tego tworzy kilka bocznych grani i grzęd, pomiędzy którymi znajduje się kilka bocznych odgałęzień Doliny Kościeliskiej (Dolinka Iwanowska, żleb Żeleźniak, Dolina Smytnia, Wściekły Żleb) i Chochołowskiej (Dolina Iwaniacka, Dolina Dudowa, Wielka Sucha Dolina i Mała Sucha Dolina).Porosty (łac. Lichenes z gr. λειχήνα, leichena) – tradycyjna nazwa organizmów składających się z grzybów (Fungi), tworzących obligatoryjne symbiozy – głównie z prokariotycznymi cyjanobakteriami (Cyanobacteria) lub eukariotycznymi zielenicami (Chlorophyta). Jako samodzielna jednostka taksonomiczna przestała istnieć w 1981 roku w wyniku zmian, wprowadzonych przez Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej. Pojęcie to ujmowane jest obecnie w kategoriach ekologicznych (podobnie jak grzyby mykoryzowe), a nie systematycznych. Systematyka i nomenklatura porostów dotyczy ich komponentu grzybowego.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Schronisko górskie PTTK na Hali Ornak – schronisko turystyczne znajdujące się na Małej Polance Ornaczańskiej w górnej części Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich na wysokości 1100 m n.p.m., na terenie należącym dawniej do Hali Ornak.
    Ornaczańska Przełęcz – znajdująca się na wysokości 1795 m n.p.m. przełęcz w grzbiecie Ornaku pomiędzy jego wierzchołkami: Ornakiem (1854 m n.p.m.) i Zadnim Ornakiem (1867 m n.p.m.). Są to dwa środkowe z czterech niewybitnych wierzchołków Ornaku. Ornaczańska Przełęcz to szerokie, trawiaste siodło, stopniowo zarastające kosodrzewiną. Jest najgłębszą z trzech niewielkich przełęczy Ornaku (pozostałe to Wyżnia Ornaczańska Przełęcz i Kotłowe Siodło). Jej zachodnie zbocza opadają Żlebem na Przełęcz do Doliny Starorobociańskiej (odgałęzienie Doliny Chochołowskiej). Zbocza wschodnie opadają do wielkiego Ornaczańskiego Żlebu w Dolinie Pyszniańskiej, będącej górną częścią Doliny Kościeliskiej. Dawniej cały rejon przełęczy i jej strome zbocza były wypasane, stanowiły teren pastwiskowy Hali Ornak (zbocza wschodnie) i Hali Stara Robota (zbocza zachodnie).
    Dolina Pyszniańska, nazywana także Pyszną Doliną – górna część walnej Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich.
    Siwa Przełęcz – niewielka przełęcz w grzbiecie Ornaku pomiędzy jego ostatnim na południe szczytem – Kotłową Czubą (1840 m) a granią Siwych Turni w Tatrach Zachodnich. Przełęcz położona jest na wysokości 1812 m n.p.m. i ma postać długiego, trawiastego grzbietu. Rozdziela on Dolinę Pyszniańską (górne odgałęzienie Doliny Kościeliskiej) od Doliny Starorobociańskiej (górne odgałęzienie Doliny Chochołowskiej). Z przełęczy i całego grzbietu Ornaku roztaczają się rozległe widoki, zarówno na Tatry Wysokie, jak i Zachodnie. Szczególnie okazale prezentuje się stąd Kamienista, Błyszcz z Bystrą i Starorobociański Wierch. Jest to też doskonałe miejsce do podziwiania niedostępnych dla turystów rejonów Doliny Pyszniańskiej i Tomanowej. Widoczny jest Smreczyński Staw. Poniżej przełęczy, na wschodnich stokach Ornaku dostrzec można niewielkie Siwe Stawki, położone w Siwej Kotlince.
    Baniste – miejsce powyżej górnego końca Banistego Żlebu w Dolinie Starorobociańskiej w Tatrach Zachodnich. Jest to średnio stromy i trawiasty stok, obecnie stopniowo zarastajacy kosodrzewiną. Dawniej istniała w nim kopalnia, czyli bania i stąd pochodzi nazwa tego miejsca. Była to jedna z najstarszych kopalni w polskich Tatrach. W dokumentach notowana jest już w 1520 r. jako spółka z udziałem króla Zygmunta I Starego, ale być może istniała już w XV w., gdyż dokument z drugiej połowy XVI w. nazywa ją „Starą Robotą”. Od nazwy kopalni pochodzi nazwa Doliny Starorobociańskiej. Kopalnię oglądał w 1792 r. Baltazar Hacquet, wydobywano w niej rudy antymonowo-miedziane z domieszką ok. 80 g srebra w 100 kg urobku, później także piryt. Pozostałością po dawnej kopalni jest 12 zawalonych już sztolni.
    Sasanka alpejska, s. biała (Anemone alpina L.) – gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych. Typowy gatunek górski. Rośnie w górach Południowej i Środkowej Europy oraz na Kaukazie. W Polsce występuje w Sudetach (Góry Izerskie i Karkonosze), na Babiej Górze i w Tatrach.
    Dolina Starorobociańska (Dolina Starej Roboty) – największe, orograficznie prawe odgałęzienie Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.