• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Orla - województwo podlaskie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Białorusini w Polsce – jedna z dziewięciu ustawowo uznanych mniejszości narodowych w Rzeczypospolitej Polskiej, zamieszkująca w większości w południowo-wschodniej części województwa podlaskiego.Krzysztof Mikołaj Radziwiłł zw. Piorunem herbu Trąby (ur. 1547 – zm. 20 listopada 1603 w Łosośnej) – hetman wielki litewski od 1589, wojewoda wileński od 1584, kasztelan trocki i podkanclerzy litewski od 1579, hetman polny litewski od 1572, podczaszy wielki litewski od 1569, krajczy wielki litewski od 1566, starosta kokenhauski, solecki, żyżmorski, urzędowski, aiński, borysowski, nowomyski.

    Orla (dodatkowa nazwa w języku białoruskim Орля) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Orla.

    W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie białostockim.

    Miejscowość jest siedzibą gminy Orla.

    Orla stanowiła ośrodek dóbr Radziwiłłów.

    Parafia pw. Najświętszej Opatrzności Bożej w Bielsku Podlaskim – rzymskokatolicka parafia w Bielsku Podlaskim położona w diecezji drohiczyńskiej.Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, KPRM, Kancelaria Premiera – aparat pomocniczy Prezesa Rady Ministrów. Powstała w wyniku reformy centrum administracji w 1997 przejmując część zadań Urzędu Rady Ministrów.

    Do roku 1941 około 75% mieszkańców stanowiła ludność żydowska, wymordowana następnie przez Niemców podczas Holocaustu. Obecnie większość mieszkańców jest wyznania prawosławnego.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 XVII wiek
  • 1.2 XVIII wiek
  • 1.3 XIX wiek
  • 1.4 XX wiek
  • 2 Zabytki i atrakcje turystyczne
  • 3 Kościoły
  • 4 Urodzeni w Orli
  • 5 Przypisy
  • 6 Bibliografia
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Historia[]

  • 1529 – wzmianka o dworze rodu Bohawitynowiczów w Orli.
  • 1538 – Hanna Bohawitynowiczówna wyszła za mąż za starostę bełzkiego Stanisława Tęczyńskiego, wnosząc mu dobra orlańskie w posagu.
  • 1585 – Katarzyna Olekowicz wychodzi za mąż za arianina Krzysztofa "Pioruna" Radziwiłła, wnosząc Orlę i okolicę na trzysta lat w domenę Radziwiłłów z linii birżańskiej.
  • XVII wiek[]

  • 1616 – w Orli są 93 do­my
  • 1618 – Krzysz­tof Piorun Ra­dzi­wiłł na­dał przy­wi­lej, w któ­rym zez­wo­lił lu­dziom wszel­kie­go sta­nu tak chrześ­ci­ja­nom wszel­kie­go na­bo­żę­stwa ia­ko i Ży­dom kup­com, rze­mieś­l­ni­kom, kra­ma­rzom, szyn­ka­rzom i ja­ką­kol­wiek pot­s­ci­we­go Po­wo­ła­nia y Kon­dy­cyi oso­bom fun­do­wać się i bu­do­wać. Po­wo­łał ra­dę miej­ską, zło­żo­ną z wój­ta, sześ­ciu ław­ni­ków i pi­sa­rza. Nakazał zbudować na rynku ratusz.
  • 1621–1634 – starostą orlańskim był arianin Stanisław Kurosz
  • 1622 – książę Krzysztof II Radziwiłł kazał wznieść zbór kalwiński przy zamku w Orli.
  • 1626Janusz Radziwiłł przebywa w swojej rezydencji w Orli
  • 1643 – książę Janusz Radziwiłł odnowił przywilej na prawa miejskie Orli. Zmienił przy tym czas odbywania targów tygodniowych ze środy na niedzielę, zaznaczając, żeby nie targowano aż się odprawi nabożeństwo w zborze kalwińskim. Powołał również do życia straż miejską, uzbrojoną w halabardy albo dary oraz zalecił ogrodzenie całego miasta obronnym parkanem.
  • 1656 – podczas "Potopu" pułkownik wojsk litewskich Samuel Oskierka w drodze z Tykocina pustoszy należące do Radziwiłłów posiadłości wokół miasta
  • 1657 – przez miasto w drodze do Brześcia przechodzą wojska Jerzego Rakoczego. Ucieczka ludności.
  • 1660 – odnowiono ogrodzenie wokół dworu oraz bramę wjazdową i wyszlamowano sadzawki w ogrodzie włoskim. Zbudowano śluzę. W latach następnych prowadzono prace remontowe przy dworskiej kamienicy, domu ogrodnika oraz domu urzędniczym.
  • 1663 – Żydzi stanowią połowę 800-osobowej ludności miasta
  • 1694 – księż­na Ludwika Karolina Radziwiłł prze­ka­zała dob­ra or­lań­skie w zas­taw pod­skar­bie­mu i pi­sa­rzo­wi ziem­skie­mu Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go Be­ne­dyk­to­wi Paw­ło­wi Sa­pie­sze z pałacem murowanym, z bu­dyn­ka­mi dwor­ne­mi i fol­war­cz­ne­mi i gu­mien­ne­mi (...) z mias­tecz­kiem Or­lem, z Miesz­cza­na­mi, Ży­da­mi i Oby­wa­te­la­mi wie­y­ski­mi, ze wsia­mi Bo­ia­ry i pod­da­ny­mi w nich miesz­ka­ją­cy­mi
  • 1699 – prawa do dóbr zostały przekazane na rzecz Ja­ku­ba Hen­ry­ka Fle­min­ga
  • XVIII wiek[]

  • 1701 – Fle­ming prze­ka­zał Or­lę w zas­taw Ste­fa­no­wi Bra­nic­kie­mu, stol­ni­ko­wi ko­ron­ne­mu. Ten z ko­lei, wy­da­jąc swą cór­kę Krys­ty­nę za mąż za Jó­ze­fa Sa­pie­hę, pod­ko­mo­rze­go Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go, od­dał mu w na­dzór ca­łą włość or­lań­ską
  • 1702 – spustoszenie Podlasia w czasie III wojny północnej
  • 17051708 – kilkakrotne niszczycielskie za­jaz­dy pod­kan­c­le­rzego li­tew­skie­go Sta­nis­ła­wa A. Szczu­ki
  • ok. 1754 – powstaje żydowska synagoga w Orli w stylu barokowym
  • 1775 – w mieście by­ło je­dy­nie 90 do­mów op­ła­ca­ją­cych po­dym­ne
  • 1789 – wojewoda wileński Michał Hieronim Radziwiłł wniósł po­zew do Są­du Ziem­skie­go w Biel­sku, który potwierdził pra­wa Ra­dzi­wił­łów do Or­li i za­żą­dał od Iza­be­lli Bra­nic­kiej zwrotu miasta i okolic
  • 1794 – król Stanisław August Poniatowski po­now­nie zo­bo­wią­zał Iza­be­lę Bra­nic­ką (własną siostrę) do us­tą­pie­nia z Orli
  • 1794 – spaliła się unicka cerkiew św. Symeona.
  • 1796 – w miejscu spalonej cerkwi zbudowano nową cerkiew unicką pw. św. Michała.
  • 1796rozbiory Polski i zajęcie Podlasia przez woj­ska i ad­mi­nis­t­rac­ję pru­ską
  • 1799 – w mieście są w 242 do­my
  • XIX wiek[]

  • 1808 – po traktacie w Tylży Podlasie zajmują w miejsce pruskich wojska rosyjskie
  • 1808 – ksią­żę Mi­chał Radziwiłł ostatecznie wy­ku­puje miasto z zas­ta­wu od Branickich
  • 1831 – książę Dominik Radziwiłł odwołuje za nadużycia administratora Mi­chała Gra­bow­skiego, który pełnił ten urząd od czasów Branickich. Nowym administratorem zostaje hrabia Wittgenstein.
  • 18341836 – rosyjscy zaborcy narzucają grekokatolikom (unitom) przyjęcie wiary prawosławnej. W cerkwiach niszczone są monstrancje i wprowadzane ikonostasy. Ze względu na przewagę liczebną Żydów w mieście, nie było w Orli buntów unickich wiernych, podobnych do tych, jakie miały miejsce w takich wsiach jak Stary Kornin, Nowe Berezowo, Czyże.
  • 1867 – miasto liczyło 1375 miesz­kań­ców, z czego 91% stanowili Żydzi.
  • 1870 – ukończenie budowy prawosławnej cerkwi cmentarnej pw. Świętych Cyryla i Metodego
  • XX wiek[]

  • 1900 – Orla liczy już 4286 miesz­kań­ców. Ży­dów było 3678, czy­li po­nad 85%.
  • 1915 – w południowej części terenu dawnej cerkwi zamkowej św. Jana pochowano poległych w okolicach miasta żołnierzy rosyjskich i niemieckich. Zmuszanie przez Kozaków części ludności do wyjazdu do Rosji.
  • 1920wojna polsko-bolszewicka
  • 1921 – powrót części ludności po traktacie ryskim
  • 1921 – ludność miasta wy­no­si 1518 osób, z cze­go 1167 sta­no­wi­ą Ży­dzi
  • 1938 – pożar zniszczył 550 budynków miasta w rejonie ulic Narewskiej, Biel­skiej i 3 Ma­ja. Uszkodzona została synagoga. Spaliło się kil­ka ży­dow­skich do­mów mod­lit­wy, w tym dwa przy głów­nej sy­na­go­dze.
  • 19391941 – okupacja radziecka, wywózki na Syberię, rekwizycja gruntów cerkiewnych
  • 19411944 – okupacja niemiecka, stworzenie getta dla Żydów w rejonie ul. Koszelowskiej i Holokaust
  • 1979 – rozebranie zniszczonej cerkwi św. Michała i jej ponowna rekonstrukcja w 1981
  • 1996 – ukończenie budowy wodociągu w gminie
  • Traktat ryski (lub inaczej pokój ryski), Traktat pokoju między Polską a Rosją i Ukrainą, podpisany w Rydze dnia 18 marca 1921 r. (Dz.U. Nr 49, poz. 300) – traktat pokojowy zawarty przez Polskę i RFSRR oraz USRR, ratyfikowany przez Naczelnika Państwa 16 kwietnia 1921; obowiązywał od 30 kwietnia 1921, tj. wymiany dokumentów ratyfikacyjnych przez strony. Podpisanie traktatu miało miejsce 18 marca 1921 o godz. 20.30 w pałacu Czarnogłowców w Rydze.Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie (MHŻP) – muzeum znajdujące się w Śródmieściu Warszawy, na Muranowie. Jest jedyną polską instytucją kultury dokumentującą tysiącletnią historię Żydów w Polsce.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Bełz (ukr. Белз, jid. בעלז) – obecnie miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejon sokalski, nad rzeką Sołokiją, dopływem Bugu; 2400 mieszkańców (2004). Położony przy samej granicy z Polską.
    Posłowie na Sejm RP I kadencji zostali wybrani podczas wyborów parlamentarnych, które odbyły się w dniu 27 października 1991.
    Dominik Radziwiłł (ur. 1 listopada 1964 w Warszawie) – polski lingwista, menedżer, od 2009 do 2012 wiceminister finansów w pierwszym i drugim rządzie Donalda Tuska.
    Powiat bielski - powiat w Polsce (województwo podlaskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Bielsk Podlaski.
    III wojna północna (wielka wojna północna) toczyła się w latach 1700-1721 pomiędzy Królestwem Danii i Norwegii, Rosją, Saksonią, Prusami i Hanowerem (od 1715) z jednej strony a Szwecją z drugiej. Rzeczpospolita Obojga Narodów formalnie pozostawała neutralna aż do 1704 roku, ale faktycznie znaczna część walk toczyła się na jej terytorium i jej kosztem już od 1700 roku. Zakończyła się podpisaniem pokoju w Nystad, w wyniku którego wzrosło znaczenie Rosji, a Szwecja utraciła status europejskiego mocarstwa.
    Województwo białostockie – jedno z 49 województw istniejących w latach 1975–1998, położone w północno-wschodniej Polsce.
    Diecezja drohiczyńska – jedna z 3 diecezji obrządku łacińskiego w metropolii białostockiej. Położona jest na obszarze wschodniej Polski, niemal w całości na terenie Podlasia. Została proklamowana przez Ojca Świętego Jana Pawła II dnia 5 czerwca 1991 r., podczas liturgii mszalnej na błoniach pod Białymstokiem, a powiększona 25 marca 1992 roku bullą Jana Pawła II Totus Tuus Poloniae Populus. W jej skład weszły wówczas trzy dekanaty z diecezji siedleckiej: węgrowski, sokołowski, sterdyński oraz część dekanatów: liwskiego, łosickiego i janowskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.043 sek.