• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Orla - herb szlachecki

    Przeczytaj także...
    Zygmunt Saszowski z Palczowic (ok. 1530, zm. 1587) znany także jako Zygmunt Palczewski (Palczowski) z Palczowic – polski szlachcic i gałąź z Domu Saszowskich herb Saszor, podstarości i burgrabia krakowski, działacz reformacji.Znajdziesz tu listę herbów. Jeśli poszukujesz informacji ogólnych o herbie szlacheckim zobacz artykuł herb szlachecki.
    Klejnot, cymer (łac. clenodium, staropol. z niem. (Helm-)Kleinod) – zwieńczenie hełmu łączące się z nim za pośrednictwem korony rangowej lub przepaski, z której rozwijały się labry.

    Orla albo Saszor (Mściug, Opala, Opola, Saszor lub Szaszor, Zapale) – polski herb szlachecki.

    Herb Orla
    Osobisty herbu Domu Saszowskich h. Saszor i gałąź/potomkowie vel Gierałtowskich i Palczowskich.

    Opis herbu[]

    W srebrnym polu, orla czerwony (bez głowy), o złotym uzbrojeniu, nad którym złota gwiazda, istnieją inne odmiany. W klejnocie, pięć piór strusich. Labry zdobiące herb czerwone podbite srebrem.

    Paweł Palczowski z Palczowic (ur. ok. 1570, zm. po 1609) – szlachcic i gałąź z dom Saszowskich herb Saszor, działacz polityczny.Herb szlachecki – charakterystyczny znak rodowy ustalony według określonych reguł heraldycznych. W założeniu jest znakiem niepowtarzalnym, jednak może się nim posługiwać – w heraldyce polskiej – wiele rodów tzw. herbownych, tworzących w konsekwencji charakterystyczny dla polskiej heraldyki ród herbowy, grupujący rodziny czasem ze sobą wcale niespokrewnione. Wynika to m.in. z historii kształtowania się w Polsce stanu szlacheckiego, zachowującego tradycję przynależności do dawnych wielkich rodów lub klanów, także z praktyki przyjmowania jednego herbu przez rodziny niespokrewnione, ale służące w jednej chorągwi, a także w pewnym stopniu z prawnej możliwości tzw. adopcji herbowej osoby nobilitowanej przez jej szlacheckiego patrona należącego do genealogicznej linii danego rodu herbowego. Tylko polskim zwyczajem jest fakt, że różne rodziny szlacheckie mogą pieczętować się takim samym herbem. Rodziny te nawet nie są lub nie muszą być ze sobą skoligacone. Gdzie indziej herb jest własnością tylko jednej rodziny i tylko dla niej jest jej godłem, pieczęcią i znakiem. Dlatego zmiana koloru tła lub inności tego samego wizerunku powoduje powstanie innego herbu, jednak w Polsce jest to tylko inna odmiana herbu już istniejącego. Wywodzi się to z polskiego średniowiecznego systemu prowadzenia wojen i bitew, zwanego systemem chorągwi. Tym samym rycerze jednej chorągwi zwykle używali jej godła i nosili takie same herby. Stąd wiele rodzin szlacheckich w Polsce ma podobne lub identyczne herby. Często towarzyszyła temu formalna odmiana herbu. Praktyka ta została z czasem zakazana. W innych krajach europejskich dany herb przysługuje tylko jednej rodzinie. Choć znane są też sytuacje, gdy grupa rodzin noszących różne nazwiska odmiejscowe od różnych włości, ale wspólnego pochodzenia, nosi herby identyczne lub podobne, jak w Polsce. W średniowieczu wymagane było nawet wyróżnianie herbów poszczególnych członków rodziny, przez dodawanie specjalnych oznaczeń, bordiur itp. Ten zwyczaj przetrwał w heraldyce brytyjskiej. Charakterystycznym przykładem jest tu herb Księcia Walii, różniący się od herbu królewskiego nałożonym na tarczę kołnierzem turniejowym. W Polsce takie odróżnianie herbów osobistych było stosowane u zarania naszej heraldyki, przyczyniając się m.in. do powstawania odmian herbowych.

    Najwcześniejsze wzmianki[]

    Pieczęć Andrzeja Koszanowa – kasztelana poznańskiego z 1340 i 1343 roku, jest wspominana u Piekosińskiego.

    Herbowni[]

    Leszczyc, Paprocki, Okolski: Bardzki, Bukowski, Chobieniecki, Chynka, Giełbowski, Gierałtowski (Geraltowski lub Geroltowsky) potomkowie z Domu Saszowski[ch] h. Saszor, Gorajski, Grabowski, Jorogniewski, Kembłowski h. Opala, Kielbowski, Lgocki (Ligocki), Myśliński, Olszewski, Orłowski, Ośnicki, Pacewicz, Palczewski (Palczowski) potomkowie z Domu Saszowski[ch] h. Saszor, Mazowsze, Przetocki, Ptaczyński, Rogowski, Salmonowicz, Saszowski (Szaszowski, Szaszewski, Szassowski, Ssassowski, Sasowski lub Schaschowsky) h. Saszor, Wielamowski, Wilamowski, Wojenko, Załoga, Zapałowski, Ziemborowski.

    Johann Ambrosius Siebmacher (także: Sibmacher), (ur. 1561 w Norymberdze, zm. 23 marca 1611 tamże) autor i założyciel wielokrotnie publikowanego herbarza, ważnego źródła heraldyki dla niemieckiego obszaru językowego.Kasztelan (łac. comes castellanus, komes grodowy, żupan; nazwa kasztelan pojawia się w XII w.) – urzędnik lokalny w średniowiecznej Polsce. Zajmował się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. Podlegali mu chorąży, wojski, sędzia grodowy i włodarz.

    Znani herbowni[]

  • Jan Palczowski (ur. ok. 1507, zm. 1565)
  • Jakub Saszowski z Gierałtowic [vel Gierałtowski], Burgrabia krakowski.
  • Zygmunt Saszowski z Palczowic [vel Palczewski (Palczowski)] (ok. 1530, zm. 1587), Burgrabia krakowski.
  • Krzysztof Palczowski (ur. ok. 1568, zm. 1627)
  • Paweł Palczowski (ur. ok. 1570, zm. po 1609)
  • Zobacz też[]

  • lista herbów
  • Saszor (lub Szaszor)
  • Przypisy

    1. Zbigniew Leszczyc; z przedm. Wacława Gąsiorowskiego: Herby szlachty polskiej T.2. T. II. Poznań: nakł. Antoniego Fiedlera, 1869–1939 (przedruk 1995), s. 248–249.
    2. Bartosz Paprocki: Herby rycerstwa polskiego przez Bartosza Paprockiego zebrane i wydane r. p. 1584; wydanie Kazimierza Józefa Turowskiego. Kraków: nakł. Biblioteka Polska (przedruk 1858), 1584, s. 710–711.
    3. Szymon Okolski: Orbis Polonus T.3. T. III. Kraków: In Officina Typographica Francisci Cæsarii, 1641–43, s. 94–98. (łac.)
    4. Franciszek Piekosiński: Heraldyka polska wieków średnich. Kraków: Akademia Umiejętności, 1899, s. 268–269.
    5. Johann Siebmacher, Georg Mauritius: New Wappenbuch: Darinnen deß H. Röm. Reichs Teutscher Nation hoher Potentaten, Fürsten, Herren, und Adelspersonen auch anderer Ständt und Stätte Wapen An der Zahl über 3320. Beneben ihren Schilt und Helmkleinoten, mit besonderm Fleiß erkundiget, und vff Kupfferstück zum Druck verfertigt. T. I. Hamburg: Sumptibus Auctoris, 1605, s. 73. (niem.)
    6. Dokumenty pergaminowe Oddziału I Archiwum Państwowego w Krakowie do 1600 r.; Data: 1569.07.11, Miejsce: Lublin, Sygnatura: W 028. [1]
    7. Bartosza Paprockiego: Herby rycerstwa polskiego. Kraków: nakł. Wydawnictwa Biblioteki Polskiej (przedruk 1858), 1584, s. LXXXIII & CVII, 710-711 & 891.

    Bibliografia[]

  • Zbigniew Leszczyc; z przedm. Wacława Gąsiorowskiego: Herby szlachty polskiej T.2. Poznań: nakł. Antoniego Fiedlera, 1869–1939 (przedruk 1995), s. 248–249.
  • Bartosza Paprockiego: Herby rycerstwa polskiego. Kraków: nakł. Wydawnictwa Biblioteki Polskiej (przedruk 1858), 1584, s. LXXXIII & CVII, 710-711 & 891.
  • Szymon Okolski: Orbis Polonus T.3. T. III. Kraków: In Officina Typographica Francisci Cæsarii, 1641–43, s. 94–98. (łac.)
  • Franciszek Piekosiński: Heraldyka polska wieków średnich. Kraków: Akademia Umiejętności, 1899, s. 268–269.
  • Szymon (Simon) Okolski herbu Rawicz, inne formy nazwiska: Fr. Simon de Camenacia, (ur. 1580 w Kamieńcu Podolskim, zm. 10 czerwca 1653 we Lwowie) — polski dominikanin, teolog, historyk i heraldyk.Bartłomiej (Bartosz) Paprocki, Bartolomej Paprocký herbu Jastrzębiec (ur. ok. 1543 w Paprockiej Woli, w pobliżu Sierpca, zm. 27 grudnia 1614 we Lwowie) – podczaszy dobrzyński, heraldyk polski i czeski (nazywany ojcem heraldyki polskiej i czeskiej), autor wielu herbarzy, pisarz, historyk, poeta i tłumacz, wydał liczne prace heraldyczne, wśród nich słynne „Herby rycerstwa polskiego”. Działał w Czechach i na Morawach na przełomie XVI i XVII wieku. Założył wieś Bartoszowiny w województwie świętokrzyskim.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Krzysztof Palczowski, (ur. ok. 1568, zm. 1627), polski szlachcic, autor koncepcji rozwiązania "sprawy kozackiej" w XVII wieku.
    Franciszek Ksawery Walerian Leonard Adolf Piekosiński, pierwotnie Piekusiński (ur. 3 lutego 1844 w Wiercanach, zm. 27 listopada 1906 w Krakowie) – polski historyk, heraldyk i prawnik, profesor UJ, członek Akademii Umiejętności.
    Jan z Brzeźnicy Palczowski. (ur. około 1507, zm. 1565). Pochodził z księstwa oświęcimsko- zatorskiego, z rodziny Szaszowskich. Od nabytej przez jego rodzinę w XV w. wsi Palczowice niedaleko Zatora przyjął nazwisko Palczowski. Palczowscy z początku pieczętowali się własnym herbem, zbliżonym do Orli a w połowie w XVI pod wpływem herbarza Bartosza Paprockiego przyjęli za herb Orlę. Ojciec Jana, Piotr Szaszowski (zm. po 1551) dziedziczył Brzeźnicę, Palczowice, Prybradz, Smolice i Wioskę. W latach 1523-7 Jan studiował na Uniwersytecie Krakowskim, w r. 1548 dzięki poparciu wojewody krakowskiego Piotra Kmity mł. został dworzaninem króla Zygmunta Augusta z prawem do sześciu koni. Od 1550 wspierał zwolenników reformacji- bronił oskarżonego o herezję Konrada Krupkę Przecławskiego. W 1557 uczestniczył w wyprawie inflanckiej W 1559 został sędzią zatorskim. Wycofał się z dworu królewskiego, choć nadal zachował tytuł dworzanina. Był posłem na sejm piotrkowski 1562-1563 i warszawski 1563-1564 i wraz z innymi przedstawicielami księstw oświęcimskiego i zatorskiego negocjował warunki ich wcielenia do Korony.
    Labry – niem. labwerk (ornament roślinny), łac. lista, lusca, fascia – części zewnętrzne tarczy herbowej, mające kształt wielkich liści wyszczerbionych, wyrastających z boków hełmu, zwykle symetrycznie po obu stronach, często obejmujące jako ornament również całą tarczę herbową.
    Burgrabia krakowski (łac. magnus procurator arcis cracoviensis) – urząd Korony Królestwa Polskiego I Rzeczypospolitej.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.