• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Organizacja Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego

    Przeczytaj także...
    Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.
    Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego (TUR) – socjalistyczna organizacja oświatowo-kulturalna, działająca od 1923 do 1948 roku.

    Organizacja Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (OMTUR) – socjalistyczna organizacja młodzieży związana z PPS, istniejąca od 1926 do 1936. Po reaktywacji w 1944, w lipcu 1948 weszła w skład ZMP.

    Historia[]

    W kwietniu 1923 Zarząd Główny Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego w uzgodnieniu z Centralnym Komitetem Wykonawczym PPS powołał do życia Centralny Wydział Młodzieży TUR. W skład wydziału weszli przedstawiciele Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej, Związku Polskiej Młodzieży Robotniczej "Siła". Przewodniczącym Centralnego Wydziału został Wacław Bruner. Od 1925 wydział rozpoczął wydawanie pisma "Głos Młodzieży Robotniczej". W ramach wydziału powstało w kraju siedemnaście Kół Młodzieży TUR. Przy koła powstawały jako sekcje robotnicze gromady harcerskie, które później wyodrębniły się w odrębną organizację Czerwone Harcerstwo TUR.

    Związek Młodzieży Polskiej (ZMP) – młodzieżowa organizacja ideowo-polityczna, działająca w Polsce w latach 1948-1957 i wzorowana na radzieckim Komsomole. Powołana została przez rządzących krajem komunistów do realizowania polityki ich partii wobec młodzieży, służyła indoktrynacji młodych, kształceniu nowych kadr dla władzy oraz pomocy w przebudowie społeczeństwa na modłę komunistyczną. Stanowiła jeden z symboli polskiego stalinizmu.Kazimierz Pużak, pseudonim Bazyli (ur. 26 sierpnia 1883 w Tarnopolu, zm. 30 kwietnia 1950 w Rawiczu) – polski działacz socjalistyczny ukraińskiego pochodzenia, poseł na Sejm Ustawodawczy oraz I, II i III kadencji w II RP. W okresie II wojny światowej organizator i sekretarz generalny PPS-WRN, komendant główny Gwardii Ludowej WRN. Przewodniczący podziemnego parlamentu Rady Jedności Narodowej. Aresztowany w 1945 przez NKWD i sądzony w procesie szesnastu. Aresztowany ponownie przez UB w 1947 i skazany w procesie na 10 lat. Zmarł w więzieniu w Rawiczu.

    W listopadzie 1925 na II Zjeździe TUR uznano prawo powołania odrębnej organizacji młodzieżowej. Po tej decyzji w dniach 31 stycznia-2 lutego 1926. na I Zjeździe Kół Młodzieży TUR powołano "Organizację Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego" (OM TUR). W 1929 do OM TUR przyłączyło się Stowarzyszenie Młodzieży Robotniczej "Siła" (działające na Śląsku i Śląsku Cieszyńskim). W połowie lat trzydziestych OM TUR miał ponad 120 kół w 85 miejscowościach i blisko 8.000 członków.

    Związek Młodzieży Polskiej (ZMP) – młodzieżowa organizacja ideowo-polityczna, działająca w Polsce w latach 1948-1957 i wzorowana na radzieckim Komsomole. Powołana została przez rządzących krajem komunistów do realizowania polityki ich partii wobec młodzieży, służyła indoktrynacji młodych, kształceniu nowych kadr dla władzy oraz pomocy w przebudowie społeczeństwa na modłę komunistyczną. Stanowiła jeden z symboli polskiego stalinizmu.Czerwone Harcerstwo Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, w skrócie Czerwone Harcerstwo – działająca w latach 1926-1939 lewicowa organizacja młodzieżowa, częściowo stosująca metody organizacji harcerskiej, organizowała działalność kulturalną i sportową, nastawiona antyklerykalnie, zwalczająca antysemityzm.

    Najwyższą władzą OM TUR był Zjazd, który wybierał Komitet Centralny. Podstawową jednostką były koła terenowe, łączące się w organizacje miejskie i wojewódzkie. Przewodniczącymi Komitetu Centralnego OM TUR byli:

  • Stanisław Garlicki (19261932);
  • Ludwik Cohn (19321936).
  • Pismami OM TUR były "Głos Młodzieży Robotniczej" a następnie miesięcznik "Młodzi Idą".

    15 grudnia 1935 Centralny Komitet Wykonawczy PPS podjął decyzję o rozwiązaniu OM TUR i powołaniu na to miejsce Kół Młodzieży PPS. Na czele Centralnego Wydziału Młodzieży stanął Kazimierz Pużak. Decyzja spowodowana była m.in. próbą autonomizacji od PPS, tendencjami jednolitofrontowymi oraz próbą wzmocnienia struktur PPS. W 1939 istniało ponad 200 kół młodzieży PPS.

    Wacław Bruner (lub Brüner) (ur. 25 lipca 1898 r. w Warszawie, zm. 12 kwietnia 1957 r. w Londynie) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, wolnomularz.Stanisław Wojciech Garlicki (ur. 2 maja 1902 r. w Warszawie – zm. 25 września 1972 tamże) – polski działacz socjalistyczny, adwokat. Ojciec historyka Andrzeja Garlickiego i profesora prawa Leszka Garlickiego.

    Organizacja została odtworzona w październiku 1944. W 1944 organizacją kierował Przemysław Ogrodziński. Od 1945 przewodniczącym KC był Ryszard Obrączka, zaś od czerwca 1947 do lipca 1948 przewodniczącym KC był Lucjan Motyka. OM TUR w lipcu 1948 została wcielona do Związku Młodzieży Polskiej.

    Przemysław Ogrodziński ps. Stanisław, Dyplomata, Agapit (ur. 4 maja 1918, zm. 11 maja 1980) – polski działacz polityczny i dyplomata, poseł do Krajowej Rady Narodowej, ambasador PRL w Indiach i Norwegii, dyrektor generalny MSZ (1956–1962).Ryszard Obrączka (ur. 17 stycznia 1910 w Częstochowie, zm. 1983 w Warszawie) – polski polityk, członek Centralnego Komitetu Wykonawczego Polskiej Partii Socjalistycznej, przewodniczący Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, poseł do Krajowej Rady Narodowej oraz do Sejmu Ustawodawczego.

    Przypisy

    1. Fajkowski 1971 ↓, s. 384, 385.

    Bibliografia[]

  • Józef Fajkowski: Krótki zarys historii ruchu ludowego. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1971.
  • Zbigniew Szczygielski, Polska Partia Socjalistyczna i związane z nią organizacje w okresie II Rzeczypospolitej, Warszawa 1995
  • Linki zewnętrzne[]

  • Organizacja Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego w kronice PKF:
  • Zjazd aktywistów OM TUR w Grunwaldzie, PKF 2/46, w bazie: Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej
  • Ogólnopolski zlot OM TUR, PKF 27/45, w bazie: Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej
  • Zawody sportowe OM TUR, PKF 12/45, w bazie: Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej
  • Związek Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej (ZNMS) – istniejąca w latach 1917 - 1948, oraz na emigracji w latach 1946 - 1952, organizacja młodzieży studenckiej założona przez działaczy socjalistycznych.Śląsk Cieszyński (cz. Těšínské Slezsko, niem. Teschener Schlesien) – kraina historyczna w Polsce i Czechach, obejmująca południowo-wschodnią część Śląska, skupioną wokół miasta Cieszyn i rzeki Olzy. Jego obszar to ok. 2280 km², obecnie teren ten zamieszkuje ponad 800 tysięcy ludzi (463 tysiące po stronie czeskiej plus ok. 350 tysięcy osób po polskiej). Granice regionu ukształtowały się wraz z powstaniem kasztelanii cieszyńskiej po raz pierwszy wzmiankowanej w 1155 roku, następnie region utrwalił się w postaci księstwa, które począwszy od piętnastego wieku poczęło tracić okresowo lub na stałe terytorialną jedność, pomimo tego przez dłuższy czas wśród mieszkańców utrzymywało się wspólne poczucie więzi.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Filmoteka Narodowa – polska państwowa instytucja kultury zlokalizowana w Warszawie. Powstała w kwietniu 1955. Do 1970 istniała pod nazwą Centralne Archiwum Filmowe, a następnie, do 1987, jako Filmoteka Polska.
    Ludwik Cohn (ur. 23 czerwca 1902 w Warszawie, zm. 14 grudnia 1981 w Warszawie) – polski adwokat, radca prawny i działacz socjalistyczny, obrońca w wielu procesach politycznych, współzałożyciel Komitetu Obrony Robotników i Komitetu Samoobrony Społecznej KOR.
    Lucjan Motyka (ur. 4 maja 1915 w Krakowie, zm. 22 listopada 2006 w Warszawie) – polski działacz młodzieżowy i związkowy, polityk PPS i PZPR, minister kultury i sztuki (1964–1971), ambasador PRL w Czechosłowacji (1971–1975), Bułgarii (1978–1980) i Szwajcarii (1980–1982).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.