• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ordynacja preferencyjna

    Przeczytaj także...
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Wyborca - osoba uprawniona do głosowania; prawo do głosowania (czynne prawo wyborcze) w wyborach organów przedstawicielskich jest na ogół uzależnione od posiadania obywatelstwa danego państwa. Prawo Unii Europejskiej dopuszcza głosowanie obywateli państw członkowskich w wyborach posłów (deputowanych) do Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach municypalnych.
    Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.
    Przykładowa karta do głosowania w systemach ordynacji preferencyjnej (np. metodą Schulze'a): wyborca głosuje preferencyjnie, oznaczając wybranych kandydatów numerami: '1' obok najbardziej preferowanego kandydata, '2' obok następnego w kolejności preferencji, itd. Nieoznaczeni kandydaci stają się domyślnie uszeregowani według jednakowej, niższej preferencji od kogokolwiek oznaczonego. Istnieją ordynacje preferencyjne gdzie wymaga się od wyborcy zaznaczenia wszystkich kandydatów.

    Ordynacja preferencyjnasystem wyborczy, w którym wyborcy głosują preferencyjnie, tzn. oddają głos na wielu kandydatów, szeregując ich w kolejności od najbardziej preferowanego do najmniej. Taki sposób głosowania jest odmienny od stosowanego w najbardziej popularnych ordynacjach większościowych i proporcjonalnych z listami partyjnymi, w których każdy wyborca wybiera tylko jednego kandydata.

    System pojedynczego głosu przechodniego, czyli Brytyjskiej Reprezentacji Proporcjonalnej (PGP tzw. STV od Single Transferable Vote lub BPR od British Proportional Representation) – jeden z proporcjonalnych systemów wyborczych. W istocie jest to najstarsza ordynacja proporcjonalna po raz pierwszy opracowana przez Thomasa Wrighta Hilla w 1819 roku. W 1840 roku wykorzystano ją w wyborach samorządu miasta Adelaide, a następnie w wyborach parlamentu Duńskiego. Wykorzystywana jest w wyborach w Irlandii Północnej, Irlandii oraz samorządowych wyborach w Australii, Stanach Zjednoczonych i w australijskich wyborach senackich. Jest to proporcjonalna metoda wyłaniania reprezentantów parlamentarnych w której proporcjonalność uzyskana jest nie za pomocą list partyjnych, ale poprzez indywidualne głosowanie (na osobę) z użyciem skali rangowej (ranking). Stosowana jest więc ordynacja preferencyjna, czyli taka w której wyborca głosuje poprzez wskazanie swojej preferencji wobec każdego kandydata, szeregując wszystkich potencjalnych przedstawicieli okręgu od najbardziej do najmniej pożądanego. Wynik odzwierciedla więc wszystkie preferencje wszystkich wyborców, którzy oddali głos skuteczny (ważny). W ten sposób spełniony zostaje warunek proporcjonalności. Podobnym systemem jest jednomandatowa metoda proporcjonalnego głosu alternatywnego stosowana w Australii, z tą różnicą że w przypadku Brytyjskiej Reprezentacji Proporcjonalnej (wykorzystywanej np. w izbie niższej parlamentu irlandzkiego), wybory odbywają się w wielomandatowych okręgach wyborczych. Ze względu rozprzestrzeniania się tej ordynacji wyborczej w krajach byłego Imperium Brytyjskiego, w większości z nich znana jest jako Brytyjska Reprezentacja Proporcjonalna (British Proportional Representation), zaś w Australii jako metoda Hare’a-Clarka. Uznawana jest przez niektórych politologów za bardziej korzystny system wyborczy od ordynacji list z formułą D’Hondta lub Sainte-Lague’a, z uwagi na redukcję do minimum ilości utraconych głosów w wyborach. Wydaje się też dostarczać bardziej demokratycznych wyników wyborów w porównaniu do zamkniętych list partyjnych, ponieważ uniezależnia kandydatów od kierownictw partyjnych (ze względu na brak list, a więc i zobowiązań hierarchicznych wobec gron partyjnych; zobowiązania kandydata wobec wyborców w okręgu są więc silniejsze od zobowiązań wewnątrzpartyjnych). Nowszy proporcjonalny, preferencyjny system, z identycznym oddawaniem głosu, to nowa metoda Schulzego z 1997, która jak dotąd nie została wykorzystana w wyborach parlamentarnych.Ordynacja wyborcza (lub system wyborczy) – zbiór przepisów wchodzących w skład tzw. prawa wyborczego regulujących sposób przeprowadzenia wyborów, a w szczególności zasady wyłaniania ich zwycięzców i podziału mandatów.

    W głosowaniu preferencyjnym, w zależności od stosowanego rozwiązania, istnieje obowiązek szeregowania wszystkich kandydatów, bądź też dowolnej ich liczby. Wyborca zaznacza swoje preferencje kreśląc odpowiednią liczbę obok kandydata, oznaczając w ten sposób jego pozycję w swoim szeregu preferencji (tzn. stawia jedynkę obok najbardziej „lubianego”, dwójkę przy następnym w kolejności preferencji, itd.). W stosowanych w praktyce rozwiązaniach głosowanie to jest personalne – głosuje się na kandydatów a nie partie.

    Ralph Nader (ur. 27 lutego 1934 w Winsted w stanie Connecticut) – amerykański polityk i aktywista społeczny pochodzenia libańskiego, którego ojciec wyemigrował z Libanu do Stanów Zjednoczonych.Malta, Republika Malty (Repubblika ta’ Malta, Republic of Malta) – państwo wyspiarskie położone w Europie Południowej, na Morzu Śródziemnym, na południe od Sycylii.

    Głosowanie preferencyjne jest związane z wieloma typami ordynacji wyborczych, z których najbardziej popularne są systemy transferowe – Pojedynczy Głos Przechodni (STV, Single Transferable Vote) i Głos Alternatywny (AV, Alternative Vote), stosowane m.in. w Irlandii, na Malcie i w Australii. Łączą one głosowanie personalne z proporcjonalnością wyników.

    Ranga – w najprostszej wersji numer kolejny obserwacji statystycznej w próbie po uporządkowaniu obserwacji według wartości jednej ze zmiennych. Zwykle stosuje się uporządkowanie rosnące i numerowanie od 1.San Francisco – miasto i hrabstwo w stanie Kalifornia w Stanach Zjednoczonych, położone na półwyspie otoczonym przez Ocean Spokojny na zachodzie, zatokę San Francisco na wschodzie i cieśninę Golden Gate na północy. Czwarte pod względem liczby ludności miasto w Kalifornii i trzynaste w całym kraju. Ósme miasto w Stanach Zjednoczonych pod względem gęstości zaludnienia. San Francisco jest częścią obszaru metropolitalnego San Francisco Bay Area, którego liczba ludności przekracza 7,2 miliona.

    Wyborcza ordynacja proporcjonalnego głosu alternatywnego[]

    To jednomandatowy system wyborów parlamentarnych z proporcjonalnym wyborem przedstawiciela okręgu, wykorzystujący ordynację preferencyjną. Jest to szczególny rodzaj jednomandatowej ordynacji stosowanej w Australii, a także w wyborach prezydenckich w Irlandii. Ordynacja ta może być scharakteryzowana jako jednomandatowy system głosu przechodniego. Jest zatem pochodną Brytyjskiej Reprezentacji Proporcjonalnej. Charakterystyczną cechą proporcjonalnej poprzez głos przechodni jednomandatowej ordynacji australijskiej jest faworyzacja grup mniejszościowych, których głos decyduje o wyniku wyborczym. Grupy mniejszościowe zyskują więc swoją reprezentację ponieważ w systemie tym wyborca posługuje się skalą rangową. W przeciwieństwie do ordynacji większościowych, dzięki metodzie głosu przechodniego mniejszość ma decydujący wpływ na końcowy wynik wyborów. A to dlatego że wyborca dysponuje głosem rangowym, a zatem głosuje szeregując kandydatów na karcie według własnych preferencji (przeważnie numerycznie – 1, 2, 3, itp.). Następuje pierwsze przeliczenie głosów po którym odpada kandydat z najmniejszym poparciem, a jego głosy rozdziela się proporcjonalnie do preferencji wyborców (jego głosy trafiają do kandydata który otrzymał na tych kartach preferencję nr 2; następnie 3 itd.). Liczenie głosów jest powtarzane, aż w końcu wyłoniony zostaje najbardziej preferowany przez wszystkich głosujących obywateli zwycięzca. W tym jednomandatowym systemie proporcjonalny wybór następuje w jednej turze głosowania (ale kilku turach liczenia głosów) i lepiej oddawane są preferencje wyborcze obywateli niż w metodach większościowych (jak np. w odmianie westminsterskiej 'pierwszy na mecie' gdzie brakuje proporcjonalnego odzwierciedlenia opinii obywateli lub w jednomandatowym systemie francuskim gdzie zanika chęć udziału w wyborach wśród tych głosujących których kandydat nie przeszedł do kolejnej tury). Z drugiej strony jest to jednak system bardziej skomplikowany i mniej transparentny niż system 'pierwszy na mecie'. Tym niemniej wspierany jest przez wielu prominentnych polityków amerykańskich jak Howard Dean czy Ralph Nader jako alternatywę dla obecnie funkcjonującego systemu wyborczego w Stanach Zjednoczonych i w Wielkiej Brytanii (proponowany obecnie przez Partię Liberalną). Specyfika procedury wyborczej w tym systemie faworyzuje polityków umiarkowanych, eliminując znanych kandydatów radykalnych, którzy przy dużym poparciu społecznym mają równocześnie wysoki poziom nieufności wśród pozostałych grup wyborców.

    Howard Brush Dean III, znany jako Howard Dean (urodzony 17 listopada 1948) - polityk amerykański, członek partii demokratycznej. Od 1991 do 2003 gubernator stanu Vermont (wybrany pięciokrotnie).

    Zobacz też[]

  • ordynacja większościowa
  • ordynacja proporcjonalna
  • ordynacja wyborcza
  • Bibliografia[]

  • Center for Voting and Democracy, www.fairvote.org [dostęp=2008-09-24] (ang.)
  • Prace politologów Richard S. Katz, Arend Lijphart, Lauri Karvonen.
  • ACE Project: Single Transferable Vote (Opis pojedynczego głosu przechodniego) (ang.)
  • ACE Project: Advantages and Disadvantages of STV (Zalety i wady pojedynczego głosu przechodniego)
  • A Handbook of Electoral System Design by International IDEA, idea.int (Poradnik techniczny do przeprowadzania wyborów) (ang.)
  • Electoral Design Reference Materials by ACE Project www.aceproject.org (ang.)
  • Ranked Choice Voting in San Francisco (Opis metody konkretnej ordynacji preferencyjnej stosowanej w San Francisco (ang.)
  • Australianpolitics.com, Australianpolitics.com (Metoda pojedynczego głosu przechodniego w wyborach w Australii) (ang.)
  • "Vote, Alternative." International Encyclopedia of the Social Sciences. 2008. Encyclopedia.com. 11 Apr. 2011
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.