• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Order Białej Róży Finlandii

    Przeczytaj także...
    Jodła (Abies Miller 1756) – rodzaj zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych obejmujący blisko 50 gatunków, które występują na półkuli północnej.Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.
    Wielki mistrz – tytuł nadawany przełożonemu w większości zakonów rycerskich (np. w zakonie templariuszy, zakonie joannitów), naczelnikowi niektórych organizacji religijnych bądź para-religijnych (np. masońskich) oraz przewodniczącemu kapituły niektórych orderów (np. Order Krzyża Ziemi Maryjnej). Wielki mistrz posiadał szerokie kompetencje w sprawach dotyczących zakonu lub bractwa jako całości. Stanowisko wielkiego mistrza było obsadzane w drodze wyboru spośród członków danej organizacji.

    Order Białej Róży Finlandii (fin. Suomen Valkoisen Ruusun ritarikunta, szw. Finska Vita Rosens orden) – obecnie, od czasu zaprzestania nadań Orderu Krzyża Wolności, w praktyce najwyższe odznaczenie Finlandii, przyznawane za zasługi wojskowe i cywilne od 16 maja 1919.

    Awers i rewers (łac.) to dwie strony jakiegoś zdobionego przedmiotu płaskiego, pokrytego jedno- lub dwustronnie malowidłem, grafiką lub drukiem, zawierającego płaskorzeźbę, wizerunek wykonany metodą rycia, kucia lub zdobionego w jeszcze inny sposób. Oba pojęcia funkcjonują wyłącznie razem, gdy w danym przedmiocie występuje swobodny dostęp do obu jego powierzchni, przy czym jedna z nich jest wyłączną lub główną stroną zawierającą przedstawiane treści.Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.

    Historia[]

    Order Białej Róży Finlandii został ustanowiony przez Gustawa Mannerheima, regenta ówczesnego Królestwa Finlandii 28 stycznia 1919, gdyż jedyne do tej pory fińskie odznaczenie, Krzyż Wolności, przestało być nadawane w czasie pokoju, po zakończeniu wojny domowej. 16 maja tego samego roku oficjalnie potwierdzono statuty odznaczenia. Wielkim Mistrzem jest każdorazowy prezydent Finlandii. Order mogą otrzymać obywatele fińscy lub obcy za zasługi dla kraju, może także być nadany za dzielność na polu bitwy. Świętem orderu jest Dzień Niepodległości Finlandii, 6 grudnia.

    Medalion – w jubilerstwie ozdoba do zawieszania na szyi w kształcie owalnego lub okrągłego pudełka. Na zewnętrznej powierzchni malowana, wyłożona kamieniami szlachetnymi, emalią itp., wewnątrz często umieszczano miniaturowy portret.Akseli Gallen-Kallela, właśc. Axel Waldemar Gallén (ur. 26 kwietnia 1865 w Pori, zm. 7 marca 1931 w Sztokholmie) - malarz fiński, twórca serii obrazów inspirowanych fińską epopeją narodową Kalevala.

    Order posiada pięć klas według znanego schematu Legii Honorowej, od Wielkiego Krzyża do Kawalera II. klasy, oraz jednoklasowy, nadawany kobietom, Krzyż Zasługi orderu (Suomen Valkoisen Ruusun ansioristi) i trzyklasowy medal (Suomen Valkoisen Ruusun mitali), ze złotym, srebrnym lub brązowym krzyżem.

    Język szwedzki (szw. svenska språket, svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.Miecz – biała broń sieczna, charakteryzująca się prostą głownią, zwykle obosieczną (badacze średniowiecza nie uznają pojęcia miecz jednosieczny odnoszącego się do zakrzywionych mieczy – miecz prosty może być tylko obosieczny – jednosieczne są kord, tasak i szabla) i otwartą rękojeścią. W zależności od rodzaju, miecz trzymany był jedną ręką lub dwoma rękami. Do mieczy jednosiecznych zalicza się też japońską broń sieczną typu katana, z zakrzywioną jednosieczną głownią.

    Insygnia[]

    Zaprojektowane przez fińskiego artystę Akseli Gallen-Kallela insygnia orderu to Łańcuch orderowy, oznaka i gwiazda I. i II. klasy oraz medale. Łańcuch, przysługujący wśród obywateli Finlandii tylko prezydentowi państwa, lecz także nadawany wybranym głowom państw obcych, składał się do roku 1963 z 9 heraldycznych róż i 6 prostych złotych swastyk, jednego z symboli ludowych Finlandii. W tym roku zastąpiono skompromitowany przez nazizm symbol swastyki stylizowanymi gałązkami jodły.

    Swastyka (dewanagari स्वस्तिक, transliteracja svastika, transkrypcja swastika, 卐) – znak zazwyczaj w kształcie równoramiennego krzyża, o ramionach zagiętych pod kątem prostym. Nazwa swastika pochodzi z sanskrytu i oznacza „przynoszący szczęście” (swasti – powodzenie, pomyślność, od su – „dobry” i asti – „jest”, -ka sufiks rzeczownikowy). Obecnie w krajach Europy i obu Ameryk symbol ten kojarzony jest prawie wyłącznie z Adolfem Hitlerem i nazizmem, natomiast w Azji jest powszechnie stosowanym symbolem szczęścia i pomyślności.Obywatelstwo – więź prawna łącząca jednostkę (osobę fizyczną) z państwem, na mocy której jednostka ma określone prawa i obowiązki wobec państwa, a państwo – analogicznie – ma obowiązki i prawa wobec jednostki. Określenie spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności sposobów jego nabycia i ewentualnie także utraty, należy do samego państwa – jest to jego kompetencja wyłączna. Istnieją także regulacje prawa międzynarodowego dotyczące spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności unikania sytuacji bezpaństwowości i wielokrotnego obywatelstwa.

    Oznaka orderu to emaliowany na biało z wąskim złotym obramowaniem krzyż kawalerski. W medalionie środkowym awersu znajduje się na niebieskim tle emaliowana na biało róża, rewers jest gładki, nieemaliowany. Między ramionami krzyża znajdują się złote lwy fińskie z godła państwowego. Od I. do III. klasy krzyże są złote, przy IV. i V. klasie srebrne. Order jest noszony na ciemnoniebieskiej wstędze.

    Odznaczenie – honorowe wyróżnienie o określonym znaku nadawane za szczególne zasługi lub wybitne osiągnięcia w różnych dziedzinach pracy zawodowej lub społecznej, za akty odwagi i poświęcenia, w celu upamiętnienia wydarzeń, udziału w wojnie, itp.Krzyż kawalerski (fr. croix pattée, niem. Tatzenkreuz) – heraldyczna forma czteroramiennego krzyża o rozszerzających się ramionach oraz płaskich lub wklęsłych bokach ramion. Krzyż taki jest niekiedy uznawany za odmianę krzyża maltańskiego. Różnica między obiema odmianami jest taka, że przy k. kawalerskim podstawy ramion są płaskie (względnie wypukłe lub wklęsłe), natomiast przy klasycznym k. maltańskim są one rozwidlone. K. kawalerski o wklęsłych bokach i podstawach ramion jest nazywany krzyżem Leopolda, natomiast o wklęsłych bokach i wypukłych podstawach - krzyżem Ruperta.

    Gwiazdy I. i II. klasy są pięciopromienne, srebrne (przy gwieździe I. klasy promienie srebrne przeplatają się ze złotymi) i noszą w swym centrum medalion środkowy oznaki, otoczony złotym napisem "Isänmaan hyväksi" (Dla dobra ojczyzny) na niebieskim tle. Krzyż Zasługi jest srebrny i nieemaliowany, medale są srebrne z nałożonym na nie nieemaliowanym złotym, srebrnym lub brązowym krzyżem orderu.

    Medal – niewielki, najczęściej okrągły lub owalny, płaski wytwór metalowy (odmiana wieloboczna jest zwana plakietką), wykonany zazwyczaj techniką odlewu lub bicia. Jest zwykle ozdobiony po jednej lub obu stronach reliefem. Często jest zawieszony na wstążce.Łańcuch orderowy – używany falerystyce termin określający naszyjnik oznaczający zazwyczaj najwyższy stopień orderu, przysługujący głowom państwa jako jego wielkim mistrzom, męskim członkom rodzin panujących, lub też – w przypadku np. austriacko-hiszpańskiego Orderu Złotego Runa, włoskiego Orderu Annuncjaty czy serbskiego Orderu św. Łazarza występujących tylko w formie łańcucha – przysługuje wszystkim kawalerom danego orderu.

    Przy nadaniach za zasługi wojenne oznaka otrzymuje skrzyżowane miecze między ramionami krzyża (podłożone pod lwy) lub położone na gwieździe pod medalionem środkowym. Order może być także nadawany z brylantami, którymi ozdabia się obramowanie medalionu oznaki i gwiazd.

    Odznaczeni[]

     Zobacz też kategorię: Odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii.
     Zobacz też kategorię: Polacy odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii.

    Bibliografia[]

  • Paul Hieronymussen, Orders, Medals and Decorations of Britain and Europe in Colour, London 1978
  • Arnhard Graf Klenau, Europäische Orden ab 1700, München 1978
  • Linki zewnętrzne[]

  • Lista oficerów II RP odznaczonych Orderem Białej Róży kl. 1
  • Lista oficerów II RP odznaczonych Orderem Białej Róży kl. 2
  • Lista oficerów II RP odznaczonych Orderem Białej Róży kl. 3
  • Lista oficerów II RP odznaczonych Orderem Białej Róży kl. 4
  • Lista oficerów II RP odznaczonych Orderem Białej Róży kl. 5
  • Lista odznaczonych Krzyżem Wielkim na Łańcuchu (1919-2002)
  • Regent – uprawniona osoba, sprawująca władzę w imieniu monarchy, gdy ten nie może wykonywać swoich obowiązków, np. z powodu małoletności, nieobecności w kraju lub poważnej choroby.Statut − akt prawny regulujący zadania, strukturę organizacyjną i sposób działania podmiotu prawa publicznego lub prywatnego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Carl Gustaf Emil Mannerheim (ur. 4 czerwca 1867 w Askainen, zm. 27 stycznia 1951 w Lozannie) – baron, fiński dowódca wojskowy, generał-lejtnant Armii Imperium Rosyjskiego, marszałek Finlandii, polityk, pierwsza głowa państwa jako regent po uzyskaniu niepodległości (1918-1919), prezydent Finlandii (1944–1946).
    Order Rycerski Krzyża Wolności (fin.: Vapaudenristin ritarikunta, szwed.: Frihetkorsets orden) – najstarsze i najznamienitsze odznaczenie Republiki Finlandii.
    Emalia (dawniej: szmelc, smalc) – technika zdobienia wyrobów metalowych, najczęściej złotych lub miedzianych, za pomocą szklistych powłok składających się z mieszaniny sproszkowanych minerałów (piasek, kreda, glina) oraz topników (boraks) z dodatkiem pigmentów, stopionej w temperaturze ok. 800-900°C w specjalnym piecu.
    Wojna domowa w Finlandii (fiń. Suomen sisällissota) – wewnętrzny konflikt zbrojny w Finlandii w pierwszej połowie 1918 roku pomiędzy siłami Czerwonych (punaiset), wspieranych przez radziecką Rosję, a siłami Białych (valkoiset), wspieranych przez Niemcy.
    Legia Honorowa, Order Narodowy Legii Honorowej (fr. L’Ordre national de la Légion d’honneur) – najwyższe odznaczenie nadawane przez państwo francuskie. Legia nadawana jest zarówno cywilom, jak i wojskowym, kobietom i mężczyznom, także cudzoziemcom, za szczególne osiągnięcia w życiu wojskowym i cywilnym. Motto orderu to Honneur et Patrie (fr. Honor i Ojczyzna).
    Królestwo Finlandii (fin. Suomen kuningaskunta, szwed. Konungariket Finland) – twór państwowy, powstały w wyniku proklamacji niepodległości 6 grudnia 1917 przez senat dotychczasowego Wielkiego Księstwa Finlandii, realizujący koncepcję utrzymania ustroju monarchicznego w Finlandię i rosyjskiej Karelii.
    Prezydent (od łac. praesidens – zasiadający na czele) – najwyższy urząd w państwie będącym republiką, zwykle jednoznaczny z pełnieniem funkcji głowy państwa. W systemie prezydenckim prezydent jest również szefem rządu (np. w USA).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.