• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Order Świętego Stanisława

    Przeczytaj także...
    Fryderyk August I, właśc. Fryderyk August Józef Maria Antoni Jan Nepomucen Alojzy Ksawery Wettyn niem. Friedrich August Joseph Maria Anton Johann Nepomuk Aloys Xaver Wettyn (ur. 23 grudnia 1750 w Dreźnie, zm. 5 maja 1827) – elektor saski (jako Fryderyk August III Sprawiedliwy) w l. 1763–1806, król saski w l. 1806–1827, książę warszawski (jako Fryderyk August) w l. 1807–1815.Rusyfikacja – proces polegający na dążeniu władz rosyjskich do wynarodowienia ludności podbitych państw poprzez narzucanie rosyjskiego języka, obyczajów, kultury i wzorców w sztuce.
    Królestwo Polskie (niem. Königreich Polen) – fragmentaryczna państwowość, wyrażająca się w istnieniu instytucji państwowych (sądownictwa i szkolnictwa) pod egidą Rady Regencyjnej, wyposażonej formalnie przez mocarstwa okupujące terytorium Królestwa Polskiego, w atrybuty zwierzchnictwa.

    Order Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika – historyczny polski order ustanowiony 7 maja 1765 przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Odznaczenie było nadawane w: Rzeczypospolitej Obojga Narodów, Księstwie Warszawskim, Królestwie Polskim.

    Od 1831 order włączony zostało do znaków zaszczytnych Cesarstwa Rosyjskiego pod tą samą nazwą. Po 1918 nie został restytuowany przez władze II Rzeczypospolitej z powodu jego zruszczenia i degradacji. Zamiast tego powstał, nawiązujący do niego bezpośrednio kolorami wstegi z czasów Rzeczypospolitej Obojga Narodów i kształtem krzyża orderowego, inny order zasługi – Order Odrodzenia Polski.

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie, niem. Herzogtum Warschau) – istniejące w latach 1807–1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji państwo, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym Księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.

    Historia[]

    Order nadawany był corocznie podczas majowych uroczystości ku czci św. Stanisława 8 maja w kościele św. Krzyża w Warszawie.

    Do otrzymania orderu należało m.in. udowodnić szlachectwo poprzez podanie 4 herbów ze strony ojca (po mieczu) i 4 ze strony matki (po kądzieli). Pierwszym Wielkim Mistrzem Kapituły został król (założyciel). Po jego śmierci i kilkuletniej przerwie kapitułę przejął w 1807 monarcha Księstwa Warszawskiego, Fryderyk August I. Po odtworzeniu Królestwa Polskiego mistrzami do 1831 byli królowie Polski z dynastii Romanowów, będący także carami Rosji.

    Stefan Sławomir Oberleitner (ur. 1931 w Wilnie) – podpułkownik rezerwy Wojska Polskiego, falerysta i autor wielu publikacji z tej dziedziny.Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.

    Literatura tematyczna[]

    Kompletną listę nadań przedrozbiorowych i okresu Księstwa Warszawskiego opublikował w 1925 Stanisław Łoza: Kawalerowie Orderu Świętego Stanisława 1765–1813. Warszawa 1925, zaś szkice przedstawiające zmiany jakie zachodziły w samym odznaczeniu – począwszy od czasów stanisławowskich poprzez Księstwo Warszawskie, Królestwo Polskie, okres włączenia orderu do rosyjskiego systemu odznaczeń (zob. rosyjski Order św. Stanisława), aż po prywatny Order Świętego Stanisława – zostały zamieszczone w książce Norberta Wójtowicza: Praemiando Incitat. Order Świętego Stanisława, Warszawa 2007.

    Odznaczenie – honorowe wyróżnienie o określonym znaku nadawane za szczególne zasługi lub wybitne osiągnięcia w różnych dziedzinach pracy zawodowej lub społecznej, za akty odwagi i poświęcenia, w celu upamiętnienia wydarzeń, udziału w wojnie, itp.Krzysztof Stanisław Filipow (ur. 3 listopada 1956 w Białymstoku) – polski historyk specjalizujący się w historii powszechnej i Polski XIX-XX wieku, historii wojskowości, źródłoznawstwie i falerystyce. Profesor nadzwyczajny Uniwersytetu w Białymstoku i Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Białymstoku. Jeden z założycieli i były członek Polskiego Towarzystwa Heraldycznego. Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego i były dyrektor Muzeum Wojska w Białymstoku. Od 2012 redaktor naczelny czasopisma naukowego Studia i Materiały do Historii Wojskowości. Kolekcjoner militariów.

    Baretki[]

    Odznaczeni[]

     Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława.

    Zobacz też[]

  • Miecz Orderu Świętego Stanisława
  • Uwagi

    1. Pierwotnie "restytuowany" przez samozwańczego prezydenta Polski na uchodźstwie, Juliusza Nowinę-Sokolnickiego (35 lat wznowionego Orderu Świętego Stanisława); od 1997 "nadawany" także przez "Wielką Narodową Kapitułę Orderu Świętego Stanisława w Polsce" (z ramienia FUNDATION The Order of Saint Stanislas w Polsce)

    Przypisy

    1. Zbigniew Dunin-Wilczyński, Order Św. Stanisława, Warszawa 2006, s. 17.
    2. Statut Królewskiego Orderu Świętego Stanisława z dnia 7 maja 1765 roku
    3. Praemaindo Incitat. Order Świętego Stanisława 1765-1831. Zamek Królewski w Warszawie: 2015, s. 353-357.
    4. Uchwała Sejmu o detronizacji Mikołaja I.

    Bibliografia[]

  • Wiesław Bończa-Tomaszewski, Kodeks orderowy, Warszawa 1939
  • Stanisław Łoza, Kawalerowie Orderu Świętego Stanisława 1765–1813, Warszawa 1925
  • Stefan Oberleitner, Ordery, odznaczenia i odznaki III Rzeczypospolitej Polskiej, Toruń 1998, ISBN 83-7174-086-7
  • Zbigniew Puchalski, Dzieje polskich znaków zaszczytnych, Warszawa 2000, ISBN 83-7059-388-7
  • Norbert Wójtowicz, Praemiando Incitat. Order Świętego Stanisława, Warszawa 2007, ISBN 978-83-925702-0-2 (fragment wprowadzenia do książki)
  • Krzysztof Filipow: Order Świętego Stanisława. Białystok: Ośrodek Badań Historii Wojskowej. Muzeum Wojska, 2009. ISBN 978-83-86232-13-0.
  • Miecz ceremonialny Stanisława Augusta Poniatowskiego – miecz ceremonialny wykonany na zamówienie króla polskiego Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1764 roku.Samozwaniec – osoba, która bezprawnie przywłaszcza sobie jakiś tytuł, jakieś prawa. W Polsce i wśród polskiej emigracji działały i nadal działają liczne osoby, które popierają ideę wskrzeszenia monarchii w Polsce i w swojej działalności posługują się tytułami królewskimi, książęcymi lub regenckimi. Zwykle mają wokół siebie mniejszą lub większą grupę ludzi popierających ich działania.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Szlachta (ze starodolnoniemieckiego Slahta; współcz. niem. Geschlecht) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.
    Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta – drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne (po Orderze Orła Białego), nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione przez Sejm Rzeczypospolitej ustawą z dnia 4 lutego 1921 jako najwyższe odznaczenie państwowe po Orderze Orła Białego. Na straży honoru Orderu stoi Kapituła Orderu.
    Cesarski i Królewski Order Świętego Stanisława (ros. Императорский и Царский Орден Святого Станислава) – order Imperium Rosyjskiego.
    Królestwo Polskie (ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje), potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka – kadłubowe państwo polskie istniejące w latach 1815-1832, a później do 1918 r. jako część składowa Imperium Rosyjskiego. Zostało utworzone decyzją kongresu wiedeńskiego. Wbrew obiegowym opiniom Królestwo Polskie było państwem suwerennym i niepodległym (do 1832 r.), posiadającym własną konstytucję, Sejm, wojsko, monetę i szkolnictwo z Uniwersytetem Warszawskim, a czynności urzędowe odbywały się w języku polskim. Polskę łączyły z Rosją - osoba Monarchy (każdorazowy Imperator Rosji był jednocześnie Królem Polski i pod takim tytułem występował w Królestwie) oraz polityka zagraniczna, należąca do prerogatyw królewskich. Koroną królestwa była Polska Korona Cesarska. 26 lutego 1832 roku król Mikołaj I Romanow zniósł konstytucję Królestwa zastępując ją Statutem Organicznym, który likwidował Sejm i samodzielną armię, znosił unię międzypaństwową i włączał Królestwo do cesarstwa na zasadzie autonomii administracyjnej, przywrócił urząd namiestnika sprawującego władzę cywilną i wojskową.
    Stanisław Bartłomiej Łoza, herbu Korab (ur. 29 lipca 1888 w Starej Wsi, zm. 5 kwietnia 1956 w Warszawie) – podpułkownik Wojska Polskiego, historyk sztuki, bibliograf.
    Zamek Królewski w Warszawie – barokowo-klasycystyczny zamek królewski znajdujący się w Warszawie przy placu Zamkowym.
    Order (z łac. dosł. zakon) — forma uznania zasług danej osoby lub organizacji. Tradycja orderowa opiera się na dziejach struktur rycerskich lub arystokratycznych, a więc obrzędowość z nią związana wskazuje na realną lub pozorowaną organizację orderu, na czele której stoi Kapituła pod przewodnictwem Wielkiego Mistrza (w Polsce jest nim w przypadku wszystkich orderów Prezydent RP). Potocznie używa się określenia order dla samej odznaki orderowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.035 sek.