• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Order Świętego Sawy

    Przeczytaj także...
    Ornat – w liturgii rzymskokatolickiej, starokatolickiej i anglikańskiej wierzchnia szata liturgiczna zakładana przez kapłana do mszy świętej.Awers i rewers (łac.) to dwie strony jakiegoś zdobionego przedmiotu płaskiego, pokrytego jedno- lub dwustronnie malowidłem, grafiką lub drukiem, zawierającego płaskorzeźbę, wizerunek wykonany metodą rycia, kucia lub zdobionego w jeszcze inny sposób. Oba pojęcia funkcjonują wyłącznie razem, gdy w danym przedmiocie występuje swobodny dostęp do obu jego powierzchni, przy czym jedna z nich jest wyłączną lub główną stroną zawierającą przedstawiane treści.
    Paliusz (łac. pallium – płaszcz) – element stroju liturgicznego katolickich metropolitów, noszony na ramionach pas z białej wełny.
    Insygnia orderu św. Sawy IV kl.
    Od lewej: wzór 1883-1903 – awers i rewers, wzór 1904 – rewers

    Order Świętego Sawy (serb.-chorw. Orden Svetoga Save) – odznaczenie Królestwa Serbii i Królestwa Jugosławii, nadawane za zasługi cywilne, przede wszystkim na polu nauki, sztuki i działalności kościelnej. Po roku 1945 stał się orderem domowym wygnanej dynastii Karadziordziewiciów.

    Medalion – w jubilerstwie ozdoba do zawieszania na szyi w kształcie owalnego lub okrągłego pudełka. Na zewnętrznej powierzchni malowana, wyłożona kamieniami szlachetnymi, emalią itp., wewnątrz często umieszczano miniaturowy portret.Królestwo Jugosławii – nazwa państwa południowosłowiańskiego, używana od 1929 dla królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Rządziła nią dynastia Karadziordziewiciów (do 1945).

    Historia[]

    Order został ustanowiony 22 stycznia roku 1883 przez króla Serbii Milana I jednocześnie z Orderem Białego Orła i poświęcony jest największemu świętemu Serbskiego Kościoła Prawosławnego, arcybiskupowi Sawie. Posiadał od początku pięć klas według znanego schematu Legii Honorowej, od Wielkiego Krzyża do srebrnego Krzyża Kawalerskiego. Nadawany początkowo wyłącznie za zasługi cywilne, został 22 listopada roku 1914 rozszerzony o klasę wojskową. Po obaleniu dynastii Obrenowiciów w roku 1903 order został odnowiony przez nowego monarchę Piotra I Karadziordziewicia i po roku 1918 przejęty przez nowo powstałe Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców.

    Arcybiskup (gr. αρχή, arché - pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos - nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").Święty Sawa (Sava), Sawa Pierwszy, właśc. Rastko Nemanjić, serb. Сава Немањић , cs. Swiatitiel Sawwa, pierwyj archijepiskop Sierbski (ur. 1175 lub 1176 w Stari Ras [Стари Рас] w Raszce, zm. 14 stycznia 1235 w Tyrnowie w Bułgarii) – pierwszy serbski arcybiskup (od 1219), jeden z najważniejszych świętych Serbskiego Kościoła Prawosławnego, autor tekstów religijnych.

    Podział:

  • I klasa – Krzyż Wielki (Велики крст)
  • II klasa – Wielki Oficer (Велики официр)
  • III klasa – Komandor (Командир)
  • IV klasa – Oficer (Официр)
  • V klasa – Kawaler (Кавалир)
  • Poza orderem dynastycznym istnieje obecnie (od ok. 1976) istnieje także inny, trójklasowy order św. Sawy, nadawany przez Serbski Kościół Prawosławny.

    Serbski Kościół Prawosławny (serb. Српска православна црква), Patriarchat Serbski – jeden z kanonicznych Kościołów prawosławnych, obejmujący swoją jurysdykcją parafie prawosławne na terenie Serbii. W dyptychu lokalnych autokefalicznych cerkwi prawosławnych wymieniany na miejscu 6. według dyptychu greckiego, a na miejscu 7. według dyptychu rosyjskiego. Spowodowane jest to różnymi terminami uznania autokefalii przez Konstantynopol i Moskwę.Odznaczenie – honorowe wyróżnienie o określonym znaku nadawane za szczególne zasługi lub wybitne osiągnięcia w różnych dziedzinach pracy zawodowej lub społecznej, za akty odwagi i poświęcenia, w celu upamiętnienia wydarzeń, udziału w wojnie, itp.

    Wygląd[]

    Insygnia orderu to oznaka i gwiazda I i II klasy. Oznaka to emaliowany na biało krzyż maltański z szerokimi niebieskimi bordiurami. W środku na awersie oznaki znajduje się owalny medalion z portretem świętego w ornacie liturgicznym i mitrze arcybiskupiej na głowie, z pastorałem w dłoni. Między ramionami krzyża umieszczone są dwugłowe ukoronowanie orły serbskie, na piersi noszące krzyż serbski. Rewers oznaki miał w medalionie środkowym ukoronowany złoty monogram króla Milana I, który po roku 1904 wymieniono na datę ustanowienia orderu, 1883. Zawieszką orderu była złota korona królewska. Zależnie od lat nadawania i producenta oznak występują trzy modele medalionu awersu: 1883-1904 św. Sawa w czerwonym ornacie i niebieskim paliuszu, z pastorałem w lewej dłoni, w złotej mitrze, z czerwoną aureolą (ten model najstaranniej wykonany); 1904-1921 święty w czerwonym ornacie itd., z niebieską mitrą i aureolą; po 1921 święty w błękitnym ornacie i białym paliuszu, z pastorałem w prawej dłoni, z żółtą aureolą. Mimo dodania klasy wojskowej w roku 1914 nie istniały dekoracje z mieczami, nie istniał też łańcuch orderowy.

    Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców (skr. „Królestwo SHS”; serb.-chorw. Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, Краљевина Срба, Хрвата и Словенаца) – państwo europejskie powstałe 1 grudnia 1918 po zakończeniu I wojny światowej i po rozpadzie Austro-Węgier. W obiegu nieoficjalnym nazywane „Jugosławią” – krajem południowych Słowian. W 1929 formalnie przemianowane na Jugosławię.Mitra (z łac. przepaska na głowę, turban, inaczej infuła) – wysokie liturgiczne nakrycie głowy i znak godności chrześcijańskich dostojników kościelnych – biskupów, kardynałów, opatów, infułatów oraz archimandrytów, noszone podczas pełnienia czynności liturgicznych.

    Gwiazda I i II klasy jest srebrna, ośmiopromienna, noszona na prawej piersi, z cyzelowaną powierzchnią naśladującą brylanty i nosi na sobie awers oznaki bez korony. Order noszony był na białej wstędze z obustronnymi niebieskimi bordiurami, przy I klasie z prawego ramienia na lewy bok, przy IV i V klasie na lewej piersi na wstążce wiązanej w trójkąt na modłę austriacką.

    Krzyż maltański, krzyż kawalerski, znany też jako krzyż cnót rycerskich. Używany jest przez Zakony Szpitalników: biały jest symbolem joannitów, w kolorze zielonym lazarytów. W Polsce czerwony krzyż maltański jest symbolem służby SAR. Oparty jest na krzyżu greckim, ramiona jednak rozszerzają się od środka i są rozwidlone na końcu. W bizantyjskiej symbolice pojawił się prawdopodobnie w VI w.Królestwo Serbii – niepodległe państwo istniejące na Bałkanach w latach 1882-1918. Najdynamiczniej rozwijające się bałkańskie państwo.

    Odznaczeni[]

     Z tym tematem związane są kategorie: Odznaczeni Orderem św. Sawy, Polacy odznaczeni Orderem św. Sawy.

    Bibliografia[]

  • Arnhard Graf Klenau, Europäische Orden ab 1700, München 1978.
  • Vacláv Měřička, Faleristik, Praha 1982.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Milan I Obrenowić (22 sierpnia 1854 Mărăşeşti-11 lutego 1901 Wiedeń) – książę Serbii w latach 1868-1882 i król Serbii w latach 1882 - 1889.
    Łańcuch orderowy – używany falerystyce termin określający naszyjnik oznaczający zazwyczaj najwyższy stopień orderu, przysługujący głowom państwa jako jego wielkim mistrzom, męskim członkom rodzin panujących, lub też – w przypadku np. austriacko-hiszpańskiego Orderu Złotego Runa, włoskiego Orderu Annuncjaty czy serbskiego Orderu św. Łazarza występujących tylko w formie łańcucha – przysługuje wszystkim kawalerom danego orderu.
    Liturgia (gr. λειτουργια – działanie na rzecz ludu) – w starożytnej Grecji działania konkretnej osoby lub społeczności na rzecz obywateli, obecnie – publiczna forma kultu religijnego, dotycząca całokształtu zrytualizowanych, zbiorowych i ściśle określonych czynności sakralnych, ustalonych przez kapłanów danej religii.
    Owal (z łac. ovum – jajko) – w rysunku technicznym jest to figura posiadająca dwie osie symetrii, wykreślona przez odpowiednie połączenie czterech wycinków łuków o dwóch promieniach. Wycinki łuków są tak dobrane, że zachodzi płynne przejście z jednego promienia krzywizny w drugi. Punkt poruszający się po obwodzie owalu zawsze znajduje się na jednym z dwóch stałych promieni krzywizny – w przeciwieństwie do elipsy, gdzie promień krzywizny ulega ciągłej zmianie.
    Krzyż serbski (serb. српски крст / srpski krst) - grecki krzyż (równoramienny) z 4 złotymi krzesiwami (serb. ocila / оцила) przypominającymi cyrilickie litery "C" w każdym rogu.
    Monogram (z gr. monos, pojedynczy oraz gramma, znak, litera) - litera lub kilka liter powiązanych kompozycyjnie, stosowanych jako podpis lub znak własności (wyszywanych na pościeli i ubraniach, nanoszonych na sprzętach, drukowanych). Literami monogramu są inicjały osoby lub nazwy firmy. Litery monogramu powinny być ozdobne, jednak w sposób umiarkowany, ponieważ naczelną cechą monogramu jest jego czytelność, a dopiero potem ozdobność.
    Emalia (dawniej: szmelc, smalc) – technika zdobienia wyrobów metalowych, najczęściej złotych lub miedzianych, za pomocą szklistych powłok składających się z mieszaniny sproszkowanych minerałów (piasek, kreda, glina) oraz topników (boraks) z dodatkiem pigmentów, stopionej w temperaturze ok. 800-900°C w specjalnym piecu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.035 sek.