• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Order Świętego Aleksandra Newskiego

    Przeczytaj także...
    Piotr I Aleksiejewicz Wielki, ros. Пётр I Алексеевич (ur. 30 maja/9 czerwca 1672 w Moskwie, zm. 28 stycznia/8 lutego 1725 w Sankt Petersburgu). Syn Aleksego (1645-1676), z dynastii Romanowów.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.

    Order Świętego Aleksandra Newskiego (ros. Орден Святого Александра Невского) – do 1917 wysokie odznaczenie Imperium Rosyjskiego. W hierarchii carskich orderów znajdował się wraz z Orderem Świętej Katarzyny Męczennicy na drugim miejscu po Orderze Świętego Andrzeja Pierwszego Powołania. Obecnie jest jednym z orderów domowych b. panującej dynastii Romanow.

    Holsztyn (niem. Holstein) – historyczna kraina niemiecka położona na południe od dzielącej go od Szlezwiku rzeki Eider, zamieszkana w średniowieczu od zachodu przez plemiona północnych Sasów (Nordalbingów), a od wschodu przez słowiańskich Wagrów ze związku Obodrytów.Order Świętego Andrzeja Apostoła Pierwszego Powołania (Ordien swiatogo apostoła Andrieja Pierwozwannogo, (ros.) Орден Святого апостола Андрея Первозванного) – do roku 1917 najwyższe odznaczenie Rosji, obecnie Order Domowy byłej dynastii panującej Romanowów. 27 grudnia 1988 roku Święty Synod Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej ustanowił ponownie order św. Andrzeja na pamiątkę tysiąclecia chrztu Rusi, z tym samym mianem, lecz innymi insygniami. Order tegoż imienia (nie posiadający jednak sukcesji od historycznego orderu) jest od roku 1998 także najwyższym odznaczeniem Federacji Rosyjskiej.

    Historia[]

    Już w roku 1710 car Piotr I Wielki zapragnął rozwinąć kult św. księcia Aleksandra Newskiego i wzniósł w tym celu monastyr (Ławrę) pw. Aleksandra Newskiego w Sankt Petersburgu. W roku 1724 przeniesiono relikwie świętego z Władimira do nowej stolicy Rosji i car przy tej okazji ustanowił jednoklasowy order jego imienia, nie zdążył już jednak wydać statutów i przeprowadzić nadania nowego odznaczenia. Pierwszych nadań dokonała caryca Katarzyna I 26 maja 1725 roku, w dzień zaślubin swej córki Anny Pietrowny z holsztyńskim księciem Karolem Fryderykiem, który tego samego dnia ustanowił holsztyński (później carski) Order Świętej Anny. Order św. Aleksandra Newskiego otrzymał statuty dopiero w 1797 za panowania cara Pawła I, który mu przydzielił zaszczytne drugie miejsce w systemie orderów carskich. Posiadanie Orderu Świętego Aleksandra Newskiego lub Orderu Orła Białego było warunkiem nadania Orderu Świętego Andrzeja Apostoła Pierwszego Powołania. Kawalerowie tego odznaczenia nosili Order Świętego Aleksandra na szyi. Nadawany był zarówno za zasługi cywilne jak i wojskowe.

    Paweł I Piotrowicz, ros. Павел I Петрович (ur. 1 października 1754 w Sankt Petersburgu, zm. 23 marca 1801 tamże) – cesarz Rosji w latach 1796–1801, wielki mistrz Zakonu Maltańskiego 1799-1801, wolnomularzKrzyż kawalerski (fr. croix pattée, niem. Tatzenkreuz) – heraldyczna forma czteroramiennego krzyża o rozszerzających się ramionach oraz płaskich lub wklęsłych bokach ramion. Krzyż taki jest niekiedy uznawany za odmianę krzyża maltańskiego. Różnica między obiema odmianami jest taka, że przy k. kawalerskim podstawy ramion są płaskie (względnie wypukłe lub wklęsłe), natomiast przy klasycznym k. maltańskim są one rozwidlone. K. kawalerski o wklęsłych bokach i podstawach ramion jest nazywany krzyżem Leopolda, natomiast o wklęsłych bokach i wypukłych podstawach - krzyżem Ruperta.

    Insygnia[]

    Insygniami orderu są krzyż kawalerski i gwiazda. Krzyż jest wykonany w złocie i emaliowany na czerwono. Medalion środkowy awersu zawiera wizerunek świętego w złotej zbroi, na koniu, medalion rewersu to ukoronowany monogram Aleksandra Newskiego. Między ramionami krzyża znajdują się ukoronowane dwugłowe orły rosyjskie typu kolistego. W XVIII wieku zamiast emalii pokrywano krzyż czerwonym szkłem, orły miały rozpostarte skrzydła i trzymały w szponach wiązki błyskawic i wieńce laurowe. Gwiazda orderu jest srebrna i ośmiopromienna i posiada w środku okrągły medalion z (łacińskim) monogramem świętego S A (Sanctus Alexander), otoczony dewizą orderu ЗA TPYДЫ И OTEЧECTBO. Za zasługi wojskowe nadawano order ze złotymi mieczami, które na krzyżu były podkładane pod orły między jego ramionami a na gwieździe w formie skrzyżowanej pod środkowym medalionem. Jako dowód wyjątkowej łaski cara order nadawany był z brylantami, którymi pokrywano orły krzyża i całą gwiazdę. Na krzyżu ozdabiano nimi orły oraz otoczkę medalionu środkowego. Order nadawano także niechrześcijanom, przy czym w medalionie awersu i gwiazdy umieszczano carskiego orła zamiast figury i monogramu św. Aleksandra. Noszony był na purpurowej wstędze z lewego ramienia na prawy bok. Świętem orderu był 30 sierpnia (starego stylu) – 11 września.

    Monaster albo monastyr (ze staroruskiego od gr. μοναστήριον monasterion) – tradycyjna nazwa klasztoru w Kościołach wschodnich.Katarzyna I Aleksiejewna, ros. Екатерина I Алексеевна właściwie Marta Helena Skowrońska (ur. 5 kwietnia/15 kwietnia 1683 lub 5 kwietnia/15 kwietnia 1684 w Jēkabpils w Inflantach, zm. 6 maja/17 maja 1727 w Petersburgu) – cesarzowa Rosji w latach 1725-1727, żona Piotra I Wielkiego (1672-1725).

    Pozbawiony carskich koron na orłach order był nadawany również przez rząd Aleksandra Kiereńskiego jako najwyższe odznaczenie państwowe.

    Odznaczeni[]

     Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Świętego Aleksandra Newskiego.

    Zobacz też[]

  • Order Aleksandra Newskiego (ZSRR)
  • Order Za Zasługi dla Ojczyzny (Federacja Rosyjska)
  • Bibliografia[]

  • Arnhard Graf Klenau, Europäische Orden ab 1700, München 1978
  • И. Г. Cпaccкий, Инocтpaнныe и pyccкиe opдeнa дo 1917 гoдa, Leningrad 1963
  • Cesarski i Królewski Order Orła Białego – order rosyjski ustanowiony ukazem cara Mikołaja I po upadku powstania listopadowego w 1831 jako order "cesarski i królewski" ("imperatorskij i carskij"). Nadawany przez cesarzy rosyjskich do upadku caratu w wyniku rewolucji lutowej w marcu 1917. Zachowany przez Rząd Tymczasowy, następnie jeden z orderów dynastycznych Domu Romanowów (Rosyjskiego Domu Cesarskiego) na wygnaniu, nadawany bardzo rzadko, przeważnie kawalerom orderu Św. Andrzeja (którym przysługuje automatycznie, obok kilku innych orderów cesarskich); w ten sposób do liczby kawalerów tego orderu zaliczeni są m.in. były car Bułgarii Symeon II, były król Grecji Konstantyn II Grecki, wielki mistrz Zakonu Maltańskiego o. Andrew Bertie, patriarcha Aleksy II.Order św. Katarzyny Męczennicy (Opдeнъ cв. Beликoмучeнницы Eкaтepины) był do roku 1917 jedynym odznaczeniem Imperium Rosyjskiego przeznaczonym wyłącznie dla kobiet i jest obecnie jednym z orderów domowych dawnej panującej dynastii Romanow.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Statut − akt prawny regulujący zadania, strukturę organizacyjną i sposób działania podmiotu prawa publicznego lub prywatnego.
    Romanowowie (ros. Романовы) – ród rosyjski, dynastia carów, potem cesarzy rządzących Rosją od 1613 do 1917 roku. Spowinowacony z rodem Rurykowiczów osobą Nikity Romanowicza Zacharyna, szwagra Iwana IV Groźnego.
    Order Świętej Anny (ros. Орден Святой Анны) – od 1735 do 1797 order domowy oraz zasługi holsztyńskiej dynastii Schleswig-Holstein-Gottorp, panującej w księstwie Gottorf, w Szwecji oraz w 1762 i ponownie od 1796 w Imperium Rosyjskim. W 1797 car Paweł I wcielił go do systemu orderów carskich jako Opдeнъ cв. Aнны i przydzielił mu najniższe miejsce w ich hierarchii, w której pozostał do 1917. Obecnie jest jednym z orderów domowych b. panującej dynastii Romanowów.
    Ławra (nowogr.: Λαύρα – przejście) – określenie używane w stosunku do większych (i o szczególnym znaczeniu) męskich klasztorów w kościele prawosławnym oraz w Kościołach katolickich wschodnich, również w postaci skupionego wokół świątyni zespółu pustelni mnichów–ascetów nie prowadzących wspólnego życia zakonnego.
    Order „Za Zasługi dla Ojczyzny” (ros. Орден «За заслуги перед Отечеством») – ustanowiony 2 marca 1994 przez prezydenta Borysa Jelcyna był do wznowienia Orderu św. Andrzeja w 1998 najwyższym odznaczeniem Federacji Rosyjskiej.
    Aleksandr Fiodorowicz Kiereński, ros. Александр Фёдорович Керенский (ur. 22 kwietnia/4 maja 1881 w Symbirsku, zm. 11 czerwca 1970 w Nowym Jorku) – rosyjski polityk, z wykształcenia prawnik. Premier Rządu Tymczasowego.
    Imperium Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie (ros. Российская империя) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1721–1917. Imperium Rosyjskie u szczytu swej potęgi w 1866 roku liczyło 23,7 mln km² i było trzecim najrozleglejszym państwem w historii ludzkości, po imperium brytyjskim i Wielkim Ułusie Mongolskim. Stolicą Imperium Rosyjskiego był przez niemal cały okres jego istnienia Petersburg. W początkowym okresie historii Imperium krótkotrwałą rolę stolicy pełniła także Moskwa (1728–1730), pozostająca do 1812 roku największym miastem Rosji i miejscem koronacji carów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.044 sek.